Πάτρα: Τα «κρυμμένα» ρωμαϊκά μνημεία της Άνω Πόλης αποκαλύφθηκαν σε δύο περιηγήσεις ΦΩΤΟ
Δύο περιηγήσεις στην Άνω Πόλη της Πάτρας πραγματοποίησε η Κοινο_Τοπία, στο πλαίσιο του κύκλου «Αποτυπώματα ιστορίας και πολιτισμού». Με οδηγό τα ορατά και αθέατα ίχνη της ρωμαϊκής πόλης, 95 συμμετέχοντες γνώρισαν μνημεία, ευρήματα και ιστορίες που παραμένουν ζωντανές μέσα στον σύγχρονο αστικό ιστό.
Η Άνω Πόλη της Πάτρας έκρυβε, για δύο Κυριακές του Μαΐου, μια διαδρομή δύο χιλιάδων χρόνων. Η Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού Κοινο_Τοπία πραγματοποίησε στις 17 και 24 Μαΐου δύο περιηγήσεις στο ιστορικό κέντρο της περιοχής, με τίτλο «’Κρυμμένα’ αλλά όχι κρυφά. Γνωριμία με τα αθέατα μνημεία της ρωμαϊκής Πάτρας», ολοκληρώνοντας τον κύκλο δράσεων ιστορικού και αρχαιολογικού περιεχομένου «Αποτυπώματα ιστορίας και πολιτισμού».
Την επιμέλεια των περιηγήσεων είχαν η αρχαιολόγος Κωνσταντίνα Ακτύπη και η ιστορικός-φιλόλογος Γιώτα Καΐκα-Μαντανίκα, οι οποίες οδήγησαν μέλη, υποστηρικτές και φίλους της Κοινο_Τοπίας σε μια διαδρομή μέσα από στενά, μνημεία, ανασκαφικά ίχνη και ιστορίες της πόλης.
Από τα «Κρητικά» στα ίχνη της ρωμαϊκής Πάτρας
Η περιήγηση ξεκίνησε από τη συνοικία «Κρητικά», ανοίγοντας μια νοητή πόρτα προς τη ρωμαϊκή Πάτρα. Οι συμμετέχοντες γνώρισαν αρχαιότητες που ήρθαν στο φως μέσα από ανασκαφές και στάθηκαν μπροστά σε μνημεία που αποκαλύπτουν πλευρές της καθημερινής ζωής της πόλης πριν από περίπου 2.000 χρόνια.
Ανάμεσα στα πρώτα σημεία ενδιαφέροντος ήταν ο μεγάλος καμαροσκεπής αγωγός, μέσω του οποίου μεταφερόταν φρέσκο νερό στην πόλη από το Υδραγωγείο. Η διαδρομή συνεχίστηκε στην οδό Αιόλου, όπου οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν το εντυπωσιακό βαλανείο, ένα από τα καλύτερα σωζόμενα ρωμαϊκά μνημεία στην Πάτρα.
Εκεί έγινε αναφορά και στη σημασία των λουτρών στη ρωμαϊκή εποχή. Οι χώροι αυτοί λειτουργούσαν ως τόποι συνάντησης για πολίτες διαφορετικών κοινωνικών τάξεων, που πήγαιναν για να ξεκουραστούν, να περιποιηθούν το σώμα τους και να ξεφύγουν από την καθημερινότητα.
Μνημεία μέσα στην πόλη, ιστορίες κάτω από τους δρόμους
Η διαδρομή έφερε τους συμμετέχοντες και σε νεότερα στρώματα της ιστορίας της Πάτρας. Άγγιξαν το εξωτείχισμα που έχτισαν οι Φράγκοι κατακτητές τον 13ο αιώνα μ.Χ., για να προστατεύσουν τον οικισμό που είχε αναπτυχθεί γύρω από το Κάστρο.
Στη συνέχεια, η περιήγηση πέρασε από την καρδιά της ρωμαϊκής Αγοράς, στις νότιες υπώρειες του Κάστρου. Εκεί παρουσιάστηκαν τα πρόσφατα ευρήματα των ανασκαφικών ερευνών: σπίτια με τοιχογραφίες, ψηφιδωτά δάπεδα, διακοσμητικές δεξαμενές και περίτεχνα αποχετευτικά συστήματα, που αποτυπώνουν μια οργανωμένη και ζωντανή πόλη.
Οι συμμετέχοντες άκουσαν επίσης την ιστορία του χάλκινου ειδωλίου του Μαρσύα, το οποίο στα τέλη του 19ου αιώνα απομακρύνθηκε βίαια από το σύνολο στο οποίο ανήκε και κατέληξε στο Βρετανικό Μουσείο, όπου εκτίθεται μέχρι σήμερα.
Η «Πατρινέλα» και η ιστορία πίσω από τον θρύλο
Από τη διαδρομή δεν θα μπορούσε να λείπει η «Πατρινέλα», ένα από τα πιο γνωστά σημεία της λαϊκής μνήμης της Πάτρας. Οι συμμετέχοντες έμαθαν την πραγματική ιστορία πίσω από τον θρύλο και φαντάστηκαν τα παιδιά της γειτονιάς που τρόμαζαν με το «στοιχειό» όταν έπεφτε το σκοτάδι.
Η περιήγηση έδωσε χώρο και σε νεότερες ερμηνείες παλαιότερων ευρημάτων, όπως η επιγραφή του περίφημου ψηφιδωτού του Κύκλωπα Πολύφημου στην οδό Μπουκαούρη, το οποίο βρέθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 κοντά στο τούρκικο χαμάμ.
Μέσα στα λουλουδιασμένα σοκάκια της ανοιξιάτικης Άνω Πόλης, τα απομεινάρια της ρωμαϊκής Πάτρας φάνηκαν δεμένα με τα σπίτια του 20ού αιώνα, σαν ζωντανά κομμάτια μιας πόλης που δεν σταμάτησε να χτίζεται πάνω στη μνήμη της.
Ο Παντοκράτορας, το bol sokak και τα αρχαία μέλη στις μάντρες
Βγαίνοντας από τα στενά της Άνω Πόλης, οι συμμετέχοντες αντίκρισαν τον επιβλητικό ναό του Παντοκράτορα. Το σημείο αυτό κουβαλά διαδοχικά στρώματα λατρείας και ιστορίας, καθώς ο ναός είναι χτισμένος στη θέση του κλασικού Ολυμπίου Διός, της ρωμαϊκής Τριάδας του Καπιτωλίου, με Jupiter, Juno και Minerva, και του οθωμανικού Kurşun Camii, του μολυβδοσκέπαστου τζαμιού.
Στην αρχή του bol sokak, οι περιηγητές εντόπισαν αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη εντοιχισμένα σε νεότερες μάντρες, ένα ακόμη παράδειγμα της συνέχειας που χαρακτηρίζει την Άνω Πόλη. Η ιστορία εδώ δεν βρίσκεται μόνο σε οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και σε γωνιές που περνούν συχνά απαρατήρητες.
Τελευταίος σταθμός στον ρωμαϊκό δρόμο
Τελευταίος σταθμός της διαδρομής ήταν οι αρχαιότητες στις οδούς Γ. Ρούφου και Σωτηριάδου. Εκεί, οι συμμετέχοντες στάθηκαν πάνω από τον εντυπωσιακό ρωμαϊκό πλακόστρωτο δρόμο, από τον οποίο περνούσαν οι επισκέπτες που έφταναν από το λιμάνι, αλλά και οι κάτοικοι της πόλης.
Ο δρόμος αυτός οδηγούσε προς το Νυμφαίο, στη συμβολή των οδών Γερμανού και Σωτηριάδου, έναν χώρο ξεκούρασης πριν από την απόλαυση των θεαμάτων στο Ωδείο. Η εικόνα της αρχαίας πόλης ανασυντέθηκε μέσα από τα ίχνη της, με τους συμμετέχοντες να αντιλαμβάνονται καλύτερα πώς η ρωμαϊκή Πάτρα οργανωνόταν, κινούνταν και ζούσε.
Στις δύο περιηγήσεις συμμετείχαν συνολικά 95 μέλη, υποστηρικτές και φίλοι της Κοινο_Τοπίας. Η διαδρομή είχε συνολικό μήκος 850 μέτρων και περιλάμβανε στάσεις σε περισσότερα από 14 ορατά σημεία αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν για τουλάχιστον 16 ακόμη σημαντικά μνημεία που σώζονται επιχωσμένα κάτω από δρόμους, πεζοδρόμια και χαμηλή βλάστηση, καθώς και για δεκάδες κινητά ευρήματα που συνθέτουν την εικόνα της αρχαίας Πάτρας.
Οι περιηγήσεις συνοδεύτηκαν από πλούσιο εποπτικό υλικό, τρισδιάστατες φωτορεαλιστικές απεικονίσεις, βίντεο, ακόμη και κυάλια, ώστε οι συμμετέχοντες να μπορούν να δουν και να κατανοήσουν καλύτερα τα σημεία της διαδρομής. Η Γιώτα Καΐκα-Μαντανίκα εμπλούτισε την εμπειρία με πληροφορίες για τη νεότερη ιστορία της περιοχής, δίνοντας συνέχεια ανάμεσα στο αρχαίο και το νεότερο πρόσωπο της Άνω Πόλης.
Η Κοινο_Τοπία ευχαρίστησε την αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας, Ερωφίλη Κόλλια, τον αναπληρωτή τμηματάρχη Μιχάλη Γκαζή και το προσωπικό της Εφορείας για τη θερμή υποστήριξη στην πραγματοποίηση της δράσης.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
