Ρεύμα: Πού χάνονται εκατοντάδες εκατομμύρια – Τα τρία κόστη που μπορούν να μειωθούν τώρα
Πάνω από 300 εκατ. ευρώ παραμένουν απλήρωτα προς τους προμηθευτές, ενώ η απόσταση των απωλειών δικτύου από τα ευρωπαϊκά επίπεδα μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος περίπου 300 εκατ. ευρώ τον χρόνο
Η νέα πίεση στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου επαναφέρει στο προσκήνιο το ενεργειακό κόστος, όμως για την ελληνική αγορά το πρόβλημα δεν εξαντλείται στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ συνδέονται με κόστη που δημιουργούνται στο εσωτερικό του συστήματος και μπορούν να περιοριστούν, από τις οφειλές του ΕΛΥΚΩ μέχρι τις απώλειες του δικτύου και τα χρέη στρατηγικών κακοπληρωτών.
Για την Ελλάδα, κάθε νέα άνοδος του φυσικού αερίου έχει άμεση επίπτωση στην ηλεκτρική ενέργεια, καθώς το καύσιμο εξακολουθεί να συμμετέχει σημαντικά στην ηλεκτροπαραγωγή.
Η μακροπρόθεσμη απάντηση περνά από περισσότερες ΑΠΕ και αποθήκευση, ισχυρότερα και ψηφιοποιημένα δίκτυα, μεγαλύτερο εξηλεκτρισμό της κατανάλωσης και περισσότερη ευελιξία. Όσο περιορίζεται η εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, μειώνεται και η έκθεση της οικονομίας στις διεθνείς κρίσεις.
Η μετάβαση αυτή, όμως, απαιτεί χρόνο. Το κόστος της ενέργειας επιβαρύνει την αγορά σήμερα.
Το κόστος που δημιουργείται μέσα στην ελληνική αγορά
Η Ελλάδα δεν μπορεί να καθορίσει την τιμή του φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές. Μπορεί, όμως, να παρέμβει σε κόστη που παράγονται στο εσωτερικό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, βρίσκονται εκτός του ανταγωνισμού και τελικά μεταφέρονται στον καταναλωτή.
Αυτή είναι και η βασική θέση που έχει αναδείξει ο ΕΣΠΕΝ, επιμένοντας ότι παράλληλα με τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση χρειάζονται κινήσεις με άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα.
Στον πρόσφατο οδικό χάρτη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη μείωση του ενεργειακού κόστους έχουν ήδη ενταχθεί τρία κρίσιμα μέτωπα: οι απώλειες του δικτύου, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές και ο Ειδικός Λογαριασμός Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ).
Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι παρεμβάσεις αρκούν για να αντιμετωπίσουν το συσσωρευμένο πρόβλημα.
ΕΛΥΚΩ: Ελάφρυνση 75 εκατ. ευρώ, αλλά χρέος άνω των 300 εκατ.
Η μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των χρεώσεων ΥΚΩ για τα νοικοκυριά αντιστοιχεί σε όφελος περίπου 50 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Μαζί με τη μείωση των χρεώσεων για τη βιομηχανία, ύψους περίπου 25 εκατ. ευρώ, τα ετήσια έσοδα του ΕΛΥΚΩ περιορίζονται συνολικά κατά περίπου 75 εκατ. ευρώ.
Η Πολιτεία εκτιμά ότι από τη διασύνδεση της Σαντορίνης θα προκύπτει εξοικονόμηση περίπου 80 εκατ. ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό μπορεί ουσιαστικά να αντισταθμίσει τη μείωση των εσόδων.
Δεν καλύπτει, όμως, τις παλιές οφειλές.
Τα χρέη του ΕΛΥΚΩ προς τους προμηθευτές ξεπερνούν σήμερα τα 300 εκατ. ευρώ, ενώ, παρά τη λειτουργία της διασύνδεσης της Κρήτης, ο λογαριασμός εμφανίζει μηνιαία ελλείμματα από τον Απρίλιο.
Τον Ιούλιο, το έλλειμμα έφτασε το 22%.
Παραμένει «τρύπα» περίπου 100 εκατ. ευρώ
Ακόμη και η πρόσθετη ενίσχυση των 200 εκατ. ευρώ που έχει ανακοινωθεί δεν αρκεί για την πλήρη κάλυψη των σημερινών οφειλών.
Παραμένει χρηματοδοτικό κενό περίπου 100 εκατ. ευρώ, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ακόμη με ποιον τρόπο και σε ποιο χρονικό ορίζοντα θα καλυφθεί.
Το χρέος, παράλληλα, συνεχίζει να δημιουργεί πρόσθετο κόστος.
Οι προμηθευτές χρηματοδοτούν το έλλειμμα με ίδια κεφάλαια εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια. Με οφειλές περίπου 300 εκατ. ευρώ και ενδεικτικό κόστος χρηματοδότησης 6,5%, η ετήσια επιβάρυνση προσεγγίζει τα 20 εκατ. ευρώ.
Η μείωση των ΥΚΩ ελαφρύνει επομένως τον λογαριασμό, αλλά δεν αρκεί από μόνη της όσο παραμένει ανοιχτό το παλιό χρέος.
Απώλειες δικτύου: Στο 10,8% η Ελλάδα
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τις απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στο 10,8% το 2024.
Ο στόχος που έχει τεθεί κινείται κοντά στο 9,4% έως το 2028, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία αφήνουν περιθώριο για μεγαλύτερη μείωση.
Η ΡΑΑΕΥ έχει ήδη κινηθεί προς χαμηλότερη στοχοθεσία, ενώ από τα στοιχεία του επενδυτικού προγράμματος του ΔΕΔΔΗΕ προκύπτει ότι οι απώλειες θα μπορούσαν να περιοριστούν ακόμη και περίπου στο 7,9%.
Η απόσταση του 9,4% από το 7,9% έχει σαφές οικονομικό αποτύπωμα: αντιστοιχεί σε περίπου 110 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Η απόσταση από την Ευρώπη κοστίζει περίπου 300 εκατ. ευρώ
Η σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κάνει την εικόνα ακόμη πιο έντονη.
Το 9,4% παραμένει πολύ υψηλότερο από το περίπου 5,5% που καταγράφεται κατά μέσο όρο στην Ευρώπη.
Με βάση τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, αυτή η διαφορά μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος της τάξης των 300 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το ζητούμενο επομένως δεν είναι απλώς να μειώνονται σταδιακά οι απώλειες, αλλά να επιταχυνθεί η σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά επίπεδα, με αυστηρότερους στόχους και ισχυρότερα κίνητρα για τον Διαχειριστή.
Κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα περιορισμού των απωλειών έχει άμεση οικονομική αξία για το σύστημα και, τελικά, για τον καταναλωτή.
Στρατηγικοί κακοπληρωτές: Τι αλλάζει και τι μένει ανοιχτό
Στο τρίτο μέτωπο βρίσκεται η συσσώρευση οφειλών από καταναλωτές που αλλάζουν επανειλημμένα προμηθευτή χωρίς να εξοφλούν τις προηγούμενες υποχρεώσεις τους.
Η πρόσφατη τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας επιχειρεί να περιορίσει το φαινόμενο μέσω νέου συστήματος επισήμανσης.
Η συστηματική αθέτηση πληρωμών περιορίζει πλέον τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή, δημιουργώντας ισχυρότερο κίνητρο για εξόφληση ή διακανονισμό.
Παραμένει, ωστόσο, ένα σημαντικό κενό.
Δεν υπάρχει μηχανισμός που να εξασφαλίζει την είσπραξη της οφειλής από τον προηγούμενο προμηθευτή όταν ο καταναλωτής έχει ήδη μετακινηθεί σε άλλη εταιρεία.
Σε αυτό το σημείο συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος των δύσκολα εισπράξιμων απαιτήσεων και εκεί θα κριθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου.
Το κόστος πρέπει να μειωθεί, όχι να μεταφερθεί
Η νέα διεθνής ενεργειακή αναταραχή αυξάνει την πίεση για άμεσες παρεμβάσεις στην αγορά.
Το κρίσιμο, όμως, είναι αυτές οι παρεμβάσεις να μειώνουν πραγματικά το συνολικό κόστος και όχι απλώς να το μεταφέρουν από ένα σημείο του συστήματος σε άλλο.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει εξόφληση των συσσωρευμένων οφειλών του ΕΛΥΚΩ, αποτροπή δημιουργίας νέων ελλειμμάτων, ταχύτερη αποκλιμάκωση των απωλειών του δικτύου, αποτελεσματικότερο πλαίσιο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην αγορά.
Οι διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου δεν βρίσκονται υπό ελληνικό έλεγχο.
Τα εκατοντάδες εκατομμύρια που συνδέονται με τις εσωτερικές δυσλειτουργίες της αγοράς, όμως, είναι το κομμάτι του ενεργειακού κόστους στο οποίο μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις εδώ και τώρα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
e-ΕΦΚΑ: Από αύριο αλλάζουν τα έξοδα κηδείας – Τι χρειάζεται για την αίτηση
Χρηματιστήριο: Ψάχνει αντίδραση μετά το διήμερο sell-off – Σχεδόν +3% η Allwyn
Ευρώ σε χαμηλό 17 μηνών: Τι μπορεί να αλλάξει σε καύσιμα, αγορές και ταξίδια
ΕΣΠΑ: Έως 5 εκατ. ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση δημοσίων κτιρίων
Revolut: Η ψηφιακή τράπεζα που απειλεί τους ευρωπαϊκούς τραπεζικούς κολοσσούς
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Επίδομα Ρητινεργατών: Δικαιούχοι, ποσά και όλα τα δικαιολογητικά
Εκπαιδευτική δράση στο Κλήμα του Παυσανία στο Παγκράτι Καλαβρύτων ΦΩΤΟ
TikTok: Αυτό είναι το top 10 με τους περισσότερους followers παγκοσμίως
Σήμα στάθμευσης ηλεκτροκίνητου: πώς το βγάζεις στο gov.gr και πού ισχύει
Εθελοντική αιμοδοσία από την Ομοσπονδία Συλλόγων Αιγιαλείας ΦΩΤΟ
