Ποιος είναι ο Σαΐντ Τζαλίλι: Ο πιθανότερος διάδοχος του Λαριτζανί και το πιο σκληρό πρόσωπο της Τεχεράνης
Η επόμενη επιλογή για το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο, αλλά και την κατεύθυνση που θα πάρει η Τεχεράνη.
Η αντικατάσταση του Αλί Λαριτζανί στην κορυφή του ιρανικού μηχανισμού ασφαλείας αναδεικνύεται σε μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις για την Τεχεράνη, μετά τον θάνατό του σε ισραηλινό πλήγμα. Ο Λαριτζανί, που είχε επιστρέψει σε κεντρικό ρόλο στο σύστημα εξουσίας, θεωρούνταν από πολλούς αναλυτές ένας από τους πιο έμπειρους και αποτελεσματικούς διαχειριστές ισορροπιών στο εσωτερικό του καθεστώτος, αλλά και συνομιλητής με βαρύτητα στο εξωτερικό. Ο θάνατός του έχει ήδη περιγραφεί ως σημαντικό πλήγμα για την ιρανική ηγεσία, σε μια περίοδο όπου το κέντρο λήψης αποφάσεων στην Τεχεράνη βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Σύμφωνα με το ιρανικό θεσμικό πλαίσιο, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είναι εκείνος που διορίζει τον επόμενο επικεφαλής στο πεδίο της εθνικής ασφάλειας. Στο παρασκήνιο, το όνομα που προβάλλει ως πιθανότερο για τη διαδοχή είναι εκείνο του Σαΐντ Τζαλίλι, ενός πολιτικού που έχει ταυτιστεί επί χρόνια με τη σκληρή γραμμή του ιρανικού καθεστώτος. Ο Τζαλίλι έχει διατελέσει στο παρελθόν επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και βασικός διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ σήμερα συμμετέχει στο Συμβούλιο Διακρίσεως της Σκοπιμότητας, ένα από τα πιο σημαντικά όργανα του συστήματος.
Ποιος είναι ο Σαΐντ Τζαλίλι
Ο Τζαλίλι είναι εδώ και χρόνια γνωστός ως μία από τις πιο αμετακίνητες φιγούρες του ιρανικού πολιτικού σκηνικού. Το Reuters τον είχε περιγράψει ήδη από την προεδρική εκλογική αναμέτρηση του 2024 ως σκληροπυρηνικό ιδεολόγο με απόλυτη αφοσίωση στον ανώτατο ηγέτη, ο οποίος πρεσβεύει μια άκαμπτη προσήλωση στις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης. Αυτή ακριβώς η εικόνα τον διαφοροποιεί έντονα από τον Λαριτζανί, ο οποίος, παρά τη βαθιά του ένταξη στο καθεστώς, λογιζόταν περισσότερο ως πραγματιστής συντηρητικός με μεγαλύτερη ευχέρεια συνεννόησης.
Στην ανάλυση που αποδίδεται στο CNN, ο Τζαλίλι παρουσιάζεται ως ο βασικός εκφραστής του πιο αντιδυτικού και αδιάλλακτου τμήματος του ιρανικού καθεστώτος. Η πιθανή τοποθέτησή του στη θέση του Λαριτζανί θα σήμαινε, κατά την ίδια εκτίμηση, μια καθαρή μετατόπιση προς τη σκληροπυρηνική πτέρυγα, τη στιγμή που η χώρα καλείται να διαχειριστεί πολεμική πίεση, περιφερειακή αστάθεια και ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Γιατί η επιλογή του θεωρείται κρίσιμη
Η διαφορά ανάμεσα στους δύο άνδρες δεν είναι μόνο ιδεολογική. Ο Λαριτζανί είχε τη φήμη ανθρώπου που μπορούσε να μιλήσει με πολλαπλά κέντρα ισχύος μέσα στο ιρανικό σύστημα και να διατηρεί διαύλους τόσο στο εσωτερικό όσο και εκτός συνόρων. Αντίθετα, για τον Τζαλίλι εκφράζονται αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο διαθέτει την ίδια ικανότητα συνεννόησης και ευελιξίας.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο εστιάζουν οι επιφυλάξεις αναλυτών: η ακαμψία και ο εξτρεμισμός του θα μπορούσαν να περιορίσουν την ικανότητα της Τεχεράνης να χειριστεί μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα αναλάβει, αλλά και αν ο επόμενος αξιωματούχος θα μπορέσει να ισορροπήσει ανάμεσα στις εσωτερικές φατρίες, στους Φρουρούς της Επανάστασης και στις ανάγκες της εξωτερικής πολιτικής.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης
Η τελική επιλογή δεν αναμένεται να κριθεί μόνο από το προεδρικό γραφείο. Στο σημερινό Ιράν, οι Φρουροί της Επανάστασης διατηρούν καθοριστικό ειδικό βάρος στο σύστημα εξουσίας, γεγονός που σημαίνει ότι η στρατιωτική διάσταση της συγκυρίας θα μετρήσει ιδιαίτερα στη διαδικασία διαδοχής. Ήδη διεθνείς αναλύσεις περιγράφουν το μετα-Χαμενεΐ ιρανικό σύστημα ως ολοένα πιο επηρεασμένο από τη στρατιωτική ελίτ και λιγότερο από τα παραδοσιακά πολιτικά κέντρα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ορισμένοι εκτιμούν ότι μπορεί να αναζητηθεί ακόμη και πρόσωπο με εντονότερο στρατιωτικό αποτύπωμα, εφόσον θεωρηθεί πιο κατάλληλο για τις σημερινές συνθήκες. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο Τζαλίλι συνδυάζει θεσμική εμπειρία, ισχυρό ιδεολογικό στίγμα και εγγύτητα με τη σκληρή γραμμή, τον διατηρεί στο επίκεντρο των σεναρίων.
Τι διακυβεύεται για τις διαπραγματεύσεις
Όποιος τελικά αναλάβει τη θέση, θα έχει βαρύνουσα επιρροή στις αποφάσεις της Τεχεράνης για το επόμενο διάστημα. Ο νέος επικεφαλής θα βρεθεί στο κέντρο πιθανών διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο, αλλά και κάθε συζήτησης που θα αφορά τη στάση του Ιράν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Σε αυτή τη φάση, η επιλογή δεν αφορά μόνο διοικητική αντικατάσταση, αλλά την ίδια την ισορροπία εξουσίας μέσα στο ιρανικό σύστημα. Το Reuters έχει ήδη καταγράψει ότι ο πρόεδρος Πεζεσκιάν θεωρείται μετριοπαθέστερη φυσιογνωμία, αλλά με περιορισμένο περιθώριο κινήσεων απέναντι στα ισχυρά κέντρα του καθεστώτος.
Μετά τον θάνατο του Λαριτζανί, ο ίδιος ο Τζαλίλι έστειλε μήνυμα σε υψηλούς τόνους, δηλώνοντας –σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim– ότι τέτοιες ενέργειες δεν θα σώσουν τον «αδύναμο εχθρό» από το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει, αλλά αντίθετα θα επιταχύνουν την πορεία του προς την ήττα και την ταπείνωση. Η τοποθέτηση αυτή ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την εικόνα ενός πολιτικού που, αν βρεθεί στο τιμόνι της εθνικής ασφάλειας, είναι πιθανό να εκφράσει μια ακόμη πιο αδιάλλακτη γραμμή από εκείνη που εκπροσωπούσε ο προκάτοχός του.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
