Ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Κωνσταντίνος Κόλλιας στην «Π»: Οι εξαγωγές το ζητούμενο για την Ελλάδα
Η ελληνική οικονομία, η φορολογία, οι επενδύσεις, η εξωστρέφεια, οι μεταρρυθμίσεις και το διεθνές αβέβαιο περιβάλλον
Σε μια περίοδο όπου η ελληνική οικονομία καταγράφει θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά η καθημερινότητα των πολιτών εξακολουθεί να δοκιμάζεται από το υψηλό κόστος ζωής, η συζήτηση για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ. Ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Κωνσταντίνος Κόλλιας, ο μακροβιότερος πρόεδρος στην ιστορία του θεσμού, μιλά για τις διαχρονικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, τη φορολογία, τις επενδύσεις, τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και τις προοπτικές της χώρας σε ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον. Μια συνέντευξη με σαφείς θέσεις και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την επόμενη ημέρα της οικονομίας.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΥΣ ΘΕΟΔΩΡΟ ΛΟΥΛΟΥΔΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟ
ΘΛ: Κύριε Πρόεδρε, από το 2014 έχετε συζητήσει με όλες τις κυβερνήσεις. Ποιο είναι το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας;
Η παθογένεια είναι διαχρονική. Πρόκειται για το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών, δηλαδή την αδυναμία μας στις εξαγωγές των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι εισαγωγές είναι πάντα πολύ υψηλότερες από τις εξαγωγές κι αυτό ανατροφοδοτεί μια σειρά από άσχημα αποτελέσματα. Επίσης το χρέος είναι ένα δομικό πρόβλημα και έχει να κάνει με την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Επομένως αυτά θα έβαζα στην κορυφή της ιεράρχησης. Το πρόβλημά μας είναι να εξειδικεύσουμε την παραγωγή μας. Ο τουρισμός πηγαίνει πολύ καλά, αλλά δεν μπορούμε να ακολουθούμε ένα μονοθεματικό μοντέλο. Πρέπει να δούμε ποιοι είναι οι τομείς που πρέπει να επενδύσουμε, να ενισχυθούν οι επιχειρήσεις, να αναπτύξουν εξωστρέφεια για να ισοσκελίσουμε όσο είναι δυνατόν αυτό το ισοζύγιο.
ΘΛ: Τι φταίει και διατηρείται το πρόβλημα; Είπατε για χαμηλή παραγωγικότητα και έλλειψη σχεδιασμού. Αν ήσασταν ο αρμόδιος Υπουργός, τι θα κάνατε;
Θεωρώ ότι έχει να κάνει με ένα οικοσύστημα το οποίο πρέπει να λειτουργήσει, ώστε να κατευθυνθούμε παραγωγικά εκεί που έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα η χώρα. Δεν το κάναμε μετά την έλευση των μνημονίων.
Λέγαμε, πως έπρεπε να δούμε ποιο είναι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας και να το φτιάξουμε. Τι εννοούμε να το φτιάξουμε; Από τη μία να δίνουμε κονδύλια προς τις επιχειρήσεις σε εκείνους τους τομείς που θεωρούμε ότι η χώρα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα.
Οι επιχειρήσεις να βγουν μπροστά και να απορροφήσουν τα κονδύλια ώστε να αναπτύξουν την εξωστρέφειά τους και από την άλλη οι τράπεζες που είναι βασικός παράγοντος αυτού του οικοσύστηματος να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τις επιχειρήσεις για να μπορέσουν να αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο.
ΘΛ: Εχετε μακρά εμπειρία στο Επιμελητήριο. Ποια είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της οικονομίας μας; Που να πάμε πέραν του τουρισμού;
Εχουμε ξεχάσει να επενδύσουμε στη νέα επιχή του πρωτογενούς τομέα. Χρειάζεται να επενδύσουμε με καινοτόμες λύσεις και δεν το έχουμε κάνει. Εκεί υπάρχει πεδίο δοξης λαμπρό. Είναι να απορείς πως μια χώρα όπως η Ελλάδα δεν έχει μπορέσει να αναπτυχθεί με νέα συστήματα.
Από εκεί και πέρα η χώρα έχει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Είμαστε ένας διαμετακομιστικός κόμβος για την νοτιοανατολική Ευρώπη μπορούμε να επενδύσουμε στα δίκτυα στην ενέργεια, μπορούμε να επενδύσουμε σε μεταφορές και logistics. Σε όλο αυτό το δίκτυο. Με λίγα λόγια πρέπει να εκμεταλλευτούμε την γεωγραφική μας θέση.
Πρέπει να δούμε πως δεν θα κάνουμε απλά ψηφιακή τη γραφειοκρατία, αλλά να γλιτώσουμε διαδικασίες και όχι να τις ψηφιοποιήσουμε
Είστε πρόεδρος από το 2014, ποια θα λέγατε ότι είναι μια σημαντική πρόοδος που έχει γίνει στην ελληνική οικονομία και έχετε συνδεθεί ως Επιμελητήριο; Που έχετε συμβάλει με τις προτάσεις σας;
Εχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε. Πραγματικά έχουν γίνει άλματα σε κάποιους τομείς και εμείς έχουμε προσπαθήσει με συνεχείς μελέτες και προτάσεις σε όλα τα επίπεδα, από το Fintek που είναι η νέα εποχή που εκεί πηγαίνουν τα χρηματοοικονομικά μέχρι την φορολογική διοίκηση το κομμάτι της ενέργειας.
Στέκομαι πιο πολύ στο ψηφιακό άλμα που έκανε η χώρα. Ένα άλμα στη νέα εποχή, που έγινε υπό συνθήκες πίεσης. Δυστυχώς όμως έτσι λειτουργούμε και όταν πιεζόμαστε, τότε προσπαθούμε να δώσουμε μεγαλύτερο βάρος και ταχύτητα σε μεταρρυθμίσεις και αλλαγές.
Πρέπει να δούμε πως δεν θα κάνουμε απλά ψηφιακή τη γραφειοκρατία, αλλά να γλιτώσουμε διαδικασίες και όχι να τις ψηφιοποιήσουμε. Εκεί πρέπει να επενδύσουμε για την επόμενη μέρα;
ΘΛ: Βασικό παράπονο λογιστών, οικονομολόγων και φοροτεχνικών είναι ότι η ψηφιοποίηση έριξε βάρος στη δουλειά τους. Ο κ. Πιτσιλής που είχαμε συνέντευξη πρόσφατα διαφωνεί. Για εσάς, μια μελλοντική μεταρρύθμιση είναι να συνεχιστεί η ψηφιοποίηση αλλά με λιγότερη γραφειοκρατία;
Η ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών και η απλούστευσή τους είναι προτάσεις του Οικονομικού Επιμελητηρίου εδώ και πάρα πολλά χρόνια, πριν καν γίνω πρόεδρος. Τέτοια πρόταση ήταν η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών και των POS με την ΑΑΔΕ.
Όλα έχουν ένα στόχο. Φορολογική δικαιοσύνη και καταπολέμησης φοροδιαφυγής και διεύρυνσης φορολογικής βάσης.
Μιλάω όμως για τις πολλές διαδικασίες που δεν έχουν απλουστευτεί και απλά έχουν ψηφιοποιηθεί. Αυτό το είπα γιατί είναι σε συνάρτηση με τις επενδύσεις που χρειαζόμαστε για να γίνει πιο παραγωγική και εξωστρεφής η οικονομία μας. Η γραφειοκρατία και η ταχύτητα των αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν για να μπορέσει να τρέξει η επιχείρηση, είναι βασικοί παράγοντες για να τρέξει η οικονομία.
Ο τουρισμός πηγαίνει πολύ καλά, αλλά δεν μπορούμε να ακολουθούμε ένα μονοθεματικό μοντέλο
ΘΛ: Φορολογικό σύστημα. Η Ελλάδα έχει γενικά υψηλή φορολογία και πάρα πολύ έμμεση φορολογία που είναι για πολλούς άδικη. Αυτό συμβαίνει γιατί σε γενικές γραμμές είμαστε αδύναμο κράτος και με χαμηλό ΑΕΠ, οπότε βάζουμε τη φορολογία για να πάρουμε αυτά που χρειαζόμαστε; Όμως εν τέλει αυτή η φορολογία μήπως οδηγεί σε αποθάρρυνση επενδύσεων;
Είναι ένας φαύλος κύκλος. ένα ανατροφοδοτεί το άλλο. Πρόκειται για άλλη μία παθογένεια του ελληνικού φορολογικού συστήματος. Οι έμμεσοι φόροι είναι πάντα πολύ ψηλή γιατί είναι ένας εύκολος τρόπος να πάρουμε έσοδα. Το ότι είμαστε ένα αδύναμο κράτος και δεν μπορούμε να κάνουμε τους ελέγχους που πρέπει μας οδηγεί στο να αυξάνουμε τους φορολογικούς συντελεστές για να μπορέσουμε να πάρουμε έσοδα. Ένα μείζον θέμα για παράδειγμα είναι η τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματίων.
Οσο συνεχίζεται και προοδευτικά η φορολογία ανεβαίνει, τότε θα φέρει μείωση στα έσοδα. Το είδαμε και το προηγούμενο διάστημα. Από ένα σημείο και έπειτα δεν αυξάνεις τα έσοδα, αλλά τη φοροδιαφυγή.
Τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον είχαμε μια αντιστροφή. Μειώθηκαν οι φορολογικοί συντελεστές για την άμεση φορολογία με ταυτόχρονη αύξηση των εσόδων. Το προτείναμε κι εμείς ως Οικονομικό Επιμελητήριο. Αυτό που πρέπει να δούμε είναι που βρίσκεται η «κόκκινη γραμμή» για τη φορολογία, ώστε να έχουμε τα έσοδα που θέλουμε.
ΘΛ: Όπως και η μείωση στη φορολογία νομίζω στα μερίσματα έπαιξε πολύ πολύ μεγάλο ρόλο γιατί ήταν ένα κίνητρο να δηλώνει κανείς τα κέρδη του.
Κι εδώ υπάρχει παρανόηση. Η φορολογία στα μερίσματα είναι 5%. Η φορολογία των επιχειρήσεων δεν είναι μόνο η φορολογία στα μερίσματα, καθώς η φορολογία των επιχειρήσεων ξεκινάει από το πρώτο ευρώ και είναι 22%. Εχει μειωθεί σωστά γιατί και αυτό έφερε περισσότερα έσοδα. Το λέω αυτό γιατί αρκετός κόσμος πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις φορολογούνται μόνο με το 5% των μερισμάτων.
ΑΑ: Κύριε Πρόεδρε, οι κυβερνήσεις νομοθετούν και επηρεάζουν τις ζωές μας. Ποιο είναι το αποτέλεσμα των νομοθετημάτων των τελευταίων χρόνων; Η μεσαία τάξη μπορεί να αισθάνεται πιο ισχυρή ή πιο αδύναμη;
Οι αριθμοί είναι καλοί και δημοσιονομικά και σε πολλά επίπεδα. Στο επίπεδο της ανάπτυξης ευδοκιμούν θα έλεγα. Όμως αυτό στη μεσαία τάξη δεν μπορούμε να το δούμε. Ο κόσμος περνάει δύσκολα, έχει αυξηθεί πολύ το κόστος ζωής και ως αποτέλεσμα -παρά την αύξηση των μισθών- να έχουμε μια μείωση της αγοραστικής δύναμης του καταναλωτή. Παράλληλα υπάρχει και ο πληθωρισμός που αυξάνει τις τιμές, που δεν είναι εσωτερικός ελεγχόμενος παράγοντας.
Πρέπει να βρούμε τρόπους να αυξήσουμε την αγοραστική δύναμη του καταναλωτή για να ανασάνει η μεσαία τάξη. Δεν είναι μόνο η πολιτική των επιδομάτων. Πρέπει να είναι ενεργητική η πολιτική.
ΑΑ: Πως θα μπορούσαμε να πάμε προς αυτή την κατεύθυνση; Με μείωση φορολογίας και περισσότερες επιδοτήσεις; Με μείωση της γραφειοκρατίας; Ποια είναι η μεγάλη αλλαγή που χρειαζόμαστε;
Πρέπει να είναι να αυξηθεί η πίτα για να αυξηθεί το ΑΕΠ για να πηγαίνει παντού. Αυτή τη στιγμή πηγαίνει σε συγκεκριμένους κλάδους και περιοχές.
Δεν μπορούμε να πούμε ότι ο πολίτης της Δυτικής Μακεδονίας ή της Αχαΐας απολαμβάνει τα ίδια με αυτά που απολαμβάνει ο πολίτης στην Αθήνα. Χρειάζεται – και ορθώς γίνεται από το 2019- η μείωση των φορολογικών συντελεστών και η μείωση των ασφαλιστικών, ώστε να έχουμε μία αύξηση του πραγματικού εισοδήματος. Πρέπει όμως να βρούμε τρόπους να αυξήσουμε το ΑΕΠ.
Γι’ αυτό χρειάζεται χρηματοδότηση η ελληνική οικονομία με ενεργό ρόλο των τραπεζών για να χρηματοδοτηθεί η μεσαία τάξη, να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους αλλά και να αυξηθούν οι εξαγωγές.
ΑΑ: Την πίτα φαντάζομαι θα την αυξήσουν οι επιχειρήσεις που θα επενδύσουν και θα προσεγγίσουν νέες αγορές και πελάτες. Η χώρα μας χρειάζεται περισσότερες μικρές επιχειρήσεις ή περισσότερες μεγάλες; Τι θα βοηθούσε για να πάμε πιο γρήγορα;
Και τα δύο. Η μικρομεσαία οικογενειακή επιχείρηση στην ελληνική οικονομία παίζει σημαντικό ρόλο. Δεν θέλουμε να σταματήσει να το παίζει αυτό το ρόλο. Ταυτόχρονα και ο επιχειρηματίας δεν πρέπει να φοβάται να μεγαλώσει. Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμα και μεγάλες επιχειρήσεις, φοβούνται να γίνουν ακόμα μεγαλύτερες γιατί θα πρέπει να έχουν άλλο έλεγχο και να μπουν σε άλλες διαδικασίες. Επομένως χρειαζόμαστε και τα δύο αλλά πρέπει να είναι διατεθειμένοι και οι δύο να παίξουν αυτό το ρόλο.
Οτι είμαστε ένα αδύναμο κράτος και δεν μπορούμε να κάνουμε τους ελέγχους που πρέπει μας οδηγεί στο να αυξάνουμε τους φορολογικούς συντελεστές για να μπορέσουμε να πάρουμε έσοδα.
ΘΛ: Πιστεύετε ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις φοβούνται να μεγαλώσουν παρόλο που μπορούν ή δεν το κάνουν επειδή δεν βρίσκουν πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα για να χρηματοδοτηθούν;
Νομίζω ισχύουν και τα δύο. Προφανώς υπάρχει έλλειψη κονδυλίων από το τραπεζικό σύστημα που έπρεπε να παίξει αυτό το ρόλο και δεν το παίζει. Αυτό συμβαίνει γιατί σε πολλές περιπτώσεις το τραπεζικό σύστημα ελέγχεται και από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό και φοβάται να ανοιχτεί περισσότερο για να μην βρεθούμε στο σημείο του παρελθόντος σε σχέση με τα κόκκινα δάνεια και τις επισφάλειες.
Συνεχίζουν να λείπουν τα κονδύλια για να ανοίξει η βεντάλια της τραπεζικής χρηματοδότησης.
Ισχύουν και τα δύο, γιατί σε πολλές περιπτώσεις και ο επιχειρηματίας φοβάται και δεν μπορεί να το κάνει το άλμα επειδή δεν έχει τα απαραίτητα κονδύλια τραπεζικής χρηματοδότησης.
ΘΛ: Δεν πρέπει όμως να πιέσουμε παραπάνω την Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα; Αν δεν χρηματοδοτηθούν οι επιχειρήσεις, πως θα αναπτύξουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα;
Θα πρέπει να γίνουν βήματα και από τις δυο πλευρές. Από το τραπεζικό σύστημα, αυτό το άνοιγμα της βεντάλιας με προσοχή, αλλά χρειάζεται σοβαρότητα και από την πλευρά των επιχειρήσεων με σοβαρά business plan.
ΑΑ: Θεωρείτε ότι στην χώρα μας έχουν γίνει πραγματικά βήματα μεταρρύθμισης ή απλά ψηφιοποιούμε πράγματα που άλλοι τα έχουν κάνει εδώ και χρόνια;
Οπως έλεγα και πριν στο κομμάτι της ψηφιοποίησης των διαδικασιών έχουμε κάνει άλματα. Το θέμα είναι να δούμε πλέον ποια από όλα αυτά τα κομμάτια της διαδικασίας που έχουν να κάνουν με την αδειοδότηση των επιχειρήσεων, με τη σταθερότητα του φορολογικού και ασφαλιστικού πλαισίου, με την ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης κλπ.
Εκεί πρέπει να εστιάσουμε πλέον. Το ψηφιακό άλμα έγινε. Πάμε να δούμε ποιες είναι αυτές οι διαδικασίες που έχουμε ψηφιοποιήσει και δεν χρειάζονται για να μπορέσουμε να μειώσουμε γραφειοκρατία. Αυτά είναι τα σοβαρά θέματα για έναν επενδυτή.
ΑΑ: Πιστεύετε ότι υπάρχει κάποια μεταρρύθμιση η οποία είναι αναγκαία, αλλά επειδή σίγουρα θα έχει πολιτικό κόστος, δεν τολμούν οι κυβερνήσεις να την αγγίξουν;
Αρκετές. Η πιο σημαντική μεταρρύθμιση που πρέπει να δούμε γιατί γεννά και αδικίες, έχει να κάνει με την αξιολόγηση στο δημόσιο. Ο καθένας από εμάς αν δεν τα πάει καλά στη δουλειά του, θα αξιολογηθεί και θα πάρει αυτό που του αξίζει. Στο δημόσιο δεν συμβαίνει αυτό. Από καιρού εις καιρόν ακούμε ό,τι θα γίνει. Αποτελέσματα δεν έχουμε δει.
Προφανώς υπάρχει έλλειψη κονδυλίων από το τραπεζικό σύστημα, που έπρεπε να παίξει αυτό το ρόλο και δεν τον παίζει.
ΑΑ: Κυρίως ποιοι πιέζουν περισσότερο οι θεσμοί ή η κοινωνία για να μην γίνονται τέτοιου είδους μεταρρυθμίσεις; Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος του πολιτικού;
Νομίζω ότι ο ίδιος ο πολίτης που θέλει μεταρρυθμίσεις, σε πολλές περιπτώσεις είναι ο ίδιος που θα αντισταθεί στις μεταρρυθμίσεις. Παρόλο που οι μεταρρυθμίσεις αυτές έχουν ένα στόχο, την αύξηση της πίτας του ΑΕΠ και να κάνουν πιο δίκαιες τις διαδικασίες, να κάνουν πιο ασφαλές και φιλικό το πλαίσιο για τον επενδυτή.
ΑΑ: Αν αύριο το πρωί, ζούσαμε μια νέα μεγάλη κρίση, ποιο πιστεύετε ότι θα ήταν το πιο αδύναμο σημείο της ελληνικής οικονομίας του σήμερα;
Η αδυναμία των εξαγωγών, δηλαδή η αδυναμία που παρουσιάζουμε διαχρονικά και αυτό έχει να κάνει με την παραγωγική εξειδίκευση της οικονομίας μας και έχει να κάνει με το μεγάλο κενό που υπάρχει μεταξύ εισαγωγών και εξαγωγών στη χώρα.
Προσθέτοντας και το δημόσιο χρέος που ως ποσοστό του ΑΕΠ πέφτει και λόγω της μεγάλης αύξησης του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια, αλλά ως απόλυτος αριθμός είναι ένα πολύ μεγάλο νούμερο για τα δεδομένα της ελληνικής οικονομίας.
ΑΑ: Ακούμε από πολιτικά κόμματα και αναλυτές ότι το 2032 θα είναι χρονιά ορόσημο για την ελληνική οικονομία που θα κρύβει κινδύνους για το μέλλον σχετικά με το πώς θα μπορούμε να εξυπηρετούμε το χρέος μας. Ποια είναι η άποψη σας;
Είναι γεγονός ότι μέχρι το 2032 είναι ρυθμισμένο το χρέος μας. Δεν ξεπερνάει ως ποσοστό του ΑΕΠ το 3% περίπου. Επομένως αυτό είναι σε θέση να μας δίνει πρωτογενή πλεονάσματα και δημοσιονομικά πλεονάσματα πλέον.
Από εκεί και μετά υπάρχει ένα αβέβαιο μέλλον το οποίο πρέπει και πάλι να μεριμνήσουμε ώστε και μετά το 2032 να έχουμε τις κατάλληλες ρυθμίσεις. Οι πρόωρες αποπληρωμές που κάνουμε τώρα λόγω του πλεονάσματος θα βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση.
ΘΛ: Αναφερθήκατε πριν σε προβλήματα της ελληνικής περιφέρειας και την έντονη ανισορροπία κέντρου και περιφέρειας. Υπάρχουν προβληματικές περιφέρειες και αρκετός κόσμος επιλέγει να πηγαίνει προς την Αθήνα ή το εξωτερικό. Όμως, το ζήτημα των εξαγωγών θα λυθεί αν γίνει παραγωγή στην περιφέρεια. Οι δείκτες της οικονομία δείχνουν ότι οι αποκλίσεις δεν μειώνονται, αλλά μεγαλώνουν. Πως το σχολιάζετε;
Η περιφερειακή ανάπτυξη είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα όχι μόνο για τη χώρα μας, για όλες τις χώρες. Εκεί πρέπει να επενδύσουμε. Οι κυβερνήσεις ρίχνουν κονδύλια στην περιφέρεια τα τελευταία χρόνια και δεν αντιλέγω πως χρειάζονται κι άλλα. Όμως πρέπει να αναπτυχθεί και στις περιφέρειες ένα οικοσύστημα ανθρώπων, επιχειρηματιών, αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων, πανεπιστημίων, ώστε να αξιοποιήσουν τα κονδύλια σωστά και με σχέδιο. Να υπάρχει προσανατολισμός και στόχευση.
ΘΛ: Γενικότερα, είστε αισιόδοξος για τα οικονομικά της χώρας ή όχι; Το ΑΕΠ προοδεύει, αλλά αν θέλετε τη δική μου γνώμη δυσκολευόμαστε να φτάσουμε στα προ κρίσης της εποχής, ενώ άλλες χώρες κάνουν μεγαλύτερα βήματα.
Εδώ θα διαφωνήσω. Η ανάπτυξη της χώρας μας είναι πάνω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο τα τελευταία χρόνια.
Ο πολίτης που θέλει μεταρρυθμίσεις, σε πολλές περιπτώσεις είναι ο ίδιος που θα αντισταθεί στις μεταρρυθμίσεις.
ΘΛ: Ναι, γιατί καλύπτουμε ένα τεράστιο κενό λόγω της οπισθοχώρησης των περασμένων χρόνων.
Βεβαίως.
ΘΛ: Εσείς, είστε αισιόδοξος ή απαισιόδοξος για την οικονομία στο ορατό μέλλον;
Εχουμε ξεπεράσει τα υψηλότερα επίπεδα που είχαμε τα καλά χρόνια, των 240 περίπου δισεκατομμυρίων που ήταν το ΑΕΠ της χώρας μας και πλέον βαδίζουμε πάνω από τα 260.
Από την άλλη, να κάνω πρόβλεψη ειδικά για 2-3 χρόνια με τα γεωπολιτικά θέματα που αντιμετωπίζει η χώρα και όχι μόνο η περιοχή, νομίζω δεν θα έκανα ούτε για την επόμενη εβδομάδα. Είναι τόσο ασταθές το τοπίο και επηρεάζουν όλα αυτά την οικονομία και ιδιαίτερα αδύναμες οικονομίες όπως είναι η ελληνική. Δεν μπορώ να κάνω εκτίμηση επομένως. Δημοσιονομικά είμαστε στο σωστό πλαίσιο σταθερά, στο σωστό πλαίσιο φορολογικά και ασφαλιστικά με τις μειώσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια και με κάποια σταθερότητα που παρουσιάζει το φορολογικό σύστημα και δεν έχει εκπλήξεις για τους επενδυτές νομίζω ότι είμαστε και εκεί στο σωστό πλαίσιο. Η μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ που είναι από τις μεγαλύτερες στον κόσμο πλέον, είναι και αυτή στο σωστό πλαίσιο.
Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να εστιάσουμε περισσότερο στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Πρέπει να εστιάσουμε περισσότερο στην αξιοποίηση των κονδυλίων που έχουμε μπροστά μας. Δεν ξέρω αν το καταφέραμε με τα χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά υπάρχουν πολλά κονδύλια μπροστά μας.
Με αυτά, πρέπει να εστιάσουμε στο παραγωγικό μοντέλο, στην παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας και να βοηθήσουμε τις ελληνικές επιχειρήσεις να μπουν στην νέα εποχή με καινοτομία, με τεχνολογία που χρειάζεται να αναπτυχθεί. Αυτά θα φέρουν αύξηση εξαγωγών που είναι το ζητούμενο για την ελληνική οικονομία.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
