Ο Πρόεδρος του Τμήματος Χημικών Μηχανικών Αλ. Κατσούνης στην «Π»: Χημική Μηχανική με διεθνή προοπτική

Ανθη Ροδοπούλου

Από την πράσινη μετάβαση και την ανάπτυξη νέων υλικών έως την ενεργειακή καινοτομία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της βιομηχανίας, η Χημική Μηχανική βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων. Σε αυτό το περιβάλλον, το Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών διαμορφώνει τη δική του πορεία, συνδυάζοντας την υψηλού επιπέδου εκπαίδευση με την έρευνα, τη διεθνή συνεργασία και τη σύνδεση με την παραγωγή.

Με διεθνή πιστοποίηση του πενταετούς διπλώματός του από το Institution of Chemical Engineers (IChemE), σημαντική ερευνητική παρουσία και συνεργασίες με πανεπιστήμια και φορείς του εξωτερικού, το Τμήμα επενδύει στη δημιουργία επιστημόνων που μπορούν να ανταποκριθούν στις σύνθετες απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Παράλληλα, η αναβάθμιση των εργαστηριακών υποδομών, η ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών και η ενίσχυση της πρακτικής εμπειρίας των φοιτητών αποτελούν βασικούς άξονες της εκπαιδευτικής του φιλοσοφίας.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο πρόεδρος του Τμήματος, Αλέξανδρος Κατσαούνης, αναφέρεται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η επιστήμη της Χημικής Μηχανικής, στις επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων και στον ρόλο της έρευνας στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Μιλά, ακόμη, για τη διεθνή εξωστρέφεια, τη συνεργασία με τη βιομηχανία και την ανάγκη δημιουργίας ουσιαστικών ευκαιριών για τους νέους επιστήμονες, με στόχο ένα πανεπιστημιακό Τμήμα που δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή τους.

-Ποιες είναι οι σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η επιστήμη της Χημικής Μηχανικής; Με ποιους τρόπους προσαρμόζεται το Τμήμα στις νέες επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις;

Η σημαντικότερη πρόκληση στις μέρες μας είναι ο σχεδιασμός παραγωγικών διεργασιών που συνδυάζουν την τεχνολογική καινοτομία, την οικονομική αποδοτικότητα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Ο χημικός μηχανικός αξιοποιεί συνδυαστικά γνώσεις μαθηματικών, φυσικής, χημείας και βιολογίας για τη μετατροπή πρώτων υλών ή ακόμη και αποβλήτων, όπως το CO₂, σε χρήσιμα προϊόντα. Το Τμήμα μας ανταποκρίνεται στις εξελίξεις αυτές με ένα σύγχρονο πρόγραμμα σπουδών, το οποίο συνδυάζει το ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο της Χημικής Μηχανικής με νέες γνώσεις και δεξιότητες, προετοιμάζοντας τους αποφοίτους για τις διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του επαγγέλματος.

-Πώς εξελίσσεται το πρόγραμμα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών, ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της σύγχρονης βιομηχανίας, της έρευνας και της αγοράς εργασίας;

Ηδη εφαρμόζουμε ένα νέο, καινοτόμο πρόγραμμα προπτυχιακών σπουδών, το οποίο συνδυάζει τις θεμελιώδεις γνώσεις της Χημικής Μηχανικής με μαθήματα από άλλες επιστημονικές περιοχές, όπως η φαρμακευτική τεχνολογία, η τεχνολογία τροφίμων, η οικονομική επιστήμη και η διοίκηση επιχειρήσεων.

Παράλληλα, αναπτύσσουμε διατμηματικές συνεργασίες σε μεταπτυχιακό επίπεδο, όπως αυτή του προγράμματος «Επιστήμη και Τεχνολογία Πολυμερών και Σύνθετων Υλικών», αλλά και διεθνείς μεταπτυχιακές συνεργασίες, όπως εκείνη με το Πανεπιστήμιο του Delaware, η οποία αφορά ένα νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στις Βιώσιμες Ενεργειακές Τεχνολογίες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το αγγλόφωνο διδακτορικό μας πρόγραμμα, χωρίς δίδακτρα, το οποίο ενισχύει τη διεθνή ελκυστικότητα του Τμήματος, προσελκύοντας νέους ερευνητές από το εξωτερικό.

Η διεθνής απήχηση της έρευνάς μας αποτυπώνεται και στη συμμετοχή των μελών του Τμήματος σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια. Ενδεικτικό είναι ότι 20 μέλη του περιλαμβάνονται στην παγκόσμια βιβλιομετρική κατάταξη του κορυφαίου 2% των επιστημόνων.

-Ποια είναι τα σημαντικότερα ερευνητικά πεδία στα οποία δραστηριοποιούνται σήμερα τα μέλη του Τμήματος; Υπάρχουν ερευνητικά προγράμματα ή καινοτόμες εφαρμογές που ξεχωρίζουν;

Η ερευνητική μας δραστηριότητα καλύπτει ένα ευρύ επιστημονικό φάσμα: προηγμένα υλικά, πολυμερή, κατάλυση, ηλεκτροχημικά συστήματα, περιβαλλοντική βιοτεχνολογία, αξιοποίηση αποβλήτων, αειφορική διαχείριση φυσικών πόρων, φαινόμενα μεταφοράς, υπολογιστική μηχανική, καθώς και βελτιστοποίηση και ρύθμιση διεργασιών.

Περισσότερες από 100 δημοσιεύσεις ετησίως σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, η σημαντική διεθνής απήχηση, τα ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα και οι ευρεσιτεχνίες αποτυπώνουν την ερευνητική δυναμική του Τμήματος.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, μέσω των ερευνητικών χρηματοδοτήσεων, υποστηρίζουμε οικονομικά τους υποψήφιους διδάκτορές μας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αποτροπή της φυγής νέων και ταλαντούχων επιστημόνων στο εξωτερικό.

-Η πράσινη μετάβαση, η κυκλική οικονομία και η βιώσιμη ανάπτυξη βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της παγκόσμιας συζήτησης. Πώς συμβάλλει η Χημική Μηχανική στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης;

Η Χημική Μηχανική διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση, αναπτύσσοντας καθαρές ενεργειακές τεχνολογίες, βιώσιμα υλικά και διεργασίες αξιοποίησης αποβλήτων και παραπροϊόντων.
Βασικοί στόχοι είναι η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων, η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και η ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της παραγωγής.

Στο Τμήμα μας, η κυκλική οικονομία και η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελούν κεντρικούς άξονες της εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη τεχνολογιών που συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση της οικονομίας.

-Πόσο στενή είναι σήμερα η συνεργασία του Τμήματος με τη βιομηχανία, τις επιχειρήσεις και τους παραγωγικούς φορείς; Υπάρχουν πρωτοβουλίες που βοηθούν τους φοιτητές να αποκτήσουν πρακτική εμπειρία;

Η ουσιαστική σύνδεση με τη βιομηχανία αποτελεί διαχρονική στρατηγική προτεραιότητα του Τμήματός μας. Οργανώνουμε εκπαιδευτικές επισκέψεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εντάσσουμε διαλέξεις στελεχών επιχειρήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία και διατηρούμε στενή επικοινωνία με αποφοίτους μας που δραστηριοποιούνται στον παραγωγικό τομέα.

Παράλληλα, περίπου 70 φοιτητές ετησίως συμμετέχουν στον θεσμό της πρακτικής άσκησης, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία σε πραγματικές συνθήκες εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύουμε ουσιαστικά τη σύνδεση της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης με την επαγγελματική πραγματικότητα.

Επιπλέον, σε σημαντικό αριθμό ερευνητικών προγραμμάτων συμμετέχουν μεγάλες βιομηχανίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το κτίριο του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του πανεπιστημίου Πατρών

-Πόσο σημαντικές είναι οι σύγχρονες εργαστηριακές υποδομές και ο εξοπλισμός για την εκπαίδευση των φοιτητών και την παραγωγή νέας γνώσης; Ποιες προτεραιότητες έχουν τεθεί για την περαιτέρω αναβάθμισή τους;

Αξιοποιώντας σημαντικούς πόρους από το διεθνές προπτυχιακό πρόγραμμα στην Κίνα, αλλά και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο της δράσης «Πανεπιστήμια Αριστείας», εκσυγχρονίσαμε το υπολογιστικό μας κέντρο, ανανεώσαμε τον εξοπλισμό των προπτυχιακών εργαστηρίων μας και προχωρούμε στη δημιουργία ενός σύγχρονου εργαστηρίου Ενόργανης Χημικής Ανάλυσης.

Ετσι, η διεθνής μας δραστηριότητα αποφέρει άμεσα και ουσιαστικά οφέλη στην ποιότητα των σπουδών των φοιτητών μας στην Πάτρα.

Παράλληλα, βελτιώνουμε τις κτιριακές μας εγκαταστάσεις με τη συνδρομή της διοίκησης του Πανεπιστημίου Πατρών, ενώ αναβαθμίζουμε και την ενεργειακή τους αποδοτικότητα, με την εγκατάσταση φωτισμού LED και συστημάτων αυτοματισμού.

-Ποιες επαγγελματικές δυνατότητες ανοίγονται για έναν απόφοιτο Χημικών Μηχανικών; Σε ποιους κλάδους μπορεί να απασχοληθεί και ποιες νέες ειδικότητες αναμένεται να αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία;

Ο χημικός μηχανικός διαθέτει εξαιρετική επιστημονική ευελιξία και ιδιαίτερα ευρύ πεδίο επαγγελματικής δραστηριοποίησης. Μπορεί να σταδιοδρομήσει στους τομείς της ενέργειας, της βιομηχανίας τροφίμων και φαρμάκων, της βιοϊατρικής, των προηγμένων υλικών και της περιβαλλοντικής τεχνολογίας, αλλά και σε φαινομενικά διαφορετικούς κλάδους, όπως η διοίκηση, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι μεταφορές.

Το ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο στην ανάλυση σύνθετων συστημάτων, στη μοντελοποίηση και στη βελτιστοποίηση διεργασιών δημιουργεί συνεχώς νέες επαγγελματικές προοπτικές, ιδιαίτερα στους τομείς της πράσινης τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης και του ψηφιακού μετασχηματισμού της παραγωγής.

-Ως πρόεδρος του Τμήματος, ποιο είναι το όραμά σας για την επόμενη ημέρα των χημικών μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών; Ποιους στόχους θεωρείτε καθοριστικούς;

Οραμά μας είναι ένα Τμήμα με ακόμη ισχυρότερη διεθνή παρουσία, πρωτοποριακή έρευνα, υψηλής ποιότητας εκπαίδευση και ουσιαστική διασύνδεση με τη βιομηχανία και την κοινωνία.

Βασικές μας προτεραιότητες αποτελούν η περαιτέρω διεθνοποίηση των σπουδών, η αναβάθμιση των υποδομών, η ενίσχυση της ερευνητικής καινοτομίας και η στήριξη των νέων επιστημόνων.

Παράλληλα, ενθαρρύνουμε την ενεργό συμμετοχή των φοιτητών σε εθελοντικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες, επιδιώκοντας να διαμορφώνουμε όχι μόνο άρτια καταρτισμένους μηχανικούς, αλλά και επιστήμονες με κοινωνική και περιβαλλοντική υπευθυνότητα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News