Persona Grata – Γουσταύος Κλάους: Ο Βαυαρός που έβαλε την Πάτρα στους χάρτες του κρασιού
Ο Ζώης Μαρίνος γράφει στην «Π» για τον Γουσταύο Κλάους
Το πρωί, όταν έσβησε η φωτιά, η µυρωδιά απ’ τα αποκαΐδια κατέκλυζε τον χώρο. Στο µεγάλο προαύλιο κινητά σηκώνονταν για ν’ απαθανατίσουν την καταστροφή αλλά και τους λογής λογής αξιωµατούχους που στέκονταν µπροστά της, µε σκοπό -κατά το µεσηµεράκι- ν’ ανεβάσουν στην κοινωνική δικτύωση µια σύντοµη δήλωση έκφρασης λύπης.
Στο σηµείο που για δεκαετίες χτυπούσε το ιστορικό ρολόι, ειδικά κατασκευασµένο το 1889 από Βαυαρούς ωρολογοποιούς, επικρατούσε σιωπή. Λίγο πιο πέρα, µια οµάδα από πυροσβέστες, µε ντοσιέ στα χέρια, κάτι ψιθύριζαν µεταξύ τους και κρατούσαν σηµειώσεις. Η Κάβα Δανιηλίδος φαινόταν να έχει δεχθεί το µεγαλύτερο χτύπηµα.
Ηταν Σάββατο 5 Σεπτεµβρίου. Η «Αχάια Κλάους», παρά τα καταιγιστικά πλάνα καταστροφής που ακατάπαυστα έκαναν τον γύρο της χώρας, δεν θα σβήσει. Το έργο ζωής του Γουσταύου Κλάους, σµιλεµένο µε τέτοιο τρόπο που να βγαίνει άθικτο απ’ τις όποιες τρικυµίες, είχε στο µεγαλύτερο µέρος του διασωθεί.
Αλλωστε, ποτέ η πορεία του δεν ήταν εντελώς ανέφελη. Αυτός είναι και ο λόγος που όταν το 1861 ο Κλάους επέλεξε τον λόφο για να εγκαταστήσει την «Αχάια Κλάους» -βάζοντας απ’ την αρχή δύο ονόµατα το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς να υποψιάζεται τότε πόσο δύσκολο θα ήταν αργότερα να ξεχωρίσουν- αποφασίζει να θωρακίσει το οινοποιείο µε µια συστοιχία πύργων η οποία έµελλε να εξελιχθεί σ’ ένα από τα εµβληµατικότερα τοπόσηµα της πόλης.
Στο εξαιρετικό βιβλίο του «Γκούτλαντ, ο Γουσταύος Κλάους και η χώρα του κρασιού» ο Νίκος Μπακουνάκης αναφέρει ότι αυτοί οι πέτρινοι πύργοι σχετίζονταν µε την προστασία και την άµυνα του οινοποιείου µιας και ο Κλάους το δηµιουργεί στο διάστηµα της µεσοβασιλείας. Δηλαδή, από την έξωση του Οθωνα µέχρι τον ερχοµό του Γεωργίου Α’, µια εποχή έξαρσης των ληστειών -άλλωστε και ο ίδιος είχε πέσει θύµα ληστείας του περίφηµου αρχιληστή Τάσου Λύγκου.
«Δηµιουργεί, λοιπόν, αυτούς τους πύργους, οι οποίοι, εκτός του ότι δηµιουργούν µια επιβλητική εικόνα κατά τα πρότυπα των γαλλικών σατό, των οινοποιείων ιδιαίτερα της περιοχής του Μπορντό, είχαν και την πρακτική λειτουργία της προστασίας και της οχύρωσης των εργαζοµένων σε περίπτωση που γίνονταν επιθέσεις από ληστές. Γι’ αυτό υπήρχε σκοπευτήριο µέσα στην οινοποιία και εκπαιδεύονταν οι εργαζόµενοι στη χρήση των όπλων», λέει ο Μπακουνάκης (Lifo, 21.4.2024).
Ο Κλάους, γεννηµένος το 1825 στο Μέµιγκεν της Βαυαρίας, όχι µακριά απ’ τα γερµανοαυστριακά σύνορα, ήρθε στην Πάτρα το 1854 ως αντιπρόσωπος της εταιρείας Φελς η οποία ως κύρια δραστηριότητά της είχε το εµπόριο κορινθιακής σταφίδας. Το 1858 γίνεται πρόξενος της Γερµανίας στην Πάτρα και το 1861 αγοράζει τους αµπελώνες στη σηµερινή τοποθεσία της «Αχάια Κλάους» και οικοδοµεί τα πρώτα κτίρια.
Μεθοδικός, οργανωτικός, οραµατιστής και καλός χειριστής των όποιων απρόβλεπτων καταστάσεων, µέσα σε µια δεκαετία κυριολεκτικά δίνει φτερά στην «Αχάια Κλάους» η οποία γίνεται πλέον ανώνυµη εταιρεία µε µετόχους απ’ όλη την Ευρώπη, κατά βάση µεγάλους εµπορικούς οίκους.
Στρέφεται στην παραγωγή κρασιών µε µεγάλη ζήτηση στην Ευρώπη. Κρασιά γλυκά, µε υψηλό αλκοολικό βαθµό. Αλλά και κονιάκ διπλής απόσταξης. Η παραγωγή εκτοξεύεται, η εταιρεία γνωρίζει µεγάλη ακµή. Και κάπου εκεί, στην περίοδο της ακµής, ο Κλάους βρίσκει στην ποικιλία Μαυροδάφνη την πρώτη ύλη για ένα κρασί αξεπέραστης γεύσης.
Ο θρύλος λέει ότι το κρασί πήρε το όνοµα της Δάφνης, µια νεαρής Ελληνίδας µε µαύρα µάτια, την οποία ερωτεύτηκε παράφορα. Η Δάφνη πέθανε σε νεαρή ηλικία και ο Κλάους για να τιµήσει τη µνήµη της χάρισε το όνοµά της στο µαυριδερό, σχεδόν αδιαφανές κρασί που εξελίχθηκε και παραµένει σήµα κατατεθέν για την οινοβιοµηχανία.
Με τα χρήµατα που εισρέουν στα ταµεία της «Αχάια Κλάους» απ’ όλη την Ευρώπη, ο Κλάους χρηµατοδοτεί έργα στην Πάτρα όπως το Δηµοτικό Θέατρο και το Δηµοτικό Νοσοκοµείο. Ωστόσο, δεν µετέχει ενεργά στην κοινωνική ζωή της πόλης. Η δηµόσια παρουσία του είναι διακριτική, παρ’ ότι στην οικία του, που βρίσκεται στη Ρήγα Φεραίου και Ζαΐµη, κατά καιρούς φιλοξενούνται µέλη της ελληνικής και βαυαρικής βασιλικής αυλής.
Ο Κλάους είχε στενή σχέση µε τον Ελευθέριο Βενιζέλο µε τον οποίο συχνά αλληλογραφούσαν στα Γαλλικά ενώ και ο Χαρίλαος Τρικούπης ζητούσε κατά καιρούς τη γνώµη του για τα δηµόσια έργα, τις φορολογίες και άλλα ζητήµατα οικονοµικού χαρακτήρα.
Μέσω ενός γερµανοµαθούς φιλόλογου και αρχαιολόγου που υπηρετούσε στο Γυµνάσιο της Πάτρας, του Αθανάσιου Ρουσόπουλου, ο Γουσταύος γνωρίζει τη Θωµαΐδα Καρπούνη, κόρη οικογένειας µε αριστοκρατικές καταβολές. Αποκτούν µια κόρη, την Αµαλία η οποία θα παντρευτεί ευγενή της Βαυαρίας και θα εγκατασταθεί µόνιµα στο Μόναχο.
Ειρωνεία! Ο τάφος της ορθόδοξης Θωµαΐδος -πέθανε το 1901- βρίσκεται στο Μόναχο ενώ ο προτεστάντης Γουσταύος είχε ρητά αφήσει εντολή να ταφεί στον λόφο της «Αχάια Κλάους», στο εκκλησάκι του Αγίου Θωµά. Εφυγε απ’ τη ζωή στις 11 Σεπτεµβρίου 1908, σε ηλικία 83 ετών, στο πλοίο που τον µετέφερε απ’ την Τεργέστη στην Πάτρα.
Πιθανότατα, αυτό είναι εν συντοµία το παράξενο ταξίδι -ή η µοίρα;- ενός ανθρώπου που έφτασε στην Πάτρα ως ξένος, επέλεξε την πόλη, την ευεργέτησε και τελικά κατέληξε και παραµένει αναπόσπαστο µέρος της µνήµης της.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
