Ο νεότερος ασθενής με άνοια στη Βρετανία πέθανε στα 24 – Η σπάνια περίπτωση του Αντρέ Γιάρχαμ
Μία ασυνήθιστη μορφή άνοιας, ραγδαία εξέλιξη και η δωρεά εγκεφάλου που μετατρέπει την τραγωδία σε ελπίδα
Ο Αντρέ Γιάρχαμ από το Νόρφολκ της Αγγλίας, που θεωρείται ο νεότερος άνθρωπος στη Βρετανία με διάγνωση άνοιας, έφυγε πρόσφατα από τη ζωή σε ηλικία μόλις 24 ετών. Η διάγνωσή του είχε γίνει όταν ήταν 22, προκαλώντας σοκ τόσο στην οικογένειά του όσο και στην ιατρική κοινότητα, καθώς η άνοια συνδέεται σχεδόν αποκλειστικά με τη μεγάλη ηλικία.
Σε αυτή την ηλικία, οι περισσότεροι εγκέφαλοι βρίσκονται ακόμη στη φάση της πλήρους ωρίμανσης. Ωστόσο, οι απεικονιστικές εξετάσεις του Αντρέ αποκάλυψαν έναν εγκέφαλο που έμοιαζε δεκαετίες μεγαλύτερος – παρόμοιο με εκείνον ενός 70χρονου, σύμφωνα με τη μαγνητική τομογραφία που συνέβαλε καθοριστικά στη διάγνωσή του.
Τα πρώτα σημάδια και η γρήγορη επιδείνωση
Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίστηκαν το 2022. Η οικογένειά του παρατήρησε ότι γινόταν ολοένα και πιο αφηρημένος, με στιγμές όπου είχε «κενό» βλέμμα και δυσκολευόταν να ανταποκριθεί στο περιβάλλον του. Σταδιακά, η κατάστασή του επιδεινώθηκε δραματικά.
Στα τελευταία στάδια της νόσου, ο Αντρέ έχασε την ικανότητα ομιλίας, δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί, παρουσίαζε ανάρμοστη ή απρόβλεπτη συμπεριφορά και καθηλώθηκε σε αναπηρικό αμαξίδιο. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, χρειάστηκε πλήρη φροντίδα, με την οικογένειά του να βιώνει καθημερινά τις σκληρές συνέπειες μιας νόσου που σπάνια πλήττει τόσο νέους ανθρώπους.
Μετωποκροταφική άνοια: Η «άλλη» άνοια
Ο Αντρέ διαγνώστηκε με μετωποκροταφική άνοια, μία σπάνια μορφή που προσβάλλει κυρίως τους μετωπιαίους και κροταφικούς λοβούς του εγκεφάλου – περιοχές που σχετίζονται με την προσωπικότητα, τη συμπεριφορά, τη γλώσσα και τον έλεγχο των συναισθημάτων.
Όπως επισημαίνει ο Rahul Sidhu, υποψήφιος διδάκτορας στη Νευροεπιστήμη στο Πανεπιστήμιο του Sheffield, σε άρθρο του στο The Conversation, σε αντίθεση με τη νόσο Αλτσχάιμερ που επηρεάζει αρχικά τη μνήμη, η μετωποκροταφική άνοια μεταβάλλει πρωτίστως την προσωπικότητα και την ικανότητα επικοινωνίας. Οι ασθενείς μπορεί να γίνουν παρορμητικοί, αποτραβηγμένοι ή κοινωνικά ακατάλληλοι, δημιουργώντας τεράστια ψυχολογική πίεση στο οικογενειακό τους περιβάλλον.
Αν και αντιστοιχεί περίπου στο 5% των συνολικών περιπτώσεων άνοιας, μπορεί να εμφανιστεί σε νεαρή ενήλικη ζωή και συχνά έχει ισχυρό γενετικό υπόβαθρο. Γενετικές μεταλλάξεις οδηγούν στη συσσώρευση παθολογικών πρωτεϊνών μέσα στους νευρώνες, εμποδίζοντας τη φυσιολογική λειτουργία τους και προκαλώντας τον πρόωρο θάνατό τους.
Ραγδαία απώλεια νευρώνων – όχι «ταχύτερη γήρανση»
Οι εξετάσεις του εγκεφάλου του Αντρέ έδειξαν έντονη και εκτεταμένη συρρίκνωση για την ηλικία του. Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για επιτάχυνση της φυσιολογικής γήρανσης, αλλά για μαζική απώλεια νευρώνων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, οι εγκεφαλικές αλλαγές λόγω ηλικίας είναι αργές και περιορισμένες. Αντίθετα, στη μετωποκροταφική άνοια, ολόκληρα δίκτυα του εγκεφάλου καταρρέουν ταυτόχρονα, οδηγώντας σε απώλεια λόγου, συναισθηματικού ελέγχου και ικανότητας λήψης αποφάσεων.
Η δωρεά εγκεφάλου και η ελπίδα για το μέλλον
Μετά τον θάνατό του, η οικογένεια του Αντρέ πήρε τη γενναία απόφαση να δωρίσει τον εγκέφαλό του για επιστημονική έρευνα. Τέτοιες περιπτώσεις πρώιμης άνοιας είναι εξαιρετικά σπάνιες και πολύτιμες για τους ερευνητές.
Μέσα από τη μελέτη τους, οι επιστήμονες μπορούν να εξετάσουν ποιες πρωτεΐνες συσσωρεύονται, ποιοι τύποι νευρώνων είναι πιο ευάλωτοι και πώς η φλεγμονή και η ανοσολογική απόκριση συμβάλλουν στην καταστροφή του εγκεφαλικού ιστού. Αυτή η γνώση είναι καθοριστική για την ανάπτυξη θεραπειών που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν ή ακόμη και να προλαμβάνουν την άνοια στο μέλλον.
Ένα σκληρό μήνυμα, μία δυνατή υπενθύμιση
Η ιστορία του Αντρέ Γιάρχαμ υπενθυμίζει με τον πιο δραματικό τρόπο ότι η άνοια δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους και ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητος. Κάθε δωρεά ιστού μετατρέπει μία προσωπική τραγωδία σε ελπίδα για άλλους ανθρώπους και ανοίγει τον δρόμο για νέες επιστημονικές ανακαλύψεις.
Η έρευνα συνεχίζεται – και κάθε μικρό βήμα φέρνει πιο κοντά τη δυνατότητα καλύτερης πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και αποτελεσματικότερης θεραπείας.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
