Παγκόσμιο χρέος: Νέο ιστορικό υψηλό στα 365 τρισ. δολάρια – Τεχνητή νοημοσύνη και άμυνα τροφοδοτούν την άνοδο

Το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 18 τρισ. δολάρια μέσα σε έξι μήνες, ενώ το βάρος μετατοπίζεται πλέον στους ακριβότερους τόκους και στις λήξεις άνω των 30 τρισ. που πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν

Παγκόσμιο χρέος: Νέο ιστορικό υψηλό στα 365 τρισ. δολάρια – Τεχνητή νοημοσύνη και άμυνα τροφοδοτούν την άνοδο

Νέο ιστορικό υψηλό κατέγραψε το παγκόσμιο χρέος κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, καθώς κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά συνέχισαν να αυξάνουν τον δανεισμό τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου (IIF), το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 18 τρισ. δολάρια, φτάνοντας στα 365 τρισ. δολάρια, από 347 τρισ. δολάρια στο τέλος του 2025.


Παρότι ο ρυθμός αύξησης επιβραδύνθηκε σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους, το συνολικό βάρος του χρέους βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ.

Η νέα άνοδος προέρχεται κυρίως από τις κυβερνήσεις και τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες κατέγραψαν νέα ρεκόρ δανεισμού. Το κρατικό χρέος ξεπερνά πλέον ελαφρώς τα 110 τρισ. δολάρια, καθώς οι κυβερνήσεις διεθνώς χρηματοδοτούν αυξημένες δημοσιονομικές ανάγκες, επενδυτικά προγράμματα και μέτρα στήριξης.

AI, άμυνα και ενέργεια ανοίγουν νέο κύκλο δαπανών

Η σημερινή αύξηση του χρέους διαφοροποιείται από προηγούμενους κύκλους, καθώς δεν συνδέεται μόνο με την ανάκαμψη μετά την πανδημία ή με την περίοδο των μηδενικών επιτοκίων.

Το IIF εντοπίζει πλέον έναν νέο κύκλο επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, με βασικούς άξονες την τεχνητή νοημοσύνη, την άμυνα και την ενέργεια.

Στην τεχνολογία, η ανάπτυξη της AI και των data centers έχει αυξήσει σημαντικά τις χρηματοδοτικές ανάγκες των επιχειρήσεων, καθώς ο ανταγωνισμός για υπολογιστικές υποδομές απαιτεί τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες.

Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και η ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, αυξάνουν τον δημόσιο δανεισμό, ενώ οι ενεργειακές αναταράξεις εξακολουθούν να οδηγούν σε δημοσιονομικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό του υψηλού κόστους.

Το πραγματικό «αγκάθι» είναι πλέον οι τόκοι

Αν και ο λόγος του παγκόσμιου χρέους προς το ΑΕΠ έχει υποχωρήσει από τα επίπεδα της πανδημίας, κυρίως λόγω του πληθωρισμού, το IIF επισημαίνει ότι αυτό δεν αποτυπώνει ολόκληρη την εικόνα.

Η μεγαλύτερη πίεση μεταφέρεται πλέον στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Το περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων σημαίνει ότι κυβερνήσεις και επιχειρήσεις καλούνται να αναχρηματοδοτούν παλαιότερες υποχρεώσεις με πολύ ακριβότερους όρους σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Οι ανεπτυγμένες οικονομίες κατέβαλαν τον τελευταίο χρόνο περισσότερα από 3,5 τρισ. δολάρια σε τόκους μόνο για διεθνώς διαπραγματεύσιμα κρατικά ομόλογα. Το ποσό αυτό υπερβαίνει, με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζονται, τις αντίστοιχες παγκόσμιες δαπάνες για τεχνητή νοημοσύνη, ύψους 2,6 τρισ. δολαρίων, για άμυνα, ύψους 3,1 τρισ., και για ενέργεια, ύψους 3,4 τρισ. δολαρίων.

Το «τείχος» των 30 τρισ. δολαρίων

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τις αγορές εντοπίζεται στο τεράστιο ύψος των υποχρεώσεων που λήγουν τα επόμενα χρόνια.

Πάνω από 30 τρισ. δολάρια χρέους θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.

Οι αναδυόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν ανάγκες άνω των 9 τρισ. δολαρίων, ενώ στις ανεπτυγμένες αγορές λήγουν περισσότερα από 20 τρισ. δολάρια σε ομόλογα και δάνεια.

Για τις επιχειρήσεις, η αλλαγή είναι ιδιαίτερα αισθητή: το κόστος αναχρηματοδότησης κινείται πλέον στο 5% έως 7%, από περίπου 2,5% το 2020.

Ρεκόρ εκδόσεων και μεγαλύτερη εξάρτηση από τα επιτόκια

Η αυξημένη ανάγκη κρατικού δανεισμού έχει οδηγήσει τις εκδόσεις ομολόγων σε επίπεδα-ρεκόρ, την ώρα που οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις και ολοένα μεγαλύτερο μέρος των κρατικών εσόδων κατευθύνεται στην πληρωμή τόκων.

Παράλληλα, αυξάνεται και η χρήση βραχυπρόθεσμου δανεισμού μέσω εντόκων γραμματίων. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, αναμένεται έκδοση έως 1 τρισ. δολαρίων, ενισχύοντας την έκθεση στις μεταβολές των επιτοκίων.

Τι κρατά ακόμη σταθερές τις αγορές

Παρά το πρωτοφανές μέγεθος του παγκόσμιου χρέους, οι αγορές παραμένουν μέχρι στιγμής σχετικά σταθερές.

Στη σταθερότητα συμβάλλει η ισχυρή ζήτηση από ασφαλιστικές εταιρείες, συνταξιοδοτικά ταμεία και ξένους επενδυτές, ενώ η ανάπτυξη που συνδέεται με την τεχνολογία και την κατασκευή data centers λειτουργεί ως πρόσθετο αντίβαρο.

Το IIF, ωστόσο, επισημαίνει ότι η ισορροπία παραμένει εύθραυστη. Η αυξανόμενη διασύνδεση μεταξύ τραπεζών και μη τραπεζικών οργανισμών, όπως τα private credit funds και τα hedge funds, δημιουργεί νέους διαύλους μέσω των οποίων ένας χρηματοπιστωτικός κίνδυνος μπορεί να μεταδοθεί στο σύστημα, σε μια περίοδο κατά την οποία το συνολικό χρέος βρίσκεται ήδη σε ιστορικά πρωτοφανή επίπεδα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο