Ψηφιακό φακέλωμα σε τσιγάρα και ποτά: Τι αλλάζει από τις 16 Απριλίου για χιλιάδες επιχειρήσεις
Ένα νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχου μπαίνει σε εφαρμογή αμέσως μετά το Πάσχα, βάζοντας στο μικροσκόπιο την αγορά καπνού και αλκοόλ. Από τις 16 Απριλίου, όλες οι συναφείς επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες υποχρεώνονται να εγγραφούν στο νέο Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου, σε μια κίνηση που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως κρίσιμο όπλο κατά του παράνομου εμπορίου, της φοροδιαφυγής και της πρόσβασης ανηλίκων σε τέτοια προϊόντα.
Σε ισχύ τίθεται από τις 16 Απριλίου το νέο Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων, με χιλιάδες επιχειρήσεις να καλούνται να ολοκληρώσουν υποχρεωτικά την εγγραφή τους μέσω gov.gr, καθώς η απουσία από το σύστημα θα αποτελεί στο εξής σαφές σήμα κινδύνου για ελέγχους από τις αρμόδιες αρχές.
Το νέο μητρώο δεν είναι μια τυπική διοικητική διαδικασία. Είναι το εργαλείο με το οποίο το κράτος επιχειρεί να χαρτογραφήσει πλήρως, για πρώτη φορά, τα σημεία πώλησης προϊόντων καπνού, αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων σε όλη τη χώρα. Η λειτουργία του έχει ήδη θεσμοθετηθεί με κοινή υπουργική απόφαση και η πρόσβαση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας alto.gov.gr και της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr, με χρήση κωδικών Taxisnet.
Στην πράξη, κάθε επιχείρηση που δραστηριοποιείται στη συγκεκριμένη αγορά θα πρέπει να δηλώσει τα στοιχεία της, τα υποκαταστήματα, το είδος του σημείου πώλησης, τις κατηγορίες προϊόντων που διαθέτει και την ακριβή τοποθεσία του καταστήματος πάνω σε ψηφιακό χάρτη. Το σύστημα αντλεί αυτόματα στοιχεία από την ΑΑΔΕ και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, ενώ μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκδίδεται και έγγραφο με QR code για χρήση στους ελέγχους.
Γιατί στήνεται τώρα αυτό το μητρώο
Ο στόχος του μέτρου είναι διπλός. Από τη μία, να ενισχυθεί η εποπτεία της αγοράς και να περιοριστούν οι τεράστιες απώλειες που προκαλεί το παράνομο εμπόριο. Από την άλλη, να δημιουργηθεί ένα πιο σφιχτό πλαίσιο προστασίας της δημόσιας υγείας, κυρίως απέναντι στην πώληση καπνικών και αλκοόλ σε ανηλίκους. Το υπουργείο Υγείας έχει ήδη εντάξει το νέο μητρώο στον ευρύτερο σχεδιασμό για την καθολική εφαρμογή της απαγόρευσης πώλησης τέτοιων προϊόντων σε ανήλικους.
Το οικονομικό διακύβευμα είναι τεράστιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν το μέτρο, οι ετήσιες απώλειες από το παράνομο αλκοόλ εκτιμώνται περίπου στα 500 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για τα προϊόντα καπνού οι αντίστοιχες απώλειες υπολογίζονται γύρω στα 300 εκατομμύρια. Συνολικά, δηλαδή, το κράτος βλέπει μια μαύρη τρύπα που φτάνει ή και ξεπερνά τα 800 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με παράλληλη στρέβλωση του ανταγωνισμού εις βάρος των νόμιμων επιχειρήσεων.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη
Η διαδικασία μπορεί να γίνεται ψηφιακά, αλλά κάθε άλλο παρά τυπική θεωρείται. Για κάθε κατάστημα ή υποκατάστημα απαιτείται ξεχωριστή εγγραφή, ενώ η επιχείρηση οφείλει να δηλώσει υπεύθυνα ότι συμμορφώνεται με την ισχύουσα νομοθεσία, από την απαγόρευση πώλησης σε ανηλίκους έως τις προβλέψεις των υγειονομικών διατάξεων.
Αυτό σημαίνει ότι το μητρώο δεν θα λειτουργεί απλώς ως λίστα καταγραφής, αλλά ως επιχειρησιακή βάση για τους ελέγχους. Με απλά λόγια, όποιος λείπει από το σύστημα θα χτυπά αυτομάτως καμπανάκι στις ελεγκτικές αρχές. Και αυτό είναι το σημείο που δίνει στο νέο εργαλείο τον χαρακτήρα ενός πραγματικού ψηφιακού μηχανισμού επιτήρησης της αγοράς.
Τι θα βλέπουν οι πολίτες και τι οι ελεγκτές
Μέρος των στοιχείων του μητρώου θα είναι μάλιστα ανοιχτό και προσβάσιμο, κάτι που ενισχύει τον χαρακτήρα διαφάνειας του συστήματος. Στον ιστότοπο του υπουργείου Υγείας θα μπορούν να εμφανίζονται σε μορφή πίνακα στοιχεία όπως ο ΑΦΜ και η επωνυμία της επιχείρησης, η κύρια δραστηριότητά της, οι κατηγορίες προϊόντων που διαθέτει και η πλήρης διεύθυνση του σημείου πώλησης. Παράλληλα, θα λειτουργεί και διαδραστικός χάρτης με όλα τα εγγεγραμμένα σημεία σε όλη τη χώρα.
Για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς αυτό μεταφράζεται σε πολύ πιο στοχευμένη εποπτεία. Για τους πολίτες, σε μια πιο καθαρή εικόνα της αγοράς. Και για τις επιχειρήσεις, σε μια νέα υποχρέωση που από εδώ και πέρα θα αποτελεί κομμάτι της κανονικής τους λειτουργίας.
Το νέο Ψηφιακό Μητρώο έρχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί μια αγορά που για χρόνια λειτουργούσε με σοβαρές σκιές, τόσο στο κομμάτι της φοροδιαφυγής όσο και στην τήρηση των περιορισμών για ανηλίκους. Η κυβέρνηση ποντάρει στο ότι η πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς, η διαλειτουργικότητα των στοιχείων και η ψηφιακή ιχνηλάτηση των σημείων πώλησης θα δώσουν στις αρχές ένα πολύ πιο ισχυρό όπλο από ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
