Ψυχική υγεία: Το νέο σχέδιο βάζει το ΕΚΑΒ στις ακούσιες νοσηλείες και κανόνες στην ιδιωτική φροντίδα

Μεταφορά ακούσιων νοσηλειών στο ΕΚΑΒ, νέα εποπτεία στην ψυχοθεραπεία και ενίσχυση δομών συνθέτουν τον πυρήνα της νέας παρέμβασης στην ψυχική υγεία.

Ψυχική υγεία: Το νέο σχέδιο βάζει το ΕΚΑΒ στις ακούσιες νοσηλείες και κανόνες στην ιδιωτική φροντίδα

Η ψυχική υγεία μπαίνει ξανά στο επίκεντρο της κυβερνητικής ατζέντας, αυτή τη φορά με ένα νομοσχέδιο που επιχειρεί να αλλάξει όχι μόνο τον τρόπο λειτουργίας κρίσιμων διαδικασιών, αλλά και το ίδιο το πλαίσιο μέσα στο οποίο παρέχονται υπηρεσίες ψυχικής φροντίδας στη χώρα. Το σχέδιο του Υπουργείου Υγείας δεν περιορίζεται σε τεχνικές διορθώσεις. Αγγίζει τον πυρήνα ενός πεδίου που για χρόνια κινούνταν με κενά, ασάφειες και άνισες πρακτικές.

[contaisu_summary]

Στο κέντρο των αλλαγών βρίσκονται δύο μεγάλα μέτωπα: οι ακούσιες νοσηλείες και η προσπάθεια να μπουν σαφέστεροι κανόνες στο επάγγελμα του ψυχολόγου και του ψυχοθεραπευτή. Παράλληλα, προωθούνται νέες δομές και θεσμοί που, σύμφωνα με το σχεδιασμό, θα ενισχύσουν την παρακολούθηση, την πιστοποίηση και την οργάνωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Στο ΕΚΑΒ οι ακούσιες νοσηλείες

Η πιο ηχηρή αλλαγή αφορά τις ακούσιες νοσηλείες. Με βάση όσα περιγράφονται, η μεταφορά ασθενών σε ψυχιατρικά νοσοκομεία ή ψυχιατρικές κλινικές έπειτα από εισαγγελική εντολή περνά στο ΕΚΑΒ, αντί της αστυνομίας, που έχει σήμερα τον βασικό ρόλο στη διαδικασία. Η λογική πίσω από αυτή τη μετατόπιση είναι σαφής: ο ψυχικά ασθενής αντιμετωπίζεται ως ασθενής που χρειάζεται υγειονομική διαχείριση και όχι ως πρόσωπο που οδηγείται σε ποινική μεταχείριση. Ήδη από το 2024, εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας είχε κινηθεί προς την κατεύθυνση μεγαλύτερης εμπλοκής υγειονομικών υπηρεσιών στη διαδικασία της ακούσιας νοσηλείας.

Η αλλαγή αυτή, ωστόσο, φέρνει και ένα πρακτικό ερώτημα: κατά πόσο το ΕΚΑΒ, που ήδη σηκώνει μεγάλο βάρος στην προνοσοκομειακή φροντίδα, θα μπορέσει να ανταποκριθεί σε έναν ακόμη απαιτητικό ρόλο χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση του συστήματος. Το νομοσχέδιο, όπως παρουσιάζεται, δείχνει να αναγνωρίζει την ανάγκη για πιο ανθρώπινη και πιο ιατρικά ορθή διαχείριση, αλλά η εφαρμογή θα είναι εκείνη που θα κρίνει την αποτελεσματικότητα της αλλαγής.

Υποχρεωτική παρακολούθηση μετά το εξιτήριο

Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η πρόθεση να εισαχθεί η λογική της υποχρεωτικής παρακολούθησης για ασθενείς που παίρνουν εξιτήριο από ψυχιατρικές κλινικές. Στόχος είναι να υπάρχει τακτική επανεκτίμηση της πορείας τους, αλλά και έλεγχος της συνέπειας στη φαρμακευτική αγωγή. Πρόκειται για μια ρύθμιση που δείχνει ότι το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από τη στείρα νοσηλεία στη συνέχεια της φροντίδας, εκεί όπου συχνά χάνονται ασθενείς και ευκαιρίες πρόληψης υποτροπών.

Νέο τοπίο για ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές

Το δεύτερο μεγάλο πεδίο παρέμβασης αφορά τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας. Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου για ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές, το οποίο θα λειτουργεί ως θεσμικός σύμβουλος της Πολιτείας για ζητήματα όπως οι εξειδικεύσεις, οι κανόνες δεοντολογίας και η παρακολούθηση του επαγγέλματος. Σήμερα, η άδεια άσκησης επαγγέλματος για τους ψυχολόγους χορηγείται από τις Περιφέρειες, χωρίς να υπάρχει ένας ενιαίος κεντρικός επιστημονικός φορέας που να εποπτεύει συνολικά το πεδίο.

Παράλληλα, το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής προορίζεται να βάλει τάξη σε έναν χώρο που περιγράφεται ως σε μεγάλο βαθμό αρρύθμιστος, ειδικά στην παροχή ιδιωτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Σύμφωνα με όσα έχουν παρουσιαστεί, θα συνεργάζεται με το ΚΕΣΥ και θα εισηγείται στον υπουργό Υγείας ποιοι επαγγελματίες παρέχουν ποιες υπηρεσίες, με ποια προσόντα, ποια εκπαίδευση και ποιο πλαίσιο πιστοποίησης και δεοντολογίας. Παρόμοια περιγραφή του ρόλου του έχει παρουσιαστεί και σε επαγγελματικά δημοσιεύματα του χώρου τους προηγούμενους μήνες.

Νέος ρόλος και στην ψυχιατροδικαστική

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται ακόμη Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχιατροδικαστικής, με αρμοδιότητες που σχετίζονται με την εξειδίκευση στο αντικείμενο, τη διαχείριση περιστατικών που χρειάζονται αναγκαστική παρακολούθηση και τη θέσπιση κανόνων για την παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας στο δικαιϊκό σύστημα. Με άλλα λόγια, επιχειρείται να καλυφθεί και μια περιοχή όπου συναντώνται η ψυχιατρική, η δικαιοσύνη και η ανάγκη για σαφείς διαδικασίες.

Η ψυχική υγεία ως πολιτική προτεραιότητα

Το Υπουργείο Υγείας τοποθετεί την ψυχική υγεία πολύ ψηλά στις προτεραιότητές του, τόσο για τους ενήλικες όσο και για παιδιά και εφήβους. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» επενδύονται πάνω από 55 εκατ. ευρώ για την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και εξαρτήσεων, ενώ έχουν ήδη δημιουργηθεί 100 νέες δομές ψυχικής υγείας. Το Υπουργείο έχει παρουσιάσει αντίστοιχα στοιχεία και σε δημόσιες ανακοινώσεις για τις νέες μονάδες που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ανάμεσα στις δομές που έχουν ιδρυθεί ή δρομολογούνται περιλαμβάνονται Κέντρα Ημέρας για εργαζόμενους, Μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης στη Ψύχωση και δομές δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης ενηλίκων. Επιπλέον, μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται η δημιουργία 20 νέων Μονάδων Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, οι οποίες θα παρέχουν υπηρεσίες ημερήσιας νοσηλείας για 40 ωφελούμενους η καθεμία, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Το πολιτικό και κοινωνικό βάρος του νομοσχεδίου βρίσκεται ακριβώς εδώ: δεν αλλάζει απλώς πρόσωπα και αρμοδιότητες, αλλά επιχειρεί να ξαναχαρτογραφήσει ποιος φροντίζει, ποιος πιστοποιείται, ποιος εποπτεύει και ποιος παρεμβαίνει σε ένα από τα πιο ευαίσθητα πεδία του συστήματος υγείας. Και αυτό, αν τελικά περάσει στην πράξη όπως σχεδιάζεται, μπορεί να αποτελέσει μία από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στην ψυχική υγεία.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125