Ψηφιακό ευρώ σε 20 ερωτήσεις – Το «μετρητό» της νέας εποχής πλησιάζει

Η Revolut Bank, η UniCredit και η Deutsche Bank βρίσκονται ανάμεσα στους 36 παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την πρώτη μεγάλης κλίμακας πιλοτική δοκιμή του ψηφιακού ευρώ.

Η διαδικασία θα αρχίσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και θα διαρκέσει 12 μήνες. Δεν πρόκειται ακόμη για κυκλοφορία του νέου μέσου στο ευρύ κοινό: οι συναλλαγές θα γίνουν σε ελεγχόμενο περιβάλλον, με μια δοκιμαστική έκδοση η οποία δεν θα έχει καθεστώς νόμιμου χρήματος.

Η επιλογή των παρόχων ανακοινώθηκε στις 14 Ιουλίου 2026, λίγες ημέρες αφότου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο για το νομοθετικό πλαίσιο. Η σχετική εντολή εγκρίθηκε με 416 ψήφους υπέρ, 169 κατά και 22 αποχές, χωρίς αυτό να ισοδυναμεί με οριστική έγκριση της έκδοσης.

36 payment service providers from across the euro area have been selected for the digital euro pilot.

Starting in the second half of 2027, the 12-month exercise to test the digital euro’s features will take place at the ECB and 19 national central banks https://t.co/B88b6doEza pic.twitter.com/9MC1OJydRi

— European Central Bank (@ecb) July 14, 2026

Revolut, μεγάλες τράπεζες και τρεις ελληνικοί πάροχοι

Η ΕΚΤ δέχθηκε περισσότερες από 50 αιτήσεις και επέλεξε 36 παρόχους διαφορετικού μεγέθους και επιχειρηματικού μοντέλου από 16 χώρες της ευρωζώνης.

Στη λίστα περιλαμβάνονται παραδοσιακές τράπεζες, ψηφιακές πλατφόρμες και εταιρείες επεξεργασίας πληρωμών, όπως οι Revolut Bank, Deutsche Bank, UniCredit, Adyen, Stripe, SumUp, Worldline, Poste Italiane και Bank of Cyprus.

Από την Ελλάδα επιλέχθηκαν η Εθνική Τράπεζα, η Τράπεζα Πειραιώς και η Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων. Η Ιταλία διαθέτει τη μεγαλύτερη εκπροσώπηση, με επτά παρόχους.

Το πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί στην ΕΚΤ και σε 19 εθνικές κεντρικές τράπεζες, μεταξύ των οποίων η Τράπεζα της Ελλάδος. Θα συμμετάσχουν εργαζόμενοι των κεντρικών τραπεζών, ηλεκτρονικά καταστήματα και επιλεγμένες επιχειρήσεις που λειτουργούν στις εγκαταστάσεις τους, όπως κυλικεία και εστιατόρια.

Οι δοκιμές θα καλύψουν μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών, αγορές σε φυσικά σημεία πώλησης και συναλλαγές σε e-shops. Θα ελεγχθούν επίσης πληρωμές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, κατά τις οποίες δύο συσκευές θα ανταλλάσσουν την αξία μέσω τεχνολογίας NFC.

Πότε μπορεί να φτάσει στους πολίτες

Η ΕΚΤ επιδιώκει να είναι τεχνικά έτοιμη για μια πιθανή πρώτη έκδοση μέσα στο 2029, υπό δύο βασικές προϋποθέσεις: να ολοκληρωθεί προηγουμένως η ευρωπαϊκή νομοθεσία και να λάβει το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας ξεχωριστή απόφαση ότι το σχέδιο θα προχωρήσει.

Επομένως, το 2029 αποτελεί χρονικό στόχο και όχι ήδη καθορισμένη ημερομηνία κυκλοφορίας.

Ψηφιακό ευρώ: Οι βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις

Τι ακριβώς είναι το ψηφιακό ευρώ;

Θα είναι μια ηλεκτρονική μορφή δημόσιου χρήματος, η οποία θα εκδίδεται και θα είναι εγγυημένη από την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος.

Τα χρήματα ενός τραπεζικού λογαριασμού αποτελούν υποχρέωση της εμπορικής τράπεζας στην οποία τηρείται ο λογαριασμός. Το ψηφιακό ευρώ, όπως τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα, θα αποτελεί απευθείας υποχρέωση της κεντρικής τράπεζας.

Πρόκειται για καινούργιο νόμισμα;

Όχι. Δεν θα υπάρξει διαφορετική ισοτιμία ή δεύτερο ευρωπαϊκό νόμισμα.

Ένα ψηφιακό ευρώ θα έχει πάντοτε την ίδια ονομαστική αξία με ένα ευρώ σε κέρμα, χαρτονόμισμα ή άλλη μορφή. Η διαφορά θα βρίσκεται στον τρόπο αποθήκευσης και μεταφοράς του.

Είναι κρυπτονόμισμα ή stablecoin;

Όχι. Δεν θα είναι Bitcoin, stablecoin ή άλλο crypto-asset.

Θα εκδίδεται από το Ευρωσύστημα, θα έχει σταθερή αντιστοιχία με το ευρώ και δεν θα βασίζεται σε αποκεντρωμένο δίκτυο blockchain. Ο σχεδιασμός της ΕΚΤ προβλέπει κεντρική πλατφόρμα διακανονισμού, παρότι αξιοποιεί ορισμένες τεχνικές αρχές που χρησιμοποιούνται και σε κατανεμημένα συστήματα.

Κυκλοφορεί ήδη;

Όχι. Δεν υπάρχει σήμερα λογαριασμός, κάρτα ή διαθέσιμο πορτοφόλι ψηφιακού ευρώ για τους πολίτες.

Η ΕΚΤ προετοιμάζει την υποδομή, αλλά δεν έχει λάβει οριστική απόφαση έκδοσης. Αναφορές που καλούν το κοινό να αγοράσει, να επενδύσει ή να καταθέσει χρήματα σε ψηφιακά ευρώ αποτελούν απάτη.

Τι αλλάζει με την επιλογή των 36 παρόχων;

Οι πάροχοι θα συνδεθούν με τη δοκιμαστική υποδομή της ΕΚΤ και θα ελέγξουν πώς λειτουργεί ολόκληρη η διαδρομή μιας συναλλαγής: από το άνοιγμα πορτοφολιού και την τροφοδότησή του έως την αποστολή χρημάτων και την αποδοχή μιας πληρωμής από επιχείρηση.

Ορισμένοι θα εξυπηρετούν τους χρήστες, άλλοι τους εμπόρους, ενώ κάποιοι θα αναλάβουν και τους δύο ρόλους. Τα συμπεράσματα θα χρησιμοποιηθούν για τεχνικές διορθώσεις και τη βελτίωση της εμπειρίας χρήσης.

Ποιοι θα κάνουν τις δοκιμαστικές αγορές;

Οι ιδιώτες χρήστες του πιλοτικού θα είναι εργαζόμενοι της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών που συμμετέχουν.

Οι επιχειρήσεις θα είναι επιλεγμένοι έμποροι με συμβατική σχέση με την ΕΚΤ ή μία συμμετέχουσα κεντρική τράπεζα. Το ευρύ κοινό δεν θα συμμετάσχει στη συγκεκριμένη φάση.

Πώς θα λειτουργεί στην καθημερινότητα;

Ο χρήστης θα ανοίγει πορτοφόλι μέσω τράπεζας, άλλου παρόχου πληρωμών ή δημόσιου διαμεσολαβητή.

Οι συναλλαγές θα μπορούν να γίνονται μέσω τραπεζικής εφαρμογής, εφαρμογής που θα παρέχει το Ευρωσύστημα ή φυσικής κάρτας. Το μέσο σχεδιάζεται για αγορές σε καταστήματα και e-shops, αλλά και για άμεσες μεταφορές από πρόσωπο σε πρόσωπο.

Θα μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς internet;

Ναι. Η offline λειτουργία αποτελεί βασικό τμήμα του σχεδιασμού.

Στην πιλοτική εφαρμογή θα δοκιμαστούν μεταφορές μεταξύ δύο κινητών που βρίσκονται κοντά. Η συναλλαγή θα ολοκληρώνεται μέσω NFC, χωρίς οι συσκευές να χρειάζεται να είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο τη συγκεκριμένη στιγμή.

Θα μπορεί κάποιος να ξοδέψει χρήματα που έλαβε offline;

Ο τεχνικός σχεδιασμός της δοκιμής προβλέπει ότι ένα ποσό που λαμβάνεται χωρίς σύνδεση θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά offline, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως επανασύνδεση στο δίκτυο.

Η μετατροπή του υπολοίπου σε χρήματα εμπορικού τραπεζικού λογαριασμού θα απαιτεί σύνδεση με τον πάροχο.

Τι θα ισχύει για όσους δεν έχουν τραπεζικό λογαριασμό;

Η νομοθετική πρόταση προβλέπει πρόσβαση και για ανθρώπους που δεν διαθέτουν λογαριασμό σε τράπεζα.

Η εξυπηρέτηση θα μπορεί να παρέχεται από δημόσιο φορέα ή άλλο εξουσιοδοτημένο διαμεσολαβητή. Οι βασικές υπηρεσίες προς ιδιώτες, όπως το άνοιγμα πορτοφολιού, η ενημέρωση υπολοίπου και οι απλές πληρωμές, προβλέπεται να διατίθενται δωρεάν.

Θα είναι υποχρεωτική η χρήση του;

Όχι για τον πολίτη. Κανείς δεν προβλέπεται να υποχρεώνεται να ανοίξει πορτοφόλι ή να αντικαταστήσει τα μέσα πληρωμής που ήδη χρησιμοποιεί.

Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει, πάντως, ότι οι επιχειρήσεις που δέχονται ηλεκτρονικές πληρωμές θα πρέπει κατά κανόνα να αποδέχονται και ψηφιακά ευρώ, εφόσον αυτά εκδοθούν και αποκτήσουν καθεστώς νόμιμου χρήματος. Οι τελικοί κανόνες και οι εξαιρέσεις θα καθοριστούν μέσα από τις νομοθετικές διαπραγματεύσεις.

Θα καταργήσει τα μετρητά;

Όχι. Η επίσημη θέση της ΕΚΤ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ότι θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα.

Η μελέτη SPACE 2024 έδειξε ότι το 55% των καταναλωτών της ευρωζώνης προτιμούσε κάρτες ή άλλα μέσα χωρίς μετρητά στις αγορές, ενώ το 22% προτιμούσε μετρητά. Παρ’ όλα αυτά, το 62% θεωρούσε σημαντικό ή πολύ σημαντικό να εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα πληρωμής με χαρτονομίσματα και κέρματα.

Γιατί επιμένει η Ευρώπη στη δημιουργία του;

Σήμερα δεν υπάρχει μία ενιαία ευρωπαϊκή ψηφιακή λύση που να καλύπτει όλες τις χώρες της ευρωζώνης, όλα τα φυσικά καταστήματα, τις online αγορές και τις μεταφορές μεταξύ ιδιωτών.

Η ΕΚΤ υποστηρίζει ότι η δημόσια υποδομή θα μειώσει την εξάρτηση από μικρό αριθμό μη ευρωπαϊκών εταιρειών πληρωμών, χωρίς να απαγορεύει τη χρήση καρτών, τραπεζικών εφαρμογών ή ιδιωτικών πορτοφολιών.

Θα μπορούν οι Αρχές να αποφασίζουν πού θα ξοδεύεται;

Όχι. Ο σχεδιασμός αποκλείει το «προγραμματιζόμενο χρήμα», δηλαδή χρήματα που επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν μόνο για συγκεκριμένο προϊόν, χρονική περίοδο ή αποδέκτη.

Θα μπορούν να υποστηρίζονται συναλλαγές υπό όρους, όπως πληρωμή που ολοκληρώνεται μόλις παραδοθεί ένα προϊόν. Την επιλογή, όμως, θα κάνει ο χρήστης και όχι η ΕΚΤ επιβάλλοντας περιορισμούς στη χρήση του ποσού.

Ποιος θα βλέπει τις συναλλαγές;

Στις online πληρωμές, η τράπεζα ή ο πάροχος θα μπορεί να αναγνωρίζει τον πελάτη για την εφαρμογή των κανόνων κατά του ξεπλύματος χρήματος. Το Ευρωσύστημα δηλώνει ότι δεν θα μπορεί να συνδέει απευθείας τα στοιχεία πληρωμής με συγκεκριμένα πρόσωπα.

Στις offline συναλλαγές, οι προσωπικές λεπτομέρειες σχεδιάζεται να είναι γνωστές μόνο στον πληρωτή και στον αποδέκτη.

Οι ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδομένων έχουν ζητήσει να δημιουργηθεί επιπλέον «όριο ιδιωτικότητας» για συναλλαγές μικρής αξίας, κάτω από το οποίο δεν θα γίνεται ιχνηλάτηση για σκοπούς καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος. Η πρόταση αυτή αποτελεί σύσταση και όχι οριστικοποιημένο κανόνα.

Θα υπάρχει ανώτατο ποσό κατοχής;

Ναι, σχεδιάζεται όριο ώστε να αποφεύγεται η μαζική μεταφορά καταθέσεων από τις εμπορικές τράπεζες προς τα πορτοφόλια του Ευρωσυστήματος.

Το ποσό των 3.000 ευρώ ανά άτομο έχει χρησιμοποιηθεί σε τεχνικά σενάρια, αλλά δεν αποτελεί οριστική απόφαση. Το τελικό ύψος θα καθοριστεί αργότερα στο πλαίσιο της νομοθετικής και τεχνικής διαδικασίας.

Τι θα γίνεται όταν μια αγορά ξεπερνά το όριο;

Το πορτοφόλι θα μπορεί να συνδέεται με εμπορικό τραπεζικό λογαριασμό. Αν η αξία μιας αγοράς ξεπερνά το διαθέσιμο υπόλοιπο ή το ανώτατο όριο, η διαφορά θα μεταφέρεται αυτόματα από τον συνδεδεμένο λογαριασμό, εφόσον υπάρχουν επαρκή χρήματα.

Με αυτόν τον τρόπο, το πλαφόν δεν θα λειτουργεί ως όριο στην αξία μιας συναλλαγής.

Θα δίνει τόκο;

Όχι. Όπως τα μετρητά στο πορτοφόλι, το υπόλοιπο σε ψηφιακά ευρώ δεν προβλέπεται να αποφέρει τόκο.

Η συγκεκριμένη επιλογή συνδέεται με τον χαρακτήρα του ως μέσου καθημερινών πληρωμών και όχι ως αποταμιευτικού προϊόντος.

Πόσο θα κοστίσει;

Η ΕΚΤ υπολογίζει ότι οι τράπεζες της ευρωζώνης θα χρειαστεί να επενδύσουν συνολικά από 4 έως 5,8 δισ. ευρώ σε περίοδο τεσσάρων ετών για την προσαρμογή των συστημάτων τους.

Για το Ευρωσύστημα, το κόστος ανάπτυξης της κεντρικής υποδομής εκτιμάται σε περίπου 1,3 δισ. ευρώ, ενώ οι ετήσιες λειτουργικές δαπάνες υπολογίζονται κοντά στα 320 εκατ. ευρώ. Η ΕΚΤ αναφέρει ότι δεν θα εισπράττει προμήθεια από τις συναλλαγές και ότι οι βασικές υπηρεσίες προς ιδιώτες θα παρέχονται χωρίς χρέωση.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα;

Η συμμετοχή της Τράπεζας της Ελλάδος, της Εθνικής Τράπεζας, της Τράπεζας Πειραιώς και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων τοποθετεί την ελληνική αγορά μέσα στην πιλοτική προετοιμασία πριν από οποιαδήποτε τελική έκδοση.

Η Ελλάδα συνδυάζει ακόμη ισχυρή χρήση των μετρητών με αυξανόμενο ενδιαφέρον για νέες ψηφιακές υπηρεσίες. Στη μελέτη SPACE 2024, το 50% των ερωτηθέντων στη χώρα προτιμούσε τα μετρητά για μεταφορές προς φίλους ή συγγενείς, ενώ η δηλωμένη πρόσβαση σε άμεσες πληρωμές έφτανε το 46%, έναντι 62% στην ευρωζώνη.

Η κατοχή crypto-assets καταγράφηκε στο 14%, έναντι 9% στην ευρωζώνη, με την Ελλάδα να εμφανίζει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μετά τη Σλοβενία. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι οι κάτοχοι κρυπτονομισμάτων θα στραφούν αυτομάτως στο νέο μέσο, αποτυπώνουν όμως το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα δοκιμαστεί μια ακόμη μορφή ψηφιακής πληρωμής.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Ανεβαίνει ξανά η τιμή του πετρελαίου λόγω ΗΠΑ–Ιράν, νέα πτώση για τον χρυσό
• Τα ΗΑΕ «άνοιξαν τις κάνουλες»: Άλμα 80% στο πετρέλαιο και πίεση στη Σαουδική Αραβία
• Στο όριο η Ευρώπη: Αεροπορικά καύσιμα για λιγότερο από 30 ημέρες
• Το σοκ περνά σε έξι μήνες, η ακρίβεια όχι – Τι αποκαλύπτει νέα έκθεση για τα τρόφιμα
• Ισπανία: Ρίχνει στο τραπέζι κοινό δανεισμό 850 δισ. ευρώ τον χρόνο για την ΕΕ

 

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News