Ο Μικρός Πρίγκιπας: Το βιβλίο που σε πιάνει όταν μεγαλώσεις
Στις 29 Ιουνίου 1900 γεννήθηκε ο Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί, ο συγγραφέας και αεροπόρος πίσω από τον «Μικρό Πρίγκιπα». Το βιβλίο που πολλοί γνώρισαν παιδιά επιστρέφει στην ενήλικη ζωή πιο αιχμηρό απ’ όσο το θυμόμασταν: λιγότερο παραμύθι, περισσότερο καθρέφτης.
Τον «Μικρό Πρίγκιπα» τον συναντάμε συνήθως σε λάθος ηλικία. Παιδιά, τον βλέπουμε σαν ένα τρυφερό παραμύθι με έναν μικρό ξανθό ταξιδιώτη, έναν πιλότο στην έρημο, ένα τριαντάφυλλο, μια αλεπού και μερικούς παράξενους μεγάλους που κατοικούν σε μικρούς πλανήτες.
Μετά μεγαλώνουμε και το ίδιο βιβλίο αρχίζει να γίνεται ενοχλητικά οικείο. Ο βασιλιάς που θέλει να εξουσιάζει χωρίς πραγματικό βασίλειο. Ο ματαιόδοξος που ζει για το χειροκρότημα. Ο επιχειρηματίας που μετρά αστέρια σαν να του ανήκουν. Ο γεωγράφος που καταγράφει κόσμους χωρίς να τους περπατά. Ο άνθρωπος που πίνει για να ξεχάσει την ντροπή του.
Στα παιδιά όλα αυτά μοιάζουν παράξενα. Στους ενήλικες μοιάζουν με γραφεία, meetings, social media, βιογραφικά, σχέσεις που έγιναν ρόλοι και ανθρώπους που έχουν μάθει να λειτουργούν χωρίς να κοιτάζουν πολύ μέσα τους.
Ο Σεντ-Εξιπερί πίσω από τον μύθο
Η αφορμή είναι ημερολογιακή, αλλά το θέμα παραμένει απολύτως ζωντανό. Ο Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί γεννήθηκε στις 29 Ιουνίου 1900 στη Λυών και υπήρξε συγγραφέας και πιλότος, με τη ζωή του να είναι δεμένη με τις πτήσεις, τις αποστάσεις και τον κίνδυνο.
Διαβάστε επίσης: Αστυνομικά για την παραλία: Νέες κυκλοφορίες για μυστήριο κάτω από την ομπρέλα
Ο «Μικρός Πρίγκιπας» κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1943 στη Νέα Υόρκη, στα αγγλικά και στα γαλλικά, ενώ στη Γαλλία εκδόθηκε το 1946 από τον Gallimard, μετά τον θάνατο του δημιουργού του.
Αυτό εξηγεί αρκετά από την παράξενη θερμοκρασία του βιβλίου. Δεν γράφτηκε από έναν άνθρωπο που απλώς ήθελε να φτιάξει μια γλυκιά ιστορία για παιδιά. Γράφτηκε από έναν ενήλικο που γνώριζε τη μοναξιά, την απώλεια, την απόσταση και την ανάγκη να σωθεί κάτι απλό μέσα σε έναν κόσμο που γινόταν βίαιος, μηχανικός, κουρασμένος.
Οι μεγάλοι που γελούν μόνο μέχρι να τους αναγνωρίσεις
Η δύναμη του «Μικρού Πρίγκιπα» βρίσκεται στην ησυχία του. Δεν κάνει κήρυγμα. Δεν υψώνει τόνο. Απλώς στήνει μπροστά μας ενήλικες που έχουν χάσει την επαφή με το νόημα και τους αφήνει να μιλήσουν.
Διαβάστε επίσης: Το «Λαχείο» της Σίρλεϊ Τζάκσον: Η πιο ήσυχη ιστορία τρόμου γράφτηκε σε μια πλατεία
Και εκεί αρχίζει το άβολο. Ο ματαιόδοξος του βιβλίου σήμερα θα ζητούσε likes. Ο επιχειρηματίας θα μιλούσε για αποδοτικότητα, περιουσιακά στοιχεία και ανάπτυξη. Ο βασιλιάς θα ήθελε να ελέγχει τα πάντα, ακόμη κι αν κανείς δεν τον ακούει πραγματικά. Ο γεωγράφος θα είχε άποψη για κόσμους που δεν επισκέφθηκε ποτέ.
Ο Σεντ-Εξιπερί δεν σατιρίζει μόνο κάποιους «άλλους». Αγγίζει εκείνο το σημείο όπου η ενηλικίωση γίνεται παραμόρφωση: όταν η σοβαρότητα χάνει την ψυχή της και μένει μόνο η πόζα.
Το τριαντάφυλλο δεν είναι ρομαντική διακόσμηση
Το τριαντάφυλλο συχνά διαβάζεται σαν σύμβολο έρωτα. Ωραίο, εύθραυστο, δύσκολο, απαιτητικό. Όμως η σχέση του Μικρού Πρίγκιπα μαζί του λέει κάτι πιο περίπλοκο από μια ρομαντική ατάκα. Μιλά για δεσμό.
Για τον άνθρωπο που αγαπάς και σε κουράζει. Για εκείνον που προστατεύεις ενώ θυμώνεις. Για την ευθύνη που γεννιέται όταν κάτι παύει να είναι γενικό και γίνεται προσωπικό. Για τον χρόνο που δίνεις σε κάποιον μέχρι να γίνει αναντικατάστατος, ακόμη κι αν υπάρχουν χιλιάδες «παρόμοιοι» γύρω του.
Σε μικρή ηλικία βλέπεις ένα λουλούδι. Αργότερα βλέπεις σχέσεις που δεν χωρούν σε καθαρές απαντήσεις.
Η αλεπού στην εποχή του scroll
Η αλεπού είναι το σημείο όπου το βιβλίο συναντά πιο σκληρά τη σημερινή εποχή. Ζούμε σε μια καθημερινότητα γρήγορης σύνδεσης και ακόμη πιο γρήγορης αποσύνδεσης. Γνωριμίες, μηνύματα, προφίλ, seen, block, unfollow, καινούργια ερεθίσματα πριν προλάβει να σταθεί οτιδήποτε.
Η αλεπού μιλά για κάτι σχεδόν παλιομοδίτικο: χρόνο. Ο δεσμός χρειάζεται επανάληψη. Παρουσία. Συνέπεια. Την αργή διαδικασία με την οποία ένας άγνωστος παύει να είναι ένας ακόμη άνθρωπος και αποκτά θέση μέσα σου.
Σήμερα αυτό ακούγεται πιο δύσκολο απ’ ό,τι το 1943. Ίσως γι’ αυτό η σκηνή παραμένει τόσο ισχυρή. Σε έναν κόσμο που πουλά αδιάκοπα το καινούργιο, ο «Μικρός Πρίγκιπας» επιμένει πως αξία αποκτά ό,τι φροντίζεις.
Ένα παγκόσμιο βιβλίο χωρίς ηλικία
Ο «Μικρός Πρίγκιπας» δεν έμεινε ένα αγαπημένο γαλλικό βιβλίο. Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του έργου, έχει φτάσει πλέον τις 600 μεταφράσεις και θεωρείται το πιο μεταφρασμένο βιβλίο μυθοπλασίας στον κόσμο.
Η επιτυχία του δεν εξηγείται μόνο από τη λιτή γλώσσα ή τις εικόνες του. Εξηγείται από την ικανότητά του να αλλάζει μαζί με τον αναγνώστη.
Ένα παιδί κρατά την περιπέτεια, ένας έφηβος κρατά την ευαισθησία και ένας ενήλικος κρατά την απώλεια, τη φροντίδα, την ευθύνη, την κούραση των ρόλων. Το ίδιο βιβλίο ανοίγει αλλιώς ανάλογα με το ποιος το κρατά και τι έχει ζήσει μέχρι τότε.
Γιατί επιστρέφει όταν δεν το περιμένεις
Ο «Μικρός Πρίγκιπας» αντέχει επειδή δεν ζητά από τον αναγνώστη να γίνει ξανά παιδί. Του ζητά κάτι πιο δύσκολο: να θυμηθεί τι έχασε στην προσπάθεια να γίνει «σοβαρός».
Να θυμηθεί την περιέργεια πριν γίνει πρόγραμμα, την αγάπη πριν γίνει στρατηγική, τη φιλία πριν γίνει διαθεσιμότητα, τη σιωπή πριν γεμίσει ειδοποιήσεις, την τρυφερότητα πριν ντυθεί ειρωνεία για να μη φανεί αδυναμία.
Γι’ αυτό το βιβλίο επιστρέφει σε διαφορετικές ηλικίες. Δεν μένει στην παιδική βιβλιοθήκη. Περνά σε αφιερώσεις, σε δώρα, σε σημειώσεις, σε κουβέντες, σε ανθρώπους που κάποια στιγμή καταλαβαίνουν ότι οι «μεγάλοι» του βιβλίου δεν ήταν τόσο αστείοι όσο νόμιζαν.
Ο «Μικρός Πρίγκιπας» ξεκινά σαν παραμύθι και μεγαλώνει μαζί με τις απώλειες, τις σχέσεις, τις διαψεύσεις και τις μικρές επιστροφές μας. Γι’ αυτό εξακολουθεί να βρίσκει αναγνώστες. Όχι επειδή μας θυμίζει μόνο την παιδική ηλικία, αλλά επειδή μας δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να την προδώσει ένας ενήλικος που πήρε τον εαυτό του υπερβολικά στα σοβαρά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
