Mack the Knife: Ο μαχαιροβγάλτης που έγινε σουίνγκ

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Το «Mack the Knife» είναι από εκείνα τα τραγούδια που η μουσική τους σε κάνει να προσέξεις τους στίχους με καθυστέρηση. Η διάσημη εκτέλεση του Μπόμπι Ντάριν έχει πνευστά, γρήγορο ρυθμό και ένα φινάλε που ανεβάζει διαρκώς την ένταση. Η ιστορία που αφηγείται αφορά έναν κακοποιό που δολοφονεί, εξαφανίζει ανθρώπους και φροντίζει να μην αφήνει ίχνη.

Ονομάζεται Μακί Μαχαίρας και εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Βερολίνο του Μεσοπολέμου. Οι Μπέρτολτ Μπρεχτ και Κουρτ Βάιλ τον έβαλαν στην «Όπερα της Πεντάρας». Τρεις δεκαετίες αργότερα, ο ίδιος χαρακτήρας βρισκόταν στην κορυφή των αμερικανικών charts.

Πριν από το σουίνγκ, υπήρχε ο Μακί Μαχαίρας

Η «Όπερα της Πεντάρας» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 31 Αυγούστου 1928, στο Theater am Schiffbauerdamm του Βερολίνου. Βασίστηκε στην «Όπερα του ζητιάνου» του Τζον Γκέι και δημιουργήθηκε από τον Μπρεχτ και τον Βάιλ, σε συνεργασία με την Ελίζαμπετ Χάουπτμαν, σύμφωνα με το Ιδρυμα Κουρτ Βάιλ.

Το έργο ανοίγει με έναν πλανόδιο τραγουδιστή και μια λατέρνα. Το τραγούδι του συστήνει στο κοινό τον Μάκιθ, γνωστό ως Mackie Messer: ληστή, γυναικά και δολοφόνο. Η αρχική «Moritat von Mackie Messer» ανήκει στην παράδοση των αφηγηματικών τραγουδιών για εγκλήματα.

Οι στροφές σχηματίζουν έναν κατάλογο από δολοφονίες, εξαφανίσεις, ληστείες και εμπρησμούς. Ενας άνδρας βρίσκεται νεκρός στον Τάμεση, ένας άλλος εξαφανίζεται μαζί με τα χρήματά του και μια γυναίκα δολοφονείται. Ο Μακί βρίσκεται κοντά σε όλα, χωρίς να μπορεί κανείς να αποδείξει τίποτε.

Η μουσική του Βάιλ διατηρεί έναν σταθερό, σχεδόν αδιάφορο ρυθμό. Ο τρόμος δεν ανακοινώνεται με δραματικές κορυφώσεις. Περνά μέσα από μια μελωδία που επαναλαμβάνεται, ενώ τα εγκλήματα πληθαίνουν.

Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης της «Όπερας της Πεντάρας», που κυκλοφόρησε το 1928

Ο Λούις Άρμστρονγκ δίνει το πρότυπο

Η αγγλική διασκευή της «Όπερας της Πεντάρας» από τον Μαρκ Μπλίτζσταϊν ανέβηκε στη Νέα Υόρκη το 1954. Στην παράσταση συμμετείχε η Λότε Λένια, σύζυγος του Κουρτ Βάιλ και μία από τις σημαντικότερες ερμηνεύτριες του έργου.

Το 1956 ο Λούις Άρμστρονγκ ηχογράφησε το «Mack the Knife». Η ενορχήστρωση, η τρομπέτα και η χαρακτηριστική φωνή του έφεραν το τραγούδι στο αμερικανικό τζαζ κοινό. Στους στίχους πρόσθεσε και το όνομα της Λότε Λένια, η οποία βρισκόταν στο στούντιο κατά την ηχογράφηση.

Ο Λούις Άρμστρονγκ το 1955, λίγο πριν από τη δική του ηχογράφηση του «Mack the Knife».

Η εκτέλεσή του έγινε μία από τις πιο απρόσμενες επιτυχίες της χρονιάς. Παράλληλα, καθόρισε τον τρόπο με τον οποίο θα ακουγόταν το τραγούδι από εκεί και πέρα. Ο Μπόμπι Ντάριν κράτησε τόσο τη φρασεολογία του Άρμστρονγκ όσο και την αναφορά στη Λένια, όπως σημειώνει η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου.

Η εκτέλεση που ξεπέρασε το θεατρικό έργο

Το 1959 ο Μπόμπι Ντάριν είχε ήδη γνωρίσει επιτυχία με τα «Splish Splash» και «Dream Lover». Η επιθυμία του να ηχογραφήσει ένα άλμπουμ με standards προκάλεσε αντιδράσεις στην Atco Records, καθώς η εταιρεία φοβόταν ότι ο νεαρός τραγουδιστής απομακρυνόταν από το ροκ εν ρολ κοινό του.

Ο Ντάριν επέμεινε και συμπεριέλαβε το «Mack the Knife» στο άλμπουμ «That’s All». Η εκτέλεσή του ξεκινά συγκρατημένα και δυναμώνει σε κάθε στροφή. Η ορχήστρα προσθέτει ένταση, τα πνευστά γίνονται πιο επιθετικά και η ερμηνεία καταλήγει σε ένα μεγάλο φινάλε.

Ο Μπόμπι Ντάριν το 1959, τη χρονιά που το «Mack the Knife» έφτασε στην κορυφή των charts.

Η κλιμάκωση είναι σχεδόν παράλογη σε σχέση με το περιεχόμενο: όσο μεγαλώνει ο κατάλογος των εγκλημάτων, τόσο πιο ευδιάθετο γίνεται το τραγούδι. Αυτό ακριβώς το στοιχείο έκανε την εκτέλεση ακαταμάχητη.

Το «Mack the Knife» έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών charts και πούλησε περισσότερα από δύο εκατομμύρια αντίτυπα, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Μπόμπι Ντάριν. Στα Grammy κέρδισε το βραβείο Ηχογράφησης της Χρονιάς, ενώ ο Ντάριν αναδείχθηκε Καλύτερος Νέος Καλλιτέχνης. Το τραγούδι έγινε η χαρακτηριστικότερη επιτυχία της καριέρας του.

Η Έλα συνεχίζει χωρίς τους στίχους

Η Έλα Φιτζέραλντ το 1960, τη χρονιά της ιστορικής αυτοσχεδιαστικής εκτέλεσης του «Mack the Knife» στο Βερολίνο

Στις 13 Φεβρουαρίου 1960, η Έλα Φιτζέραλντ τραγουδούσε στην Deutschlandhalle του Βερολίνου. Κατά τη διάρκεια του «Mack the Knife» ξέχασε τους στίχους.

Αρχισε να αυτοσχεδιάζει. Εφτιαξε δικές της στροφές, αναφέρθηκε στον Μπόμπι Ντάριν και μιμήθηκε τη βραχνή φωνή του Λούις Άρμστρονγκ. Η στιγμή διατηρήθηκε στην ηχογράφηση της συναυλίας και κυκλοφόρησε στο άλμπουμ «Ella in Berlin: Mack the Knife».

Η Φιτζέραλντ κέρδισε δύο Grammy, για το άλμπουμ και για την ερμηνεία του τραγουδιού. Η συγκεκριμένη εκδοχή έφτασε επίσης στο Νο 27 του Billboard Hot 100 και παραμένει η μοναδική ηχογράφησή της που μπήκε στο Top 40. Το λάθος της συγκεκριμένης βραδιάς κατέληξε να είναι μία από τις γνωστότερες στιγμές της καριέρας της.

Κάθε μεγάλη εκτέλεση χειρίστηκε διαφορετικά την απόσταση ανάμεσα στη μουσική και στην ιστορία. Ο Άρμστρονγκ έφερε τον Μακί στην τζαζ, ο Ντάριν τον παρέδωσε στην ποπ και η Φιτζέραλντ απέδειξε ότι το τραγούδι μπορούσε να αντέξει ακόμη και χωρίς τους κανονικούς του στίχους.

Στην εκτέλεση του Ντάριν, η μουσική γίνεται όλο και πιο χαρούμενη καθώς οι φόνοι αυξάνονται. Ο ακροατής καταλαβαίνει πλέον πολύ καλά ποιος είναι ο Μακί Μαχαίρας και συνεχίζει να χτυπά τα δάχτυλα στον ρυθμό.

Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Η άγνωστη καρναβαλική ιστορία του «La Copa de la Vida» πριν γίνει ύμνος του Μουντιάλ

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News