Συντάξεις: «Παράθυρο» για μικρότερες κρατήσεις και αναδρομικά – Ποιοι πρέπει να κινηθούν έως τις 31 Δεκεμβρίου

Πελοπόννησος Newsroom

Μια σημαντική δικαστική εξέλιξη δημιουργεί προσδοκίες για μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις, αλλά και για επιστροφή χρημάτων που έχουν παρακρατηθεί τα προηγούμενα χρόνια μέσω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ).

Στις 4 Νοεμβρίου 2026, η Μείζων Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη συνταγματικότητα του τρόπου υπολογισμού της εισφοράς, με τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας, Γεώργιο Βοΐλη, να τάσσεται υπέρ της αναμόρφωσής της.

Η εισήγησή του ανοίγει τον δρόμο για έναν περισσότερο αναλογικό υπολογισμό των κρατήσεων, καθώς σήμερα η ΕΑΣ επιβάλλεται στο σύνολο της κύριας σύνταξης όταν αυτή υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.

Η εξέλιξη αφορά άμεσα τους συνταξιούχους του Δημοσίου, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει αρμοδιότητα για τις συνταξιοδοτικές διαφορές αυτής της κατηγορίας. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο θα κριθεί η υπόθεση ενδέχεται να επηρεάσει ευρύτερα τη συζήτηση για την ΕΑΣ, που επιβαρύνει περίπου 450.000 συνταξιούχους συνολικά.

Πώς μπορεί να αλλάξει η κράτηση στις συντάξεις

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε το 2010 και παρακρατείται από τις κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν συγκεκριμένο ποσό. Τα χρήματα κατευθύνονται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), το οποίο έχει δημιουργηθεί για την ενίσχυση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος.

Για το 2026, το κατώτατο όριο επιβολής της ΕΑΣ διαμορφώνεται στα 1.468,02 ευρώ μεικτά, ενώ οι συντελεστές κυμαίνονται από 3% έως 14%, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.

Το πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο εφαρμογής της εισφοράς. Μόλις η σύνταξη ξεπεράσει το προβλεπόμενο όριο, ο αντίστοιχος συντελεστής υπολογίζεται επί ολόκληρου του ποσού και όχι μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το όριο απαλλαγής.

Για παράδειγμα, σε κύρια σύνταξη 2.000 ευρώ, εφόσον εφαρμόζεται συντελεστής 6%, η μηνιαία παρακράτηση φτάνει τα 120 ευρώ.

Με το υπό εξέταση σύστημα, το ποσό έως το όριο απαλλαγής θα παραμένει χωρίς επιβάρυνση και η εισφορά θα υπολογίζεται προοδευτικά στα επόμενα τμήματα της σύνταξης.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των μηνιαίων κρατήσεων, ιδιαίτερα για όσους λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις. Το ακριβές όφελος, ωστόσο, δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί, καθώς δεν έχει εγκριθεί νέα κλίμακα υπολογισμού.

Ο Γενικός Επίτροπος υποστήριξε ότι η σημερινή μέθοδος προσκρούει στις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας. Από την πλευρά του, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, εκπροσωπώντας το Δημόσιο, ζήτησε την απόρριψη της αίτησης, υποστηρίζοντας ότι η εισφορά εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και ότι ο τρόπος υπολογισμού αποτελεί επιλογή του νομοθέτη.

Αναδρομικά: Ποιοι μπορούν να τα διεκδικήσουν και η κρίσιμη προθεσμία

Εξίσου σημαντικό με τη μελλοντική μείωση των κρατήσεων είναι το ζήτημα της επιστροφής χρημάτων που έχουν ήδη παρακρατηθεί.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ο Γενικός Επίτροπος τάχθηκε υπέρ της χορήγησης αναδρομικών μόνο σε όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, προκειμένου να περιοριστεί η δημοσιονομική επιβάρυνση.

Πρόκειται, ωστόσο, για εισήγηση και όχι για οριστική δικαστική απόφαση. Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου θα αποφασίσει τόσο για τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς όσο και για το εάν θα αναγνωριστεί δικαίωμα επιστροφής χρημάτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου 2026, καθώς, σύμφωνα με τη νομική ανάλυση που δημοσιεύει ο εργατολόγος Διονύσης Ρίζος, οι αξιώσεις συνταξιούχων του Δημοσίου για διαφορές συντάξεων υπόκεινται, κατά κανόνα, σε διετή παραγραφή.

Με βάση αυτή την ερμηνεία, οι αξιώσεις που αφορούν τις κρατήσεις του 2024 κινδυνεύουν να παραγραφούν στο τέλος του 2026, εφόσον δεν έχει γίνει η κατάλληλη νομική ενέργεια για τη διατήρησή τους.

Έτσι, συνταξιούχοι του Δημοσίου που επιθυμούν να διεκδικήσουν αναδρομικά για τα έτη 2024, 2025 και 2026 καλούνται να εξετάσουν εγκαίρως τη δυνατότητα δικαστικής προσφυγής. Όσοι κινηθούν μέσα στο 2027 ενδέχεται, βάσει του γενικού κανόνα παραγραφής, να μπορούν να διεκδικήσουν ποσά μόνο για τα έτη 2025 και 2026.

Η διαδικασία αφορά τη διεκδίκηση της διαφοράς ανάμεσα στις κρατήσεις που πραγματοποιήθηκαν και σε εκείνες που ενδεχομένως θα έπρεπε να έχουν επιβληθεί με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού.

Στους δυνητικά ενδιαφερόμενους περιλαμβάνονται πολιτικοί συνταξιούχοι του Δημοσίου, απόστρατοι και συνταξιούχοι των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και δικαιούχοι σύνταξης λόγω θανάτου, εφόσον εμπίπτουν στις σχετικές προϋποθέσεις.

Η Ένωση Συνταξιούχων Αστυνομικών Αττικής, σε ανακοίνωσή της στις 5 Νοεμβρίου, επισημαίνει την ανάγκη διατήρησης των εκκαθαριστικών σημειωμάτων σύνταξης και των στοιχείων των κρατήσεων προηγούμενων ετών, ώστε να μπορεί να εξεταστεί οποιαδήποτε αξίωση.

Επειδή η παραγραφή και η αποτελεσματικότητα κάθε ενέργειας εξαρτώνται από τα στοιχεία της συγκεκριμένης περίπτωσης, οι ενδιαφερόμενοι χρειάζονται εξατομικευμένη νομική ενημέρωση πριν προχωρήσουν.

Η υπόθεση εξετάζεται στο πλαίσιο διαδικασίας που έχει ευρύτερη σημασία για χιλιάδες εκκρεμείς και μελλοντικές συνταξιοδοτικές διαφορές.

Η απόφαση της Μείζονος Ολομέλειας αναμένεται τους πρώτους μήνες του 2027. Μέχρι τότε, ούτε η αλλαγή στον υπολογισμό της ΕΑΣ ούτε η επιστροφή αναδρομικών μπορούν να θεωρούνται δεδομένες.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η δικαστική κρίση θα αποτελέσει σημαντικό σημείο αναφοράς για το μέλλον μιας εισφοράς που επιβαρύνει τις συντάξεις εδώ και περισσότερο από 15 χρόνια.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News