Ρωσία – Ουκρανία: Στο τραπέζι νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας για την Ευρώπη – Οι όροι και οι ανησυχίες

Πελοπόννησος Newsroom

Με στόχο την αναζήτηση μιας συνολικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία ξεκίνησαν την Τρίτη 10 Νοεμβρίου οι νέες τριμερείς συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Άμπου Ντάμπι. Πρόκειται για τις πρώτες ουσιαστικές διαπραγματεύσεις από τον περασμένο Φεβρουάριο, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που δεν θα περιορίζεται στην κατάπαυση του πυρός, αλλά θα καθορίζει και τις μελλοντικές ισορροπίες ασφαλείας στην Ευρώπη.

Κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής πρότασης είναι η δημιουργία μιας νέας «αρχιτεκτονικής ασφαλείας μακροπρόθεσμου χαρακτήρα» μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι απαιτούνται νέοι δίαυλοι επικοινωνίας, μεγαλύτερη στρατιωτική διαφάνεια και μηχανισμοί αποτροπής κρίσεων, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος μιας νέας σύγκρουσης.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη προσέγγιση προκαλεί επιφυλάξεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η ανησυχία αφορά κυρίως το ενδεχόμενο η Μόσχα να επαναφέρει τις απαιτήσεις της για περιορισμό της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, επιχειρώντας να συνδέσει τον τερματισμό του πολέμου με ευρύτερες αλλαγές στο σύστημα ασφαλείας της ηπείρου.

Οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία

Το Κίεβο επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίζει την κυριαρχία και την εδαφική του ακεραιότητα, καθώς και την προστασία του απέναντι σε ενδεχόμενη νέα ρωσική επίθεση. Σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν ΕΕ, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ουκρανία, ΗΠΑ και ΝΑΤΟ, υπογραμμίζεται ότι κάθε μελλοντική διευθέτηση πρέπει να σέβεται την ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων της Ουκρανίας και να συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι έχει συζητηθεί με τη ρωσική πλευρά το ενδεχόμενο παροχής εγγυήσεων προς την Ουκρανία, ανάλογων με εκείνες που προβλέπει το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, με κάθε σύμμαχο να αναλαμβάνει τη δράση που κρίνει αναγκαία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ένοπλης βίας.

Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα ποιος θα είναι ο ακριβής μηχανισμός ενεργοποίησης μιας τέτοιας εγγύησης, ποια κράτη θα συμμετέχουν και τι είδους στρατιωτική υποστήριξη θα προβλέπεται. Η Ρωσία εξακολουθεί να αντιτίθεται τόσο στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ όσο και στην παρουσία στρατευμάτων δυτικών χωρών στο ουκρανικό έδαφος.

Ο ρόλος της Ευρώπης και οι επιφυλάξεις

Ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες από τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκαν στο Άμπου Ντάμπι για διαβουλεύσεις με τους Αμερικανούς εκπροσώπους σχετικά με τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η συμμετοχή τους, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αποτελούν μέρος του βασικού τριμερούς σχήματος διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, υπενθύμισε ότι υπάρχει ήδη ένα σύστημα διεθνών συμφωνιών που κατοχυρώνει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα είναι η μη τήρησή τους από τη Ρωσία.

Από την πλευρά του, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει ενεργό ρόλο στη διαδικασία, ενώ επέμεινε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια με τη Μόσχα χωρίς προηγουμένως να έχει επιτευχθεί συμφωνία για την Ουκρανία.

Οι εδαφικές παραχωρήσεις και το ενδεχόμενο συμφωνίας

Ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια παραμένει το εδαφικό. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ουκρανία να χρειαστεί να αποδεχθεί απώλεια εδαφών στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας. Η θέση αυτή προκαλεί ανησυχία στο Κίεβο και στους Ευρωπαίους συμμάχους του, καθώς θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για την αναγνώριση αλλαγών συνόρων που επιβλήθηκαν με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.

Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν αποκλείουν την επαναφορά του Συμβουλίου ΝΑΤΟ – Ρωσίας, το οποίο έχει αναστείλει τη λειτουργία του μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022, αλλά και την άρση κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας ως μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα συναντήθηκε στο Παρίσι με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της G7. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι αμερικανικές ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, η κατάσταση στο μέτωπο και η αμυντική συνεργασία των δύο χωρών. Ο Σιμπίχα δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να εξετάσει συνεργασίες με τις ΗΠΑ, μεταξύ άλλων στην κοινή παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παρά τις διπλωματικές κινήσεις, οι αποστάσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν μεγάλες. Η έναρξη των συνομιλιών δεν προδικάζει συμφωνία, ενώ το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι διαπραγματεύσεις θα οδηγήσουν σε εγγυήσεις που θα αποτρέψουν μια νέα σύγκρουση ή σε ρυθμίσεις που θα μεταφέρουν τις ευρωπαϊκές διαφωνίες σε ένα ευρύτερο πεδίο αντιπαράθεσης.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News