Ο Αύγουστος δεν είναι διακοπές: Τρία βιβλία που τον μετατρέπουν σε πόθο, έγκλημα και σκοτάδι

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Κάθε Αύγουστο, η Άνα Μαγκνταλένα Μπαχ παίρνει το φέρι για το νησί όπου βρίσκεται θαμμένη η μητέρα της. Στη Σικελία, οι διακοπές μιας οικογένειας διακόπτονται όταν ένα παιδί εξαφανίζεται μέσα σε μια θερινή βίλα. Στο Μισισίπι, η φωτιά ενός σπιτιού φωτίζει μια πόλη σημαδεμένη από τον ρατσισμό και τη βία.

Οι τρεις ιστορίες χρησιμοποιούν τον Αύγουστο ως ενεργό μέρος της πλοκής. Ο Gabriel García Márquez χαρίζει στην ηρωίδα του μια ετήσια έξοδο από την τακτοποιημένη ζωή της. Ο Andrea Camilleri αφήνει τον καύσωνα να μουδιάσει τη Σικελία μέχρι να ανοίξει ένα κρυμμένο υπόγειο. Ο William Faulkner στρέφει το παράξενο φως του μήνα πάνω στους ανθρώπους που η κοινωνία έχει τοποθετήσει στο περιθώριο.

«Τα λέμε τον Αύγουστο»: Μία νύχτα έξω από τη ζωή της

Η Άνα Μαγκνταλένα Μπαχ είναι παντρεμένη εδώ και 27 χρόνια και μητέρα δύο παιδιών. Το ετήσιο ταξίδι της στο νησί ακολουθεί μια σταθερή διαδρομή: φέρι, ξενοδοχείο, λουλούδια και επίσκεψη στον τάφο της μητέρας της.

Στο μεταθανάτιο μυθιστόρημα του Gabriel García Márquez «Τα λέμε τον Αύγουστο», το τελετουργικό του πένθους ανοίγει σταδιακά τον δρόμο προς μια μυστική δεύτερη ζωή. Για μία νύχτα τον χρόνο, η Άνα παραμερίζει την ταυτότητα της συζύγου και της μητέρας και συναντά μια εκδοχή του εαυτού της που δεν έχει θέση στην καθημερινότητά της.

Ο Μάρκες τοποθετεί την ερωτική επιθυμία στη μέση ηλικία, μέσα σε έναν μακρόχρονο γάμο που εξωτερικά δεν παρουσιάζει ρωγμές. Κάθε επίσκεψη στο νησί μετακινεί λίγο περισσότερο την ηρωίδα από όσα θεωρούσε δεδομένα για τη ζωή και το σώμα της.

Ο Αύγουστος γίνεται το ιδιωτικό της ραντεβού με την αλλαγή. Αρχίζει και τελειώνει σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, αλλά όσα συμβαίνουν μέσα του ακολουθούν την Άνα και μετά την επιστροφή της στο σπίτι.

«Ήλιος του Αυγούστου»: Το έγκλημα κάτω από τη βίλα

Ο επιθεωρητής Μονταλμπάνο θεωρεί τον αυγουστιάτικο καύσωνα της Σικελίας υπερβολικά εξαντλητικό ακόμη και για τους δολοφόνους. Η εβδομάδα του Δεκαπενταύγουστου προορίζεται για θάλασσα, φαγητό και όσο το δυνατόν λιγότερη δουλειά.

Στον «Ήλιο του Αυγούστου» του Andrea Camilleri, ο Μονταλμπάνο βρίσκει μια παραθαλάσσια βίλα για τους φίλους της συντρόφου του, Λίβια. Η ειδυλλιακή εικόνα αρχίζει να διαλύεται με διαδοχικές εισβολές από κατσαρίδες, ποντίκια και αράχνες. Η εξαφάνιση του μικρού γιου της οικογένειας οδηγεί σε ένα κρυμμένο υπόγειο και σε μια υπόθεση που περίμενε χρόνια κάτω από το σπίτι.

Ο Camilleri στήνει αρχικά μια κωμωδία αποτυχημένων διακοπών και κατόπιν ανοίγει απότομα την πόρτα του εγκλήματος. Η ζέστη επιβραδύνει τους ανθρώπους, αδειάζει τις υπηρεσίες και δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον για παραλείψεις, πρόχειρες λύσεις και παλιές παρανομίες.

Η βίλα διαθέτει δύο πρόσωπα: επάνω βρίσκεται η καλοκαιρινή καρτ ποστάλ και κάτω η ιστορία που κάποιος φρόντισε να θάψει. Ο Αύγουστος του Μονταλμπάνο μυρίζει θάλασσα, ιδρώτα και κλεισμένο δωμάτιο.

«Φως τον Αύγουστο»: Η κοινωνία κάτω από τον εκτυφλωτικό ήλιο

Η έγκυος Λένα Γκρόουβ φτάνει στην πόλη Τζέφερσον αναζητώντας τον πατέρα του παιδιού της. Η διαδρομή της συναντά τη ζωή του Τζο Κρίστμας, ενός άνδρα παγιδευμένου στην αβεβαιότητα γύρω από τη φυλετική του καταγωγή, καθώς και τη δολοφονία της Τζοάνα Μπέρντεν και τη φωτιά που καταστρέφει το σπίτι της.

Το «Φως τον Αύγουστο» του William Faulkner, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1932, κυκλοφορεί πλέον στα ελληνικά σε νέα μετάφραση του Παναγιώτη Κεχαγιά.

Ο τίτλος συνδέεται με τη σύντομη αλλαγή του φωτός που παρατηρούσε ο Faulkner στο Μισισίπι στα μέσα του μήνα: μια ξαφνική λάμψη με την πρώτη υποψία του φθινοπώρου. Μέσα στο μυθιστόρημα, αυτή η φωτεινότητα αποκτά σκληρότερη λειτουργία.

Η κοινωνία του Τζέφερσον ταξινομεί τους ανθρώπους με βάση το φύλο, το χρώμα, τη θρησκεία και την οικογενειακή τους ιστορία. Το φως πέφτει πάνω σε πρόσωπα που ζουν έξω από τις αποδεκτές κατηγορίες και κάνει ορατό τον μηχανισμό που τα οδηγεί στην απομόνωση ή στη βία.

Η αυγουστιάτικη φωτιά δεν καίει μόνο ένα σπίτι. Φωτίζει τις προκαταλήψεις μιας ολόκληρης κοινότητας.

Ο μήνας που βγάζει τα μυστικά στην επιφάνεια

Ο Μάρκες χρειάζεται ένα νησί και μία νύχτα για να δοκιμάσει τα όρια μιας τακτοποιημένης ζωής. Ο Camilleri χρειάζεται μια βίλα και ένα υπόγειο για να σπάσει τη βιτρίνα των θερινών διακοπών. Ο Faulkner χρειάζεται το φως και τη φωτιά για να αποκαλύψει μια κοινωνία που συντηρείται μέσα από διαχωρισμούς.

Και στα τρία βιβλία, ο Αύγουστος δημιουργεί ένα κενό στην κανονική τάξη. Οι άνθρωποι ταξιδεύουν, οι υπηρεσίες υπολειτουργούν, οι συνήθειες χαλαρώνουν και οι ταυτότητες μπορούν προσωρινά να αλλάξουν.

Στην καλοκαιρινή καρτ ποστάλ, ο Αύγουστος ακινητοποιεί τον χρόνο. Στη λογοτεχνία, αυτή ακριβώς είναι η στιγμή που αρχίζουν να κινούνται όσα παρέμεναν κρυμμένα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News