Κι αν ο Όσκαρ Ουάιλντ δεν είχε μπει ποτέ στη φυλακή;
Στο νέο The Weight of Angels, ο Τζον Μπόιν φαντάζεται τη ζωή που θα μπορούσε να συνεχιστεί μετά το 1895. Το μυθιστόρημα ξανανοίγει τη συζήτηση για όσα χάνει ο πολιτισμός όταν διώκει τους δημιουργούς του
Μια κάρτα που έμεινε σε μια λονδρέζικη λέσχη το 1895 βρίσκεται στην αφετηρία του νέου μυθιστορήματος του Τζον Μπόιν. Την είχε αφήσει ο μαρκήσιος του Κουίνσμπερι, προσβάλλοντας τον Όσκαρ Ουάιλντ για τις σχέσεις του με άνδρες. Ο συγγραφέας κινήθηκε δικαστικά εναντίον του. Η διαδρομή που ακολούθησε τον οδήγησε στη φυλακή και στη δημόσια καταστροφή. Στο The Weight of Angels, ο Μπόιν αλλάζει εκείνη την απόφαση: ο Ουάιλντ αγνοεί την προσβολή και η ζωή του συνεχίζεται.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε στα αγγλικά στις 29 Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ και την 1η Οκτωβρίου στη Βρετανία, σύμφωνα με τις εκδόσεις Henry Holt και Doubleday. Η κυκλοφορία συμπίπτει με τις ημέρες πριν από τη γενέθλια ημερομηνία του Ουάιλντ, που γεννήθηκε στο Δουβλίνο στις 16 Οκτωβρίου 1854.
Η απόφαση που αλλάζει στην επινοημένη ζωή
Ο πραγματικός Ουάιλντ πέθανε στο Παρίσι το 1900, στα 46 του. Ο Μπόιν τού δίνει χρόνο να περάσει στον 20ό αιώνα, να συναντήσει τις ανατροπές του και να εξακολουθήσει να δημιουργεί. Το βασικό ερώτημα του μυθιστορήματος αφορά μια ζωή που έμεινε ανολοκλήρωτη και τις δυνατότητες που θα μπορούσε να είχε ένας άνθρωπος αν δεν είχε συντριβεί από τη δίωξή του.
Στο απόσπασμα που δημοσιεύει ο Αμερικανός εκδότης, ο ελεύθερος Ουάιλντ βρίσκεται στο οικογενειακό του περιβάλλον το 1896, μετά τον θάνατο της μητέρας του. Μιλά με τη σύζυγό του και τον αδελφό του, σκέφτεται ένα πορτρέτο της μητέρας και αστειεύεται για την ταραχώδη σχέση του με τον ζωγράφο Γουίστλερ. Η εναλλακτική ιστορία αποκτά έτσι μια οικιακή κλίμακα: ο χαμένος χρόνος περιλαμβάνει και συζητήσεις, οικογενειακές σχέσεις, συνηθισμένες ημέρες.
Η σκηνή έχει έναν οδυνηρό ιστορικό καθρέφτη. Στην πραγματική ζωή, η Κόνστανς επισκέφθηκε τον Ουάιλντ στη φυλακή για να του ανακοινώσει τον θάνατο της μητέρας του, όπως καταγράφουν τα Εθνικά Αρχεία. Ήταν η τελευταία φορά που είδε τη σύζυγό του. Στην επινοημένη ζωή, το ίδιο πένθος τον βρίσκει ελεύθερο, μέσα στο σπίτι και στις σχέσεις που η δίωξη είχε διαλύσει.
Τι ακριβώς συνέβη το 1895
Τα βρετανικά Εθνικά Αρχεία διατηρούν την κάρτα και τεκμήρια της υπόθεσης. Μετά τη δικαστική αντιπαράθεση με τον Κουίνσμπερι, ο Ουάιλντ διώχθηκε ποινικά για σχέσεις με άνδρες και καταδικάστηκε σε δύο χρόνια καταναγκαστικών έργων. Αποφυλακίστηκε το 1897 και έφυγε για τη Γαλλία. Η καταδίκη είχε ήδη πλήξει την οικογένειά του, τα οικονομικά του και τη θέση του στον λογοτεχνικό κόσμο.
Το να φαντάζεται κανείς μια διαφορετική προσωπική απόφαση δεν σημαίνει ότι η ευθύνη για τη δίωξη μεταφέρεται στον διωκόμενο. Ο Ουάιλντ βρέθηκε αντιμέτωπος με νόμους που ποινικοποιούσαν τις ομόφυλες σχέσεις και με ένα κοινωνικό περιβάλλον που μπορούσε να μετατρέψει την ιδιωτική ζωή σε μηχανισμό εξόντωσης. Η επινόηση ενός άλλου τέλους κάνει περισσότερο ορατό το κόστος αυτής της πραγματικής ιστορίας.
Διαβάστε επίσης: Το φιλί που κάποιος ξανάβαλε κρυφά στην τηλεόραση: Πώς το «Two of Us» ξεγέλασε το BBC
Ο Όσκαρ Ουάιλντ σε φωτογραφία του Ναπολέοντα Σαρόνι το 1882, πριν από τη δίκη και τη φυλάκισή του
Μια δεύτερη ζωή δεν σβήνει την πρώτη
Η ιδέα της αποκατάστασης μέσα από τη μυθοπλασία έχει και μια δυσκολία. Ο αναγνώστης γνωρίζει ότι ο πραγματικός άνθρωπος δεν σώθηκε. Όσο γενναιόδωρη κι αν είναι η επινοημένη διαδρομή, η αδικία παραμένει έξω από το βιβλίο. Γι’ αυτό μια τέτοια αφήγηση κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο διατηρεί αυτή την επίγνωση.
Ο Νιλ Μπάρτλετ, στην κριτική του στον Guardian στις 12 Οκτωβρίου, θεωρεί την ιδέα ελκυστική, αλλά αμφισβητεί την πειστικότητα της υλοποίησής της. Ο ίδιος ο οδηγός συζήτησης του εκδότη θέτει το ζήτημα της ευθύνης ενός συγγραφέα όταν ξαναπλάθει τη ζωή ενός υπαρκτού προσώπου. Το ερώτημα είναι μέρος της ανάγνωσης αυτής της λογοτεχνικής επιλογής.
Γνωστός στο ελληνικό κοινό από τα μυθιστορήματα «Το αγόρι με τη ριγέ πιτζάμα» και «Οι αόρατες ερινύες της καρδιάς», ο Μπόιν στρέφεται τώρα σε μια υπαρκτή μορφή της ιρλανδικής λογοτεχνίας. Ο αναγνώστης φέρνει μαζί του όσα ξέρει για τον Ουάιλντ και συγκρίνει διαρκώς τις δύο διαδρομές. Κάθε επινοημένη ευκαιρία διατηρεί ως μέτρο την ευκαιρία που ο πραγματικός συγγραφέας έχασε.
Ο χρόνος που χάθηκε για τη λογοτεχνία
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποια έργα θα είχε γράψει ο Ουάιλντ αν είχε ζήσει περισσότερο ή αν είχε αποφύγει τη φυλακή. Η αβεβαιότητα είναι ακριβώς ο χώρος στον οποίο εργάζεται ένα μυθιστόρημα όπως το The Weight of Angels. Επιτρέπει να σκεφτούμε την απώλεια πέρα από τα γνωστά έργα, χωρίς να παρουσιάζουμε την επινοημένη συνέχεια ως ιστορική αλήθεια.
Η φήμη του Ουάιλντ επέζησε. Ο ίδιος δεν έζησε για να δει την αποκατάστασή της. Ανάμεσα στα δύο βρίσκεται ο χρόνος που του στερήθηκε: οι δεκαετίες που θα μπορούσε να έχει ζήσει, οι σχέσεις που θα μπορούσαν να συνεχιστούν, η δουλειά που ενδεχομένως θα είχε προλάβει. Εκεί τοποθετεί ο Μπόιν τη νέα του ιστορία και από εκεί προκύπτει το ενδιαφέρον της αφετηρίας της.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
