Οι συνταξιούχοι βρίσκονται στο επίκεντρο του πακέτου παρεμβάσεων που προετοιμάζει η κυβέρνηση ενόψει των ανακοινώσεων στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματός τους και την αντιστάθμιση μέρους των απωλειών που έχουν υποστεί τα τελευταία χρόνια από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, οι παρεμβάσεις θα περιλαμβάνουν αυξημένο μόνιμο επίδομα για τους χαμηλοσυνταξιούχους, αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), πιθανή κατάργηση κρατήσεων στις επικουρικές συντάξεις, αλλά και διεύρυνση των δικαιούχων.
Γιατί στο επίκεντρο οι συνταξιούχοι
Η κυβερνητική στόχευση βασίζεται στα στοιχεία που δείχνουν ότι οι συντάξεις δεν ακολούθησαν τον ίδιο ρυθμό αύξησης με τους μισθούς.
Από το 2019 έως το 2026, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε κατά περίπου 28,5%, ενώ ο κατώτατος μισθός ενισχύθηκε συνολικά κατά 39,4%.
Αντίθετα, οι κύριες συντάξεις κατέγραψαν σωρευτική αύξηση περίπου 15,5% από το 2023 έως το 2026, ποσοστό που υπολείπεται του συνολικού πληθωρισμού της ίδιας περιόδου, ο οποίος διαμορφώθηκε κοντά στο 23%. Ως αποτέλεσμα, η αγοραστική δύναμη πολλών συνταξιούχων παραμένει μειωμένη, ενώ όσοι διατηρούν προσωπική διαφορά δεν είδαν στο σύνολό τους τις αυξήσεις που προβλέφθηκαν.
Επίδομα έως το ύψος της εθνικής σύνταξης
Το βασικότερο μέτρο που εξετάζεται αφορά την ενίσχυση του μόνιμου επιδόματος που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.
Σήμερα το βοήθημα ανέρχεται στα 300 ευρώ, όμως τα επικρατέστερα σενάρια προβλέπουν:
- αύξηση του επιδόματος στα 400 ευρώ, ή
- καταβολή ποσού ίσου με την εθνική σύνταξη, δηλαδή 446,87 ευρώ.
Στη δεύτερη περίπτωση, η ενίσχυση θα λειτουργεί ουσιαστικά ως μία επιπλέον εθνική σύνταξη, η οποία θα καταβάλλεται κάθε χρόνο.
Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ για το επίδομα των 400 ευρώ και μπορεί να προσεγγίσει τα 300 εκατ. ευρώ εφόσον επιλεγεί η λύση της πλήρους εξίσωσης με την εθνική σύνταξη.
Διεύρυνση των δικαιούχων
Παράλληλα εξετάζεται η επέκταση του μέτρου σε περισσότερους συνταξιούχους.
Μεταξύ των σεναρίων είναι η ένταξη και συνταξιούχων ηλικίας κάτω των 65 ετών, οι οποίοι σήμερα αποκλείονται από τη συγκεκριμένη ενίσχυση, παρά το γεγονός ότι αντιμετωπίζουν αντίστοιχες οικονομικές δυσκολίες.
Αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης
Σημαντικές αλλαγές εξετάζονται και στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), ώστε να αυξηθούν οι καθαρές αποδοχές.
Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι η εισφορά δεν θα υπολογίζεται πλέον στο σύνολο της σύνταξης, αλλά μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Για παράδειγμα, σε κύρια σύνταξη ύψους 2.200 ευρώ, η κράτηση θα επιβάλλεται μόνο στα 732 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο και όχι στο συνολικό ποσό της σύνταξης, μειώνοντας αισθητά την επιβάρυνση.
Στο μικροσκόπιο και οι επικουρικές
Παρεμβάσεις εξετάζονται και στις επικουρικές συντάξεις, όπου βρίσκεται στο τραπέζι ακόμη και η πλήρης κατάργηση της ΕΑΣ.
Παράλληλα, το θέμα βρίσκεται και στο επίκεντρο δικαστικών εξελίξεων, καθώς αναμένεται να εξεταστεί στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο για εισηγήσεις που κινούνται προς την κατεύθυνση της μείωσης των επιβαρύνσεων.
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν τις επόμενες εβδομάδες, ώστε το τελικό πακέτο μέτρων να ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ, όπου θα αποσαφηνιστούν τόσο το ύψος των ενισχύσεων όσο και το εύρος των παρεμβάσεων για περίπου δύο εκατομμύρια συνταξιούχους.
