Πέτρος Ρωμανός: «Το μέσα μου ούρλιαζε, ήθελε να εκφραστεί»
Με αφορμή την παρουσίαση της πρώτης του ποιητικής συλλογής «Ο δικός μου Ναυτίλος» στην Πάτρα, μιλά στο pelop.gr για τη γραφή, τον φόβο της αλλαγής και τη μουσική που του έδωσε έναν καινούργιο σκοπό.
Ξυπνούσε μέσα στη νύχτα, σηκωνόταν από το κρεβάτι και έγραφε. Έτσι περιγράφει ο Πέτρος Ρωμανός την αρχή της διαδρομής που οδήγησε στην πρώτη του ποιητική συλλογή, «Ο δικός μου Ναυτίλος», από τις εκδόσεις Ηδύφωνο. Τα ποιήματα γράφτηκαν μέσα στα τελευταία έξι χρόνια. Όταν τα κοίταξε μαζί, αναγνώρισε μια ιστορία που ήθελε να μοιραστεί, με την ελπίδα ότι κάποιοι θα έβρισκαν εκεί και κάτι δικό τους.
Ο τίτλος έχει και μια οικογενειακή αφετηρία: μια βάρκα με το όνομα «Ναυτίλος», συνδεδεμένη με τις μικρές περιπέτειες των παιδικών του χρόνων. Στο βιβλίο, το ίδιο όνομα συνοδεύει μια εσωτερική διαδρομή, με αφετηρία τη μοναξιά και προορισμό τη γαλήνη που μπορεί να κρύβει η καθημερινότητα.
Με είκοσι χρόνια εργασίας στον τραπεζικό τομέα πίσω του, ο Πέτρος Ρωμανός μιλά σήμερα για τη μουσική ως λόγο να ξυπνά το πρωί και για την Πάτρα ως την πόλη όπου βρήκε ανθρώπους και χώρο για να δημιουργήσει. Λίγο πριν παρουσιάσει τη συλλογή του την Κυριακή 18 Οκτωβρίου στον πολυχώρο Κράμα, συζητά με το pelop.gr για όσα συνηθίζουμε να ανεχόμαστε, τον φόβο του αγνώστου και την επιθυμία του να φτάσει το βιβλίο και σε ανθρώπους που δεν διαβάζουν ποίηση.
Διαβάστε επίσης: «Ο δικός μου Ναυτίλος»: Ο Πέτρος Ρωμανός γράφει για όσα μας κρατούν εγκλωβισμένους
Εργαστήκατε είκοσι χρόνια στον τραπεζικό τομέα. Πότε μπήκε η ποίηση στη ζωή σας και τι μεσολάβησε μέχρι να αποφασίσετε να εκδώσετε την πρώτη σας συλλογή;
Ποίηση, μεγάλη λέξη αυτή. Δεν ξέρω κατά πόσο είμαι ποιητής. Δεν ξέρω αν αυτό που γράφω είναι ποίηση.
Απλώς, κάποια στιγμή δεν άντεχα άλλο. Το μέσα μου ούρλιαζε, ήθελε να εκφραστεί. Με πίεζαν, αφόρητα, τα συναισθήματα και οι σκέψεις. Έψαχναν να βρουν έναν τρόπο να ειπωθούν, έναν τρόπο να ξεσπάσουν.
Ξυπνούσα τη νύχτα, πεταγόμουν από το κρεβάτι και έγραφα. Αισθανόμουν ότι, αν δεν έγραφα, θα πνιγόμουν, πως κάτι μέσα μου θα έσπαγε οριστικά.
Ήταν ανάγκη να γράψω, το μέσα μου σπάραζε.
Κάπως έτσι ξεκίνησα να γράφω.
Κάποια στιγμή είδα τα ανεξάρτητα ποιήματα που είχα γράψει και συνειδητοποίησα ότι λένε μια ιστορία, τη δική μου ιστορία. Που ίσως, όμως, να αφορούσε και άλλους ανθρώπους.
Τότε αποφάσισα να δημιουργήσω μια ποιητική συλλογή.
Γιατί «Ο δικός μου Ναυτίλος»; Τι σημαίνει αυτός ο τίτλος για εσάς;
Ναυτίλος, το όνομα του υποβρυχίου στο μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν εικοσι χιλιάδες λεύγιες κάτω από την θάλασσα. Που ταξίδευε τον κάπτεν Νέμο και το πλήρωμα του με ασφάλεια σε ένα ταξίδι δίχως τέλος.
Ο δικός μου Ναυτίλος είναι το σκάφος που κουβαλάει την ψυχή μου με ασφάλεια στην θάλασσα των συναισθημάτων και των σκέψεων μου. Είναι, κατά κάποιο τρόπο, το μέσο με το οποίο ταξιδεύω στον εσωτερικό μου κόσμο.
Άλλωστε, στην οικογενειακή μου ιστορία πάντα υπήρχε μια βάρκα με το όνομα Ναυτίλος. Που ταξίδευε τα μέλη της οικογένειας μου στις δικές μας μικρές περιπέτειες.
Έτσι ο τίτλος “Ο δικός μου Ναυτίλος” συνδέει για μένα δυο ταξίδια, αυτό των παιδικών και οικογενειακών αναμνήσεων και το προσωπικό μου στις σκέψεις και τα συναισθήματα μου.
Πώς επιλέξατε ποια ποιήματα θα μπουν στη συλλογή; Τι θέλατε να τα ενώνει ώστε να αποτελούν ένα βιβλίο;
Το βιβλίο αυτό χωρίζεται σε τρεις ενότητες και φιλοδοξεί να πει μια ιστορία.
Στο πρώτο μέρος, που έχει τον τίτλο “Σκοτάδι”, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου βιώνει τη μοναξιά και αισθάνεται ότι κανείς δεν μπορεί πραγματικά να τον καταλάβει. Φτάνει στο σημείο να κατηγορήσει ακόμη και τον ίδιο τον δημιουργό του και τελικά καταλήγει σε μια πλήρη ψυχική και σωματική πτώση.
Στο δεύτερο μέρος, που έχει τον τίτλο «Αναζήτηση», ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να βρει απαντήσεις. Αρχικά τις αναζητά στις ουσίες και στο αλκοόλ και, στη συνέχεια, στρέφεται στην τέχνη και την ποίηση.
Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου, που το ονομάζω «Γαλήνη και φως», ο πρωταγωνιστής αρχίζει να βρίσκει τις απαντήσεις του. Ανακαλύπτει ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται απαραίτητα σε κάτι μεγάλο ή μακρινό. Βρίσκεται στα απλά πράγματα, στις μικρές, όμορφες στιγμές της καθημερινότητάς μας.
Αυτό ήταν και το βασικό κριτήριο με το οποίο επέλεξα τα ποιήματα της συλλογής, ήθελα το καθένα να αποτελεί ένα κομμάτι αυτής της διαδρομής. Από το σκοτάδι στην αναζήτηση και, τελικά, στη γαλήνη και στο φως.
Η συλλογή παρουσιάζεται ως προσωπική μαρτυρία. Τι σας δυσκόλεψε περισσότερο στην απόφαση να κάνετε δημόσιο κάτι τόσο προσωπικό; Υπήρξαν πράγματα που επιλέξατε να κρατήσετε για εσάς;
Τα ποιήματα του βιβλίου τα έγραψα τα τελευταία έξι χρόνια. Αποτελούν σκέψεις και συναισθήματά μου και, ως τέτοια, συνιστούν μια απολύτως προσωπική μαρτυρία.
Η ποιητική συλλογή, όμως, φιλοδοξεί να είναι κάτι περισσότερο από ένα προσωπικό μου ημερολόγιο. Ελπίζω, μέσα από αυτή, να αγγίξω, έστω και λίγο ανθρώπους που έχουν βιώσει ή καλύτερα έχουν περάσει μέσα από δυσκολίες, μέσα από σκοτάδια όμοια με εκείνα του ήρωα του βιβλίου μου.
Υπό αυτό το πρίσμα, δεν με φόβισε τόσο η έκθεση του προσωπικού στοιχείου. Χρησιμοποίησα κάθε ποίημα που θεωρούσα ότι εξυπηρετούσε τον σκοπό και την πορεία του βιβλίου.
Δεν αισθάνθηκα την ανάγκη να κρατήσω κάτι για τον εαυτό μου.
Ο εγκλεισμός και η ανάγκη για ελευθερία βρίσκονται στο επίκεντρο του βιβλίου. Ποιες μορφές εγκλωβισμού θεωρείτε ότι έχουμε μάθει να δεχόμαστε ως φυσιολογικές στην καθημερινότητά μας;
Οτιδήποτε στη ζωή μας μπορεί να μετατραπεί σε εγκλωβισμό. Από ένα άσχημο εργασιακό περιβάλλον μέχρι μια ερωτική ή φιλική σχέση. Και όλα αυτά μπορούμε, με τον καιρό, να μάθουμε να τα δεχόμαστε ως φυσιολογικά.
Μπορεί να μας φθείρουν, να μας τρώνε καθημερινά, ακόμη και να μας αρρωσταίνουν και εμείς να συνεχίζουμε να τα ανεχόμαστε ή να τα θεωρούμε μέρος της ζωής μας, επειδή πιστεύουμε πως δεν έχουμε άλλη επιλογή.
Άλλοτε είναι η ανάγκη που μας κρατά εγκλωβισμένους και άλλοτε ο φόβος της αλλαγής. Γιατί ακόμη και μια κατάσταση που μας πληγώνει μπορεί να μας φαίνεται πιο ασφαλής από το άγνωστο.
Πολλές φορές, όμως, η ίδια η ζωή έρχεται να μας βγάλει από αυτόν τον εγκλωβισμό. Απρόσμενες αλλαγές μάς ταρακουνούν και μας αναγκάζουν να δούμε διαφορετικά όσα μέχρι τότε θεωρούσαμε δεδομένα. Και ίσως τότε να συνειδητοποιούμε ότι η ελευθερία αρχίζει τη στιγμή που παύουμε να θεωρούμε τον εγκλωβισμό μας φυσιολογικό.
Έχοντας πίσω σας μια μεγάλη επαγγελματική διαδρομή, πώς βιώνετε σήμερα τη θέση του μαθητή στο Δημοτικό Ωδείο Πατρών; Τι σας έχει προσφέρει το να μαθαίνετε κάτι καινούργιο σε αυτή τη φάση της ζωής σας;
Μετά το τέλος της επαγγελματικής μου σταδιοδρομίας, ασχολούμαι συστηματικά με τη σπουδή της μουσικής της καθ’ ημάς Ανατολής.
Στο Δημοτικό Ωδείο Πατρών είχα την τύχη να βρω έναν σπουδαίο δάσκαλο και άνθρωπο, τον Ευγένιο Βούλγαρη.
Ξεκίνησα τη σπουδή μου στη μουσική πριν από έξι χρόνια, αμέσως μόλις ολοκληρώθηκε η επαγγελματική μου διαδρομή. Η μουσική είναι για μένα ένας ακόμη τρόπος, πέρα από την ποίηση, να εκφράσω όσα έχω μέσα μου. Είναι όμως και κάτι περισσότερο, ένας λόγος να «ξυπνάω» το πρωί. Μου δίνει έναν σκοπό, έναν λόγο ύπαρξης.
Η διαδικασία του να βρεθώ ξανά στη θέση του μαθητή δεν με δυσκόλεψε καθόλου. Αντίθετα, ήταν κάτι που είχα ανάγκη. Έψαχνα τρόπους, μια «γλώσσα», για να εκφράσω το μέσα μου.
Συμμετέχετε στην Ορχήστρα Παραδοσιακών Οργάνων του Ωδείου, υπό τη διεύθυνση του Ευγένιου Βούλγαρη. Υπάρχει κάτι που μάθατε παίζοντας μαζί με άλλους μουσικούς και το μεταφέρατε στη γραφή σας;
Ναι, έμαθα πως η ατομική καλλιτεχνική εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε συλλογική.
Ξέρετε, όπως στην ποίηση, έτσι και στη μουσική εκφράζουμε την ψυχή μας. Είναι μαγικό το συναίσθημα όταν αυτή η έκφραση περνά από το ατομικό στο συλλογικό και κυρίως όταν επικοινωνεί με το κοινό μέσα από μια συναυλία.
Παίζοντας στην Ορχήστρα Παραδοσιακών Οργάνων του Δημοτικού Ωδείου Πατρών, έμαθα ότι αυτό που ξεκινά ως κάτι βαθιά προσωπικό μπορεί, όταν μοιραστεί, να γίνει κοινή εμπειρία.
Όπως μέσα από την ορχήστρα προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με το κοινό, έτσι και μέσα από την ποιητική μου συλλογή προσπαθώ να επικοινωνήσω και ίσως να αγγίξω τον αναγνώστη.
Μετά τα χρόνια εργασίας στην Αθήνα, ποια είναι η σχέση σας με την Πάτρα σήμερα; Πόσο χώρο βρίσκετε εδώ για όσα θέλετε να δημιουργήσετε;
Η Πάτρα είναι μια πολύ όμορφη πόλη και θα έλεγα αρκετά πιο ήρεμη και ανθρώπινη σε σχέση με την Αθήνα.
Στην Πάτρα βρήκα τους τρόπους και τους ανθρώπους που μου επέτρεψαν να εκφραστώ καλλιτεχνικά ή αν θέλετε καλύτερα, να εκφράσω αυτό που έχω μέσα μου, την ψυχή μου.
Στο Δημοτικό Ωδείο Πατρών γνώρισα τον Ευγένιο Βούλγαρη και μέσα από τη διδασκαλία του και τη συμμετοχή μου στην Ορχήστρα Παραδοσιακών Οργάνων βρήκα έναν σημαντικό χώρο μουσικής έκφρασης και δημιουργίας. Παράλληλα, γνώρισα ανθρώπους από θεατρικές και άλλες καλλιτεχνικές ομάδες της πόλης, ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε κοινές αναζητήσεις.
Θα έλεγα, λοιπόν, ότι η Πάτρα μού έδωσε τον χώρο για να δημιουργήσω καλλιτεχνικά.
Σας ενδιαφέρει να φτάσει ο «Ναυτίλος» και σε ανθρώπους που δεν συνηθίζουν να διαβάζουν ποίηση; Τι θα θέλατε να βρουν στις σελίδες του;
Ναι με ενδιαφέρει. Η ποιητική αυτή συλλογή δημιουργήθηκε για τους ανθρώπους που έχουν βιώσει ή βιώνουν το δικό τους σκοτάδι.
Αν και πολλοί που έχουν διαβάσει τα ποιήματα μου λένε ότι τα διακρίνει έντονος πεσιμισμός, η συλλογή συνολικά, όμως, έχει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα.
Το μήνυμα είναι ότι η ευτυχία βρίσκεται στα απλά καθημερινά πράγματα. Είναι δίπλα μας και είναι στιγμές.
Αυτό που προσπαθώ να πω με την ποιητική μου συλλογή είναι ότι και μέσα στο απόλυτο σκοτάδι υπάρχει πάντα η ελπίδα.
Τώρα που το βιβλίο βρίσκεται στα χέρια των αναγνωστών, τι θα θέλατε να συζητήσετε μαζί τους; Υπάρχει κάποιο ερώτημα που σας απασχολεί ακόμη και θα θέλατε να ακούσετε πώς το σκέφτονται άλλοι;
Με απασχολεί κυρίως αν οι αναγνώστες θα δουν μέσα σε αυτό το βιβλίο κάτι από τον εαυτό τους, από τη δική τους ζωή. Αν μέσα στις σκέψεις και στα συναισθήματα του πρωταγωνιστή αναγνωρίσουν δικές τους στιγμές, δικούς τους φόβους, τη δική τους μοναξιά, αλλά και τη δική τους ανάγκη για ελπίδα και ελευθερία.
Ίσως αυτό είναι τελικά το ερώτημα που με ενδιαφέρει περισσότερο κατάφερε «Ο δικός μου Ναυτίλος» να γίνει, έστω και για λίγο και δικός τους Ναυτίλος;
Η παρουσίαση στην Πάτρα
Η πρώτη ποιητική συλλογή του Πέτρου Ρωμανού «Ο δικός μου Ναυτίλος» (εκδόσεις Ηδύφωνο) παρουσιάζεται την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, στις 19.30, στον πολυχώρο Κράμα (Ευμήλου 6, Πάτρα). Το βιβλίο θα παρουσιάσουν η εκδότρια Μαρία Παναγιωτακοπούλου και ο ιατρός παθολόγος Φώτης Παπαγιαννόπουλος. Ποιήματα θα διαβάσει ο ίδιος ο ποιητής, ενώ συμμετέχει ο μουσικός Ιωάννης Μεσσάλας. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
