Τελικά αλλάζει ο άνθρωπος; Η μελέτη που ανατρέπει όσα πιστεύαμε για την προσωπικότητα
Νέα έρευνα από Γερμανία και Ελβετία δείχνει ότι η συναισθηματική σταθερότητα και η εξωστρέφεια μπορούν να ενισχυθούν ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν υπάρχει κίνητρο και συστηματική εξάσκηση
Τελικά, αλλάζει ο άνθρωπος ή η προσωπικότητα μένει ίδια όσο περνούν τα χρόνια; Μια νέα ψυχολογική μελέτη για τη γήρανση δείχνει ότι η απάντηση ίσως δεν είναι τόσο απόλυτη όσο πιστεύαμε.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες στη Γερμανία και την Ελβετία δείχνει ότι ακόμη και μετά τα 60, οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται το άγχος, τα συναισθήματα και τις κοινωνικές δυσκολίες της καθημερινότητας.
Η μελέτη διεξήχθη υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Cornelia Wrzus από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης και της καθηγήτριας Corina Aguilar-Raab από το Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ, ενώ δημοσιεύθηκε στο Communications Psychology.
Η προσωπικότητα δεν είναι απαραίτητα «κλειδωμένη»
Για χρόνια, η κυρίαρχη αντίληψη στην ψυχολογία ήταν ότι τα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας σταθεροποιούνται μετά την πρώιμη ενηλικίωση. Η νέα μελέτη, όμως, έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την παραδοχή, δείχνοντας ότι η αλλαγή παραμένει δυνατή και σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στις κοινωνικο-συναισθηματικές συμπεριφορές, δηλαδή στην ικανότητα ενός ανθρώπου να αναγνωρίζει, να εκφράζει και να ρυθμίζει τα συναισθήματά του, αλλά και να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις κοινωνικές του σχέσεις.
Οι δεξιότητες αυτές συνδέονται στενά με χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, όπως ο τρόπος με τον οποίο κάποιος σκέφτεται, αισθάνεται και αντιδρά σε διαφορετικές καταστάσεις.
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης των 8 εβδομάδων
Για να εξετάσουν αν τέτοιες δεξιότητες μπορούν να ενισχυθούν αργότερα στη ζωή, οι ερευνητές σχεδίασαν ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης διάρκειας 8 εβδομάδων.
Στόχος του ήταν η βελτίωση της συναισθηματικής σταθερότητας και της εξωστρέφειας, δύο χαρακτηριστικών που συνδέονται με την ανθεκτικότητα, τη διαχείριση του άγχους και την κοινωνική συμμετοχή.
Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 165 άτομα, ανάμεσά τους νέοι ενήλικες αλλά και μεγαλύτεροι συμμετέχοντες ηλικίας 60 έως 80 ετών.
Κάθε εβδομάδα, οι συμμετέχοντες παρακολουθούσαν οργανωμένες συνεδρίες και έκαναν πρακτικές ασκήσεις, σχεδιασμένες ώστε να τους βοηθήσουν να αντιμετωπίζουν πιο αποτελεσματικά το άγχος και τις δύσκολες κοινωνικές καταστάσεις.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Η συναισθηματική σταθερότητα και η εξωστρέφεια των συμμετεχόντων αξιολογήθηκαν με ερωτηματολόγια και με έμμεσο τεστ μέσω υπολογιστή, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το πρόγραμμα εκπαίδευσης.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης τους συμμετέχοντες για έναν χρόνο μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, ώστε να εξετάσουν αν οι αλλαγές είχαν διάρκεια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, κατά μέσο όρο, οι αλλαγές στις κοινωνικο-συναισθηματικές συμπεριφορές και στα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ήταν παρόμοιες τόσο στους νεότερους όσο και στους μεγαλύτερους συμμετέχοντες.
Για την καθηγήτρια Wrzus, το εύρημα ήταν απροσδόκητο, καθώς, όπως σημείωσε, συχνά θεωρείται πιο δύσκολο για τους ηλικιωμένους να μάθουν κάτι νέο, όπως μια ξένη γλώσσα ή ένα μουσικό όργανο.
Ο ρόλος του κινήτρου
Οι ερευνητές εξέτασαν και το πόσο συστηματικά οι συμμετέχοντες ασχολούνταν με τις εβδομαδιαίες ασκήσεις.
Διαπίστωσαν ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες ανέφεραν ελαφρώς υψηλότερη συμμετοχή στο πρόγραμμα, δείχνοντας μεγαλύτερη εμπλοκή με το εκπαιδευτικό υλικό και τις εργασίες.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή η μεγαλύτερη δέσμευση πιθανόν βοήθησε να αντισταθμιστούν περιορισμοί μάθησης που συνδέονται με την ηλικία.
Με άλλα λόγια, το κίνητρο φαίνεται να λειτουργεί ως κρίσιμος παράγοντας: όταν οι άνθρωποι έχουν λόγο να προσπαθήσουν και την κατάλληλη υποστήριξη, μπορούν να αναπτύξουν νέες δεξιότητες ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τι σημαίνει η μελέτη για τη γήρανση
Τα ευρήματα της μελέτης δίνουν μια πιο αισιόδοξη εικόνα για τη γήρανση, καθώς δείχνουν ότι η προσωπική ανάπτυξη δεν σταματά απαραίτητα στην ενηλικίωση.
«Τα αποτελέσματά μας έρχονται σε αντίθεση με την παραδοσιακή πεποίθηση ότι οι ηλικιωμένοι δεν μπορούν να μάθουν νέες δεξιότητες», δήλωσε η δρ. Wrzus.
Όπως ανέφερε, όταν υπάρχει το κατάλληλο κίνητρο, οι άνθρωποι διατηρούν την ικανότητα να αλλάζουν και να μαθαίνουν νέα πράγματα.
Καθώς ο ηλικιωμένος πληθυσμός αυξάνεται διεθνώς, η αναγνώριση αυτής της δυνατότητας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η μελέτη υποδηλώνει ότι η ανάπτυξη δεν σταματά στα 30, ούτε απαραίτητα στα 60.
Με τα σωστά εργαλεία, την κατάλληλη υποστήριξη και προσωπικό κίνητρο, η αλλαγή μπορεί να παραμείνει δυνατή σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Το παιδί γελάει και ο εγκέφαλός του κάνει κάτι πολύ πιο σοβαρό απ’ όσο φαντάζεστε
- Οδηγός διακοπής καπνίσματος: Τι αλλάζει στο σώμα μετά το τελευταίο τσιγάρο
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
