Πόσο καθαρός είναι ο πάγος στον καφέ μας;

Ένα ποτήρι κρύος καφές, ένα αναψυκτικό ή ένα κοκτέιλ μπορεί να φτάσει στο τραπέζι μας γεμάτο παγάκια χωρίς να σκεφτούμε ούτε στιγμή από πού προήλθαν. Κι όμως, ο πάγος είναι τρόφιμο που καταναλώνεται και η υγιεινή του εξαρτάται όχι μόνο από την ποιότητα του νερού, αλλά και από όσα συμβαίνουν μέχρι να φτάσει μέσα στο ποτήρι.

Αυτό ακριβώς εξέτασε μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2025, βάζοντας στο μικροσκόπιο τον πάγο που παραγόταν σε μπαρ και εστιατόρια στην Απουλία της Ιταλίας. Το βασικό εύρημα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον: ο πάγος παρουσίαζε μεγαλύτερη μικροβιακή επιβάρυνση από το νερό που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή του.

Και αυτό μεταφέρει το ερώτημα από το «πόσο καθαρό είναι το νερό;» στο «τι συμβαίνει μέσα στην παγομηχανή και μέχρι το παγάκι να φτάσει στο ποτήρι;».

Τι εξέτασε η μελέτη

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε επιχειρήσεις εστίασης στην Απουλία, στη νότια Ιταλία. Τα δείγματα συλλέχθηκαν από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο του 2023 και τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στις 26 Μαρτίου 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Foods.

Συνολικά εξετάστηκαν 108 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι 78 ήταν μπαρ και οι 30 εστιατόρια.

Για κάθε επιχείρηση οι ερευνητές πήραν δείγμα από τον πάγο της παγομηχανής και, ξεχωριστά, από το νερό που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή του. Έτσι μπορούσαν να εξετάσουν όχι μόνο τι υπήρχε μέσα στα παγάκια, αλλά και αν η πιθανή επιβάρυνση είχε ήδη ξεκινήσει από την παροχή νερού.

Οι αναλύσεις αναζήτησαν, μεταξύ άλλων, Escherichia coli, κολοβακτηριοειδή, εντερόκοκκους, συνολικό αριθμό βακτηρίων αλλά και μύκητες.

Περισσότερα βακτήρια στον πάγο από ό,τι στο νερό

Η σύγκριση έδειξε σημαντικές διαφορές.

Στη μέτρηση της συνολικής βακτηριακής επιβάρυνσης στους 22°C, η διάμεση τιμή στον πάγο έφτανε τις 175 μονάδες σχηματισμού αποικιών ανά ml, όταν στο νερό ήταν 43.

Αντίστοιχα, στους 36°C οι τιμές ήταν 80 στον πάγο έναντι 30 στο νερό.

Και στις δύο περιπτώσεις η διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική.

Διαφορές καταγράφηκαν επίσης στα κολοβακτηριοειδή, στους εντερόκοκκους και στους μύκητες. Η E. coli δεν ανιχνεύτηκε σε κανένα από τα δείγματα νερού, ενώ εμφανίστηκε σε μικρό αριθμό δειγμάτων πάγου. Συνολικά, πάντως, η διάμεση τιμή για την E. coli ήταν μηδενική τόσο στο νερό όσο και στον πάγο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παγάκι είναι επικίνδυνο. Δείχνει όμως ότι, ακόμη και όταν το νερό είναι καθαρό, προβλήματα υγιεινής μπορούν να προκύψουν στην παγομηχανή, στην αποθήκευση ή στον χειρισμό του πάγου.

Το νερό δεν φαίνεται να είναι ο βασικός «ένοχος»

Το πιο ενδιαφέρον ίσως συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι η επιβάρυνση του πάγου δεν φαινόταν να συνδέεται άμεσα με την υγιεινή ποιότητα του νερού από το οποίο παρασκευάστηκε.

Η προσοχή στρέφεται περισσότερο στα επόμενα στάδια: στην ίδια την παραγωγή του πάγου, στην αποθήκευσή του και στη συντήρηση των μηχανών.

Με απλά λόγια, ακόμη και όταν μια παγομηχανή τροφοδοτείται με πόσιμο νερό καλής ποιότητας, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι ο πάγος που τελικά καταλήγει στον καφέ ή στο κοκτέιλ παραμένει στην ίδια κατάσταση.

Επιφάνειες που δεν καθαρίζονται επαρκώς, δοχεία αποθήκευσης, εξαρτήματα της μηχανής και ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται κάποιος τα παγάκια δημιουργούν επιπλέον σημεία όπου μπορεί να υπάρξει επιμόλυνση.

Από το κοκτέιλ μέχρι τα τρόφιμα

Το θέμα δεν αφορά μόνο τα ποτά.

Ο βρώσιμος πάγος χρησιμοποιείται για την ψύξη αναψυκτικών, καφέδων και κοκτέιλ, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στην παρασκευή ή στη συντήρηση τροφίμων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα φρέσκα ψάρια και άλλα τρόφιμα που μπορεί να έρχονται άμεσα ή έμμεσα σε επαφή με πάγο κατά την αποθήκευση ή την έκθεσή τους.

Γι’ αυτό και από πλευράς υγιεινής ο πάγος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς σαν κάτι που «παγώνει» ένα προϊόν. Πρόκειται για υλικό που μπορεί να καταναλωθεί ή να έρθει απευθείας σε επαφή με τρόφιμα.

Τι να προσέχουμε με τα παγάκια στο σπίτι

Στο σπίτι, το πρώτο βήμα είναι αυτονόητο αλλά ουσιαστικό: τα παγάκια πρέπει να παρασκευάζονται από πόσιμο νερό και να αποθηκεύονται σε καθαρά σκεύη κατάλληλα για τρόφιμα.

Οι παγοθήκες και τα δοχεία όπου φυλάσσεται ο πάγος χρειάζονται τακτικό καθάρισμα, ενώ όταν υπάρχει οικιακή παγομηχανή πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή για τον καθαρισμό και τη συντήρησή της.

Καλό είναι επίσης να αποφεύγεται η άμεση επαφή των χεριών με τον πάγο που πρόκειται να καταναλωθεί. Μια καθαρή λαβίδα ή σέσουλα είναι ασφαλέστερη επιλογή.

Το ίδιο ισχύει και για το ποτήρι: δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται σαν «σέσουλα» μέσα στο δοχείο με τον πάγο.

Και όταν παραγγέλνουμε έξω;

Ο καταναλωτής προφανώς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε καθαρίστηκε για τελευταία φορά η παγομηχανή ενός καταστήματος.

Υπάρχουν όμως ορισμένες πρακτικές που φαίνονται με γυμνό μάτι. Ο πάγος που προορίζεται για καφέδες, ποτά και κοκτέιλ θα πρέπει να χειρίζεται με καθαρά εργαλεία και όχι με τα χέρια ή με το ίδιο το ποτήρι.

Η σωστή συντήρηση της παγομηχανής παραμένει ευθύνη της επιχείρησης και είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο εστιάζουν οι ερευνητές.

Το σημαντικό μήνυμα της μελέτης δεν είναι ότι πρέπει να σταματήσουμε να βάζουμε πάγο στο ποτό μας. Είναι ότι το καθαρό νερό από μόνο του δεν αρκεί. Από τη στιγμή που το νερό μπαίνει στην παγομηχανή μέχρι το παγάκι να πέσει μέσα στο ποτήρι, η υγιεινή της μηχανής, της αποθήκευσης και του χειρισμού μπορεί να κάνει τη διαφορά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Διαβήτης: Τι να βάζετε καθημερινά στο πιάτο σας – Οι τροφές που βοηθούν στον έλεγχο του σακχάρου
• Δυνατά ισχία: Ένα σημαντικό «όπλο» απέναντι στις πτώσεις
• Οι 4 τροφές που «γεμίζουν» τον οργανισμό με μαγνήσιο
• Αυγά κάθε μέρα: Τα οφέλη που δείχνουν οι νέες έρευνες για καρδιά, εγκέφαλο και βάρος
• Gen Z: Η γενιά που μιλά περισσότερο για το σεξ και κάνει λιγότερο

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News