Μεταναστευτικό: Η ελληνική πρόταση στην ΕΕ για έκτακτο μηχανισμό και Return Hubs

Πελοπόννησος Newsroom

Δύο βασικές πρωτοβουλίες για τη διαχείριση του μεταναστευτικούφέρνει η Ελλάδα στο τραπέζι του Συμβουλίου Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι υπουργοί των κρατών-μελών συζητούν τρόπους ενίσχυσης της διαχείρισης των συνόρων, των επιστροφών και της αντιμετώπισης πιθανών μεταναστευτικών κρίσεων.

Η ελληνική πρόταση κινείται σε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης διαχείρισης περιπτώσεων εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και υβριδικών απειλών στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Ο δεύτερος αφορά την προώθηση των λεγόμενων Return Hubs, δηλαδή δομών σε τρίτες χώρες για την υποστήριξη της διαδικασίας επιστροφής ανθρώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο έκτακτος μηχανισμός για τις μεταναστευτικές κρίσεις

Η Αθήνα ζητά να υπάρχει ένα συγκεκριμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο για περιπτώσεις κατά τις οποίες τα κράτη-μέλη βρίσκονται αντιμέτωπα με ξαφνική και μαζική αύξηση των μεταναστευτικών ροών, ιδιαίτερα όταν αυτές συνδέονται με εργαλειοποίηση ή υβριδικές απειλές.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η δυνατότητα ενεργοποίησης έκτακτων μέτρων, πέρα από τα συνήθη εργαλεία διαχείρισης του μεταναστευτικού, με ενισχυμένη επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων και συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση.

Η πρόταση της Ελλάδας περιλαμβάνει, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, και τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής διαδικασιών ασύλου σε συνθήκες μαζικών ροών που χαρακτηρίζονται ως εργαλειοποίηση. Το ζητούμενο είναι να καθοριστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι προϋποθέσεις, τα όρια και οι διαδικασίες ενεργοποίησης ενός τέτοιου μηχανισμού.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει παράλληλα τρόπους ενίσχυσης της επιχειρησιακής της ετοιμότητας απέναντι σε μεταναστευτικές κρίσεις, με το θέμα της έγκαιρης προειδοποίησης και της καλύτερης εικόνας των εξελίξεων στα εξωτερικά σύνορα να αποτελεί επίσης αντικείμενο της σημερινής συζήτησης.

Return Hubs: Η δεύτερη ελληνική πρωτοβουλία

Παράλληλα, η Ελλάδα επιδιώκει να προχωρήσει το σχέδιο για τη δημιουργία Return Hubs σε τρίτες χώρες, σε συνεργασία με τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστρία.

Οι πέντε χώρες αποτελούν το λεγόμενο Core Group και έχουν συμφωνήσει σε ένα κοινό πλαίσιο για την ανάπτυξη συνεργασιών με χώρες εκτός ΕΕ. Οι συζητήσεις έχουν ήδη περάσει από το επίπεδο της πολιτικής συμφωνίας στις τεχνικές διαβουλεύσεις.

Η ευρωπαϊκή συμφωνία για τους κανόνες επιστροφών προβλέπει πλέον τη δυνατότητα δημιουργίας Return Hubs σε τρίτες χώρες για ανθρώπους που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Οι κόμβοι μπορούν να λειτουργούν είτε ως τελικός προορισμός είτε ως ενδιάμεσος σταθμός πριν από την επιστροφή στη χώρα καταγωγής ή σε άλλη τρίτη χώρα. Παράλληλα, η σχετική νομοθεσία συνδέει οποιαδήποτε τέτοια συνεργασία με την τήρηση του διεθνούς δικαίου και της αρχής της μη επαναπροώθησης.

Στην ελληνική προσέγγιση, ο όρος Return Hub δεν σημαίνει αυτομάτως κλειστή δομή κράτησης. Πρόκειται για ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας με τρίτη χώρα, μέσα στο οποίο θα οργανώνονται οι διαδικασίες επιστροφής όσων δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στόχος ένας κόμβος στην Αφρική το 2027

Η Αθήνα έχει θέσει ως πολιτικό στόχο να λειτουργήσει ο πρώτος ελληνικού ενδιαφέροντος Return Hub στην Αφρική κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, στο δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης έχει αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει ήδη επιλέξει χώρα στην Αφρική, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δημοσιοποιηθεί το όνομά της.

Το χρονοδιάγραμμα, πάντως, αποτελεί πολιτικό στόχο και όχι μέχρι σήμερα οριστικοποιημένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας. Προϋπόθεση είναι να ολοκληρωθούν οι συμφωνίες με την τρίτη χώρα και να καθοριστούν οι αναγκαίες νομικές και επιχειρησιακές διαδικασίες.

Σημαντικό ρόλο στις επόμενες διαπραγματεύσεις αναμένεται να έχουν και διεθνείς οργανισμοί, κυρίως σε ζητήματα τεχνογνωσίας, παρακολούθησης και εγγυήσεων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επισημάνει ότι για τη λειτουργία τέτοιων κόμβων απαιτούνται, μεταξύ άλλων, σαφής νομική βάση για κάθε επιστροφή, τήρηση των κανόνων της ΕΕ, συμφωνία με τη χώρα υποδοχής και ανεξάρτητη εποπτεία.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα για την ελληνική πρόταση είναι πλέον η μετάβαση από τον πολιτικό σχεδιασμό στην πρακτική εφαρμογή: συμφωνίες με τρίτες χώρες, συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο, χρονοδιάγραμμα και μηχανισμοί ελέγχου θα καθορίσουν το εάν και πώς θα προχωρήσουν τα Return Hubs και ο ευρωπαϊκός μηχανισμός έκτακτης διαχείρισης μεταναστευτικών κρίσεων.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News