Στοές της Πάτρας: Ρολά, γκράφιτι και ζωγραφισμένες οροφές στην παλιά αγορά ΦΩΤΟ
Στεγασμένα πεζοδρόμια, παλιά εμπορικά κτίρια, ζωγραφισμένες οροφές, μαρμάρινοι κίονες, κατεβασμένα ρολά και γκράφιτι: οι στοές του κέντρου κρατούν μια πλευρά της Πάτρας που βρίσκεται σε κοινή θέα, αλλά συχνά χάνεται μέσα στην καθημερινή διαδρομή
Στο κέντρο της Πάτρας υπάρχουν περάσματα που έχουν γίνει σχεδόν αυτόματη κίνηση. Στην Αγίου Νικολάου, στη Μαιζώνος, στην Κορίνθου, γύρω από την πλατεία Γεωργίου, οι πεζοί μπαίνουν κάτω από τις στοές για λίγα μέτρα σκιάς, για προστασία από τη βροχή, για να κόψουν δρόμο, για να σταθούν μπροστά σε μια βιτρίνα.
Στο ίδιο στεγασμένο πεζοδρόμιο χωρούν πολλές εκδοχές της πόλης. Μαρμάρινοι κίονες και τοξωτά ανοίγματα. Παλιά φωτιστικά και σύγχρονες κάμερες. Βιτρίνες σε λειτουργία και ρολά που έχουν μείνει κατεβασμένα. Αφίσες, tags, καλώδια, ταμπέλες, φθαρμένα επιχρίσματα και οροφές με ζωγραφική διακόσμηση που επιμένουν πάνω από την καθημερινή κίνηση.
Οι στοές της Πάτρας δεν ανήκουν μόνο στην αρχιτεκτονική της μνήμη. Ανήκουν και στη σημερινή εικόνα του κέντρου, με τις αντοχές, τις παραλείψεις και τις αντιφάσεις του.
Διαβάστε επίσης: Αν η Πάτρα είχε soundtrack: Οι ήχοι που καταλαβαίνεις μόνο αν ζεις εδώ
Ένα σχέδιο πόλης με στοές
Η παρουσία των στοών στην Πάτρα συνδέεται με τη συγκρότηση της νεότερης πόλης μετά την Απελευθέρωση. Το πολεοδομικό σχέδιο του Σταμάτη Βούλγαρη, που εκπονήθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, έβαλε τις βάσεις για μια πόλη με οργανωμένη ρυμοτομία, ορθογώνια χάραξη δρόμων, πλατείες και ανάπτυξη προς τη θάλασσα.
Μέσα σε αυτή τη λογική, οι στοές είχαν πρακτικό και αισθητικό ρόλο. Προστάτευαν τον πεζό από τον ήλιο και τη βροχή, έδιναν συνέχεια στην εμπορική διαδρομή και διαμόρφωναν ένα αστικό μέτωπο που χαρακτήρισε δρόμους της Κάτω Πόλης.
Η Κορίνθου, η Κανακάρη, η Ερμού, η Αγίου Νικολάου, η Κολοκοτρώνη και η περιοχή της πλατείας Γεωργίου απέκτησαν σταδιακά τέτοια περάσματα, τα οποία συνδέθηκαν με την καθημερινή λειτουργία της αγοράς.
Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Η πόλη που ζει σε… δύο ορόφους – Κάτω η κίνηση και ο θόρυβος, πάνω η μνήμη και ένας άλλος ρυθμός ζωής
Η αγορά κάτω από τα κτίρια
Οι στοές δεν ήταν απλώς αρχιτεκτονική λεπτομέρεια. Ήταν μέρος της εμπορικής ζωής.
Ο πεζός περνούσε προστατευμένος μπροστά από τα καταστήματα. Ο έμπορος είχε τη δυνατότητα να ανοίξει το μαγαζί του προς το πέρασμα, να δείξει την πραμάτεια, να κρατήσει τον κόσμο κοντά στη βιτρίνα. Το ισόγειο του κτιρίου δεν ήταν αποκομμένο από τον δρόμο. Δούλευε μαζί του.
Αυτό φαίνεται ακόμη και σήμερα, έστω με διαφορετικό τρόπο. Κάτω από τις στοές υπάρχουν μαγαζιά που λειτουργούν, επιχειρήσεις που άλλαξαν χρήση, ταμπέλες παλαιότερων εποχών, χώροι που μεταφέρθηκαν, κενά σημεία και ρολά που δείχνουν την πίεση που δέχθηκε το εμπορικό κέντρο τα τελευταία χρόνια.
Σε λίγα μέτρα, η εικόνα αλλάζει γρήγορα. Μια περιποιημένη βιτρίνα δίπλα σε μια φθαρμένη κολώνα. Ένα παλιό φωτιστικό πάνω από γκράφιτι. Μια ζωγραφισμένη οροφή πάνω από πρόχειρες αφίσες. Αυτή η συνύπαρξη δίνει στο θέμα τη δύναμή του.
Αγίου Νικολάου και Μαιζώνος: ο πυρήνας της διαδρομής
Η Αγίου Νικολάου κρατά ιδιαίτερη θέση στην εικόνα των στοών. Είναι ένας από τους βασικούς άξονες του κέντρου, με διαδρομή από την Άνω Πόλη προς τη θάλασσα, και ιστορικά υπήρξε στενά δεμένη με την εμπορική κίνηση.
Η συμβολή της με τη Μαιζώνος παραμένει από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία για να παρατηρήσει κανείς αυτή τη στρωμάτωση. Εκεί συναντώνται η παλιά εμπορική Πάτρα, τα νεοκλασικά στοιχεία, οι στοές, οι σύγχρονες πινακίδες, η κίνηση των πεζών και η φθορά που αφήνει πίσω της η καθημερινή χρήση.
Το βλέμμα πιάνει πρώτα τα ρολά, τις αφίσες, τις κολώνες, τις βιτρίνες. Μετά αρχίζουν να φαίνονται οι λεπτομέρειες: η γραμμή της καμάρας, το μάρμαρο, το παλιό κτίριο πάνω από το ισόγειο, η οροφή που δεν έχει χαθεί.
Η οροφή που αλλάζει το κάδρο
Από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της διαδρομής είναι η οικία Περιβολαρόπουλου, στη συμβολή Μαιζώνος και Αγίου Νικολάου. Το νεοκλασικό κτίριο του τέλους του 19ου αιώνα διατηρεί ισόγεια στοά με μαρμάρινους ιωνικούς κίονες και ζωγραφική διακόσμηση στην οροφή.
Εκεί, η αντίθεση είναι καθαρή. Στο επίπεδο του πεζοδρομίου υπάρχει η σημερινή αγορά: πινακίδες, πεζοί, βιτρίνες, χρήσεις που αλλάζουν. Πάνω από αυτά, η ζωγραφισμένη οροφή κρατά κάτι από την αστική φροντίδα μιας άλλης εποχής.
Δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να λειτουργήσει αυτή η εικόνα. Το κάδρο τα λέει: η Πάτρα έχει σημεία αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος που δεν βρίσκονται πίσω από πόρτες ή μέσα σε μουσεία. Βρίσκονται πάνω από τις καθημερινές διαδρομές της.
Ρολά, tags και φθορά
Οι φωτογραφίες των στοών δεν δείχνουν μόνο το ωραίο κομμάτι. Δείχνουν και τη σημερινή τους κατάσταση.
Σε αρκετά σημεία, οι κολώνες έχουν γεμίσει tags. Οι αφίσες κολλούν η μία πάνω στην άλλη. Τα ρολά μένουν κλειστά. Καλώδια, κάμερες, πρόχειρες πινακίδες και παρεμβάσεις σπάνε την εικόνα των παλιών κτιρίων. Η φθορά δεν κρύβεται.
Αυτό κάνει το θέμα πιο πραγματικό. Οι στοές δεν είναι φωτογραφικό ντεκόρ. Είναι ζωντανά περάσματα που χρησιμοποιούνται καθημερινά και ταυτόχρονα κουβαλούν την έλλειψη συστηματικής φροντίδας.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς στην επαφή των δύο εικόνων: από τη μία η παλιά αστική πρόθεση, από την άλλη η σημερινή χρήση. Η Πάτρα φαίνεται εκεί χωρίς φίλτρο.
Μια διαδρομή για να ξαναδείς το κέντρο
Οι στοές της Πάτρας μπορούν να γίνουν μια μικρή διαδρομή μέσα στο κέντρο. Αγίου Νικολάου, Μαιζώνος, Κορίνθου, πλατεία Γεωργίου, Ρήγα Φεραίου. Κάθε σημείο δίνει άλλο υλικό: εμπορική κίνηση, κλειστά ρολά, οροφές, παλιούς κίονες, σημάδια φθοράς, ανθρώπους που περνούν χωρίς να σταματούν.
Δεν πρόκειται για μια άγνωστη Πάτρα. Πρόκειται για μια Πάτρα απολύτως γνώριμη, τόσο γνώριμη που συχνά μένει αθέατη.
Οι στοές του κέντρου κρατούν ακόμη τον παλιό εμπορικό ρυθμό της πόλης. Σκιά, πέρασμα, βιτρίνες, κίνηση. Δίπλα σε αυτά, η φθορά, τα ρολά, οι αφίσες και τα γκράφιτι. Πάνω από αυτά, σε ορισμένα σημεία, ζωγραφισμένες οροφές και αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες που θυμίζουν την πόλη που σχεδιάστηκε με μεγαλύτερη φροντίδα από αυτή που συχνά της επιφυλάσσεται σήμερα.
Αν υπάρχει ένα θέμα στις στοές της Πάτρας, βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο πιο καθημερινό πέρασμα του κέντρου, εκεί όπου η παλιά αγορά, η σημερινή χρήση και η εγκατάλειψη συναντιούνται στο ίδιο πεζοδρόμιο.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
