Νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας στη Βουλή: Τι αλλάζει για δόμηση, άδειες και αυθαίρετα
Στη Βουλή κατατέθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας, που συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο πλαίσιο ρυθμίσεις από 181 νομοθετήματα. Το κείμενο περιλαμβάνει 477 άρθρα και στοχεύει να βάλει τάξη στη διάσπαρτη νομοθεσία για τον χωρικό σχεδιασμό, τη δόμηση, τις άδειες, τα αυθαίρετα και τις πολεοδομικές διαδικασίες.
Στη Βουλή εισήχθη την Πέμπτη, προς συζήτηση και κύρωση, ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο νομοθετικό κείμενο, το οποίο συγκεντρώνει, οργανώνει και ενοποιεί τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία που ίσχυε μέχρι σήμερα μέσα από δεκάδες διαφορετικά νομοθετήματα.
Ο νέος Κώδικας περιλαμβάνει 477 άρθρα και ενσωματώνει ρυθμίσεις από 181 νομοθετήματα, με διατάξεις που ξεκινούν από το 1923 και φτάνουν έως σήμερα. Στόχος του υπουργείου είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο σημείο αναφοράς για πολίτες, μηχανικούς, νομικούς, επενδυτές, υπηρεσίες και φορείς που έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με το πολύπλοκο πλαίσιο της δόμησης και του χωρικού σχεδιασμού.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ανακοίνωσε ότι η μεταρρύθμιση θα φέρει το όνομα του εκλιπόντος Νίκου Ταγαρά, ως ένδειξη τιμής για τη συμβολή του στα ζητήματα χωροταξίας και πολεοδομίας.
Τι περιλαμβάνει ο νέος Κώδικας
Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο νέος Κώδικας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στον χώρο του χωρικού σχεδιασμού και της δόμησης. Η βασική του λειτουργία είναι η κωδικοποίηση της ήδη ισχύουσας νομοθεσίας, ώστε οι σχετικοί κανόνες να βρίσκονται συγκεντρωμένοι σε ένα κείμενο και να είναι πιο εύκολη η αναζήτηση, η κατανόηση και η εφαρμογή τους.
Το υπουργείο διευκρινίζει ότι ο Κώδικας δεν εισάγει νέους κανόνες δικαίου. Περιλαμβάνει τις ισχύουσες διατάξεις, οργανωμένες σε ενιαία μορφή, με απάλειψη καταργημένων ή ανενεργών ρυθμίσεων, επικαιροποίηση αρμόδιων οργάνων και επαναδιατύπωση σημείων σε πιο καθαρή και κατανοητή γλώσσα.
Η κωδικοποίηση έρχεται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα πολλών δεκαετιών: τη διάσπαρτη νομοθεσία, τις συνεχείς τροποποιήσεις, τις διαφορετικές ερμηνείες και τις καθυστερήσεις που συχνά ταλαιπωρούσαν πολίτες, επαγγελματίες και δημόσιες υπηρεσίες.
Από 181 νομοθετήματα σε έναν ενιαίο Κώδικα
Η κατάρτιση του Κώδικα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2020 και ολοκληρώθηκε το 2026, έπειτα από πολυετή επεξεργασία. Την ευθύνη είχε ειδική επιτροπή με πρόσωπα εγνωσμένου κύρους στον χώρο της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
Στην επιτροπή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ Κώστας Μενουδάκος, λειτουργοί του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, εξειδικευμένοι επιστήμονες και στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στον νέο Κώδικα συγκεντρώνονται διατάξεις από:
- 122 νόμους,
- 29 Προεδρικά Διατάγματα,
- 15 νομοθετικά διατάγματα,
- 4 βασιλικά διατάγματα,
- 3 αναγκαστικούς νόμους,
- 7 υπουργικές αποφάσεις,
- 1 πράξη νομοθετικού περιεχομένου.
Η νομοθετική ύλη που ενσωματώνεται φτάνει σε βάθος έως και 103 ετών.
Οι εννέα ενότητες του Κώδικα
Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας οργανώνεται σε εννέα βασικά μέρη, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος της γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
Στο πρώτο μέρος περιλαμβάνονται οι κανόνες για τον χωρικό σχεδιασμό, τη διάρθρωση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού, τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, καθώς και ειδικές περιπτώσεις πολεοδόμησης.
Ακολουθούν οι διατάξεις για τις αστικές αναπλάσεις και τους πολεοδομικούς μηχανισμούς, όπως η μεταφορά συντελεστή δόμησης, οι ζώνες ειδικών κινήτρων, οι δράσεις περιβαλλοντικής και πολεοδομικής εξισορρόπησης και η ενοποίηση ακάλυπτων χώρων.
Άλλες ενότητες αφορούν την εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων, τις εισφορές σε γη και χρήμα, τις πράξεις εφαρμογής, τις απαλλοτριώσεις, τους κοινόχρηστους χώρους, τους κανόνες δόμησης και χρήσης, την εκτός σχεδίου δόμηση, τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου, τις χρήσεις γης και τη δόμηση στις ακτές.
Ξεχωριστό μέρος αφιερώνεται στο πλαίσιο δόμησης, με κανόνες για οικοδομικές άδειες, ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και έλεγχο της δόμησης. Περιλαμβάνονται επίσης διατάξεις για την αυθαίρετη δόμηση, τις υπερβάσεις δόμησης, τις επικίνδυνες οικοδομές, την αστική ανθεκτικότητα, την προσβασιμότητα, την κλιματική αλλαγή και τα συλλογικά όργανα του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.
Ποιους αφορά στην πράξη
Ο Κώδικας αφορά ουσιαστικά όσους έρχονται σε επαφή με τον χώρο και τη δόμηση: πολίτες, ιδιοκτήτες, μηχανικούς, νομικούς, επενδυτές, επιχειρήσεις, δήμους, δημόσιες υπηρεσίες, περιβαλλοντικούς φορείς και επαγγελματικούς συλλόγους.
Με την κύρωσή του, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να ανατρέχουν σε ένα ενιαίο κείμενο για ζητήματα που μέχρι σήμερα απαιτούσαν αναζήτηση σε πλήθος νόμων, διαταγμάτων και αποφάσεων. Αυτό εκτιμάται ότι θα περιορίσει τη γραφειοκρατία, τις καθυστερήσεις, τις αμφισβητήσεις και τις διαφορετικές ερμηνείες.
Η ισχύς του Κώδικα θα αρχίσει από τη δημοσίευσή του σε ΦΕΚ. Δεν προβλέπεται μεταβατικό διάστημα παράλληλης ισχύος με τα νομοθετήματα που κωδικοποιούνται, καθώς ό,τι εντάσσεται στον Κώδικα καταργείται ως ξεχωριστή διάταξη και πλέον αποτελεί μέρος του ενιαίου κειμένου.
Ψηφιακή βάση για δωρεάν πρόσβαση
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προαναγγέλλει και τη δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης νομικών δεδομένων, μέσω της οποίας ο Κώδικας θα είναι δωρεάν και άμεσα προσβάσιμος σε κάθε πολίτη.
Η βάση θα ενημερώνεται με κάθε νέα νομοθετική αλλαγή, ώστε το κείμενο να παραμένει επίκαιρο και λειτουργικό. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αποφευχθεί το πρόβλημα που είχε παρουσιαστεί με τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999, ο οποίος δεν επικαιροποιήθηκε και σταδιακά έχασε την πρακτική του αξία.
Στον νέο Κώδικα δεν εντάσσονται ειδικές νομοθεσίες, όπως ρυθμίσεις για Βιομηχανικές Περιοχές, τουριστικές επιχειρήσεις, ΕΣΧΑΣΕ και ΕΣΧΑΔΑ, καθώς παραμένουν στα ειδικά νομοθετικά πλαίσια που τις διέπουν.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τον νέο Κώδικα ως θεσμικό εργαλείο που μπορεί να περιορίσει την πολυνομία στον χώρο της δόμησης και να προσφέρει μεγαλύτερη σαφήνεια σε ένα πεδίο που επί δεκαετίες χαρακτηριζόταν από κατακερματισμό, ασάφειες και μεγάλες καθυστερήσεις.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
