Τα δεδομένα στην αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ και πώς θα αντικατασταθεί
Η πρώτη μεγάλη κρίση στο περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ, και μάλιστα λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές
Όπως διαμορφώθηκε η κατάσταση αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και οι λόγοι για τους οποίους οδηγήθηκε ο Αμερικανός πρόεδρος σε αυτή την απόφαση αποτελούν μια πρώτη μεγάλη κρίση στο περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ, και μάλιστα λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές. Πρόκειται για προσωπικό πλήγμα, καθώς η κυρία Γκιλφόιλ υπήρξε διαρκώς στον στενό κύκλο του προέδρου και ο διορισμός της στην πρεσβεία της Αθήνας αποτέλεσε προσωπική επιλογή του.
Ποιος είναι ο διπλωμάτης που αναλαμβάνει προσωρινά την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα
Ήταν προφανές ότι, με τα πρώτα δημοσιεύματα της WSJ που έβαζαν στο στόχαστρο την Αμερικανίδα πρέσβη, η αμερικανική κυβέρνηση θεωρούσε ότι μπορούσε να διαχειριστεί την κατάσταση και, για τον λόγο αυτό, υπήρξε και η κάλυψη του Μάρκιο Ρούμπιο στο πρόσωπό της κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στην Αθήνα την περασμένη Τετάρτη. Το δημοσίευμα, όμως, που ακολούθησε, με την αποκάλυψη και στοιχείων για την καταγγελλόμενη προσπάθεια να αποσπάσει 100.000 δολάρια έναντι πολιτικών εξυπηρετήσεων, ήταν μη διαχειρίσιμο.
Έτσι, μετά την προχθεσινή δήλωση του προέδρου Τραμπ, ήταν σαφές ότι η Κίμπερλι Γκιλφόιλ μετρούσε ώρες στην Αθήνα. Όπως και έγινε, με τη χθεσινή ανακοίνωση της νέας εκπροσώπου του Λευκού Οίκου, στο πρώτο briefing της, ότι ζητήθηκε η παραίτησή της από τη θέση του πρεσβευτή στην Αθήνα.
Καθώς η υπόθεση Γκιλφόιλ θα απασχολήσει τώρα τα αμερικανικά ΜΜΕ, κυρίως εκείνα που αντιπολιτεύονται τον πρόεδρο Τραμπ, το μεγάλο ζητούμενο για την Ελλάδα είναι αυτή η κρίση στο περιβάλλον Τραμπ να μην μετατραπεί σε κρίση στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και να μη θέσει σε διακύβευση την υλοποίηση όσων συμφωνήθηκαν κατά την επίσκεψη Ρούμπιο, τα μεγάλα ενεργειακά σχέδια, με πρώτο τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά και όλα όσα βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως οι διαπραγματεύσεις για όσα απαιτούνται για την έλευση των F-35 στην Ελλάδα, καθώς και την στρατηγική σχέση των δύο χωρών.
Και, βεβαίως, ζητούμενο είναι να μη μείνουν «τραύματα» στην ελληνοαμερικανική σχέση, η οποία δεν πρέπει να μείνει ακάλυπτη διπλωματικά σε μια περίοδο κρίσιμων ανακατατάξεων σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά και συγκεκριμένων και άμεσων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα μας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η υπόθεση Ντίτερς
Η αποπομπή της Κίμπερλι Γκιλφόιλ έγινε για συγκεκριμένους λόγους, καθώς η υπόθεση του επιχειρηματία Έρικ Ντίτερς, από τον οποίο φέρεται να ζήτησε 100.000 δολάρια για να μεσολαβήσει σε κυβερνητικούς αξιωματούχους, όχι μόνο συνιστά αδίκημα σύμφωνα με την αμερικανική δικαιοσύνη, αλλά «ακούμπησε» έναν υποστηρικτή και χρηματοδότη του προέδρου Τραμπ. Κυρίως, όμως, σε αυτή την περίπτωση δημοσιοποιήθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία και υπήρξε επώνυμη και δημόσια καταγγελία από τον επιχειρηματία.
Οι υπόλοιποι ισχυρισμοί για άσκηση αθέμιτης επιρροής στο θέμα του Κάθετου Διαδρόμου υπέρ συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων, για τη χρήση ιδιωτικών τζετ και τις συναναστροφές της στην Ελλάδα ή ακόμη και για τη συμπεριφορά της σε προσωπικό της πρεσβείας δεν είναι ζητήματα για τα οποία έχουν παρουσιαστεί αποδεικτικά στοιχεία, όπως στην περίπτωση του Αμερικανού επιχειρηματία.
Το να στοχοποιούνται τώρα και μάλιστα με «πυρά» από το εσωτερικό της Ελλάδας συγκεκριμένα έργα, τα οποία απλώς συνέπεσε να ανακοινωθούν κατά την παρουσία της στην χώρα μας, συνιστά άστοχη και επικίνδυνη προσέγγιση.
Η συμφωνία για τον Κάθετο Διάδρομο και τη διάθεση αμερικανικού LNG μέσω της κοινοπραξίας ΔΕΠΑ – ΑΚΤΩΡ ανακοινώθηκε στη διάρκεια της συνόδου της Διατλαντικής Ενεργειακής Συνεργασίας (P-TEC), στις 6-7 Νοεμβρίου, παρουσία του επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας και υπουργού Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκαμ, και του υπουργού Ενέργειας, Κρις Ράιτ. Η κυρία Γκιλφόιλ είχε φθάσει στην Αθήνα την 1η Νοεμβρίου και στις 4 Νοεμβρίου είχε επιδώσει τα διαπιστευτήριά της στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αναλαμβάνοντας και επισήμως τα καθήκοντά της.
Οι αποφάσεις για τον Κάθετο Διάδρομο ο οποίος είχε αρχίσει να σχεδιάζεται τουλάχιστον μια δεκαετία πριν, είχαν ληφθεί ήδη από τον Σεπτέμβριο, στις επαφές του υπουργού Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Αμερικανό υπουργό Εσωτερικών, και είχε ήδη δρομολογηθεί και η σύνθεση του σχήματος που θα αναλάμβανε το έργο. Είναι σαφές ότι η επιλογή που έγινε υπερέβαινε κατά πολύ τόσο τις αρμοδιότητες όσο και τις δυνατότητες ενός πρεσβευτή μόλις τριών ημερών.
Έκτοτε, βεβαίως, η Κ. Γκιλφόιλ στήριξε αναφανδόν το έργο αυτό, το οποίο, όμως, αποτελεί προτεραιότητα της αμερικανικής ενεργειακής και εξωτερικής πολιτικής, κάτι που θα έκανε κάθε Αμερικανός διπλωμάτης στην πρεσβεία της Αθήνας.
Τι θα γίνει με τον αντικαταστάτη
Μετά τα όσα έχουν συμβεί, η παραμονή της Κ. Γκιλφόιλ στην Αθήνα θα ήταν προβληματική και θα αποτελούσε βαρίδι τόσο για την Ελλάδα όσο και για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, καθώς οποιαδήποτε κίνηση η πρωτοβουλία θα εμπλέκονταν στην πολεμική εκστρατεία εναντίον της. Επιπλέον, μια «τραυματισμένη» πρέσβης δεν θα μπορούσε ούτε να είναι αποτελεσματική ούτε, πολύ περισσότερο, να αποτελεί ουσιαστικό δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον.
Το ερώτημα είναι αν θα διοριστεί άμεσα νέος πρέσβης ή αν θα ακολουθηθεί η πρακτική της νυν κυβέρνησης, η οποία έχει αφήσει κενές 92 θέσεις πρεσβευτών σε σύνολο 196 πρεσβειών στο εξωτερικό, οι οποίες λειτουργούν με επιτετραμμένους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι πρεσβείες σε χώρες όπως η Γερμανία, η Βουλγαρία, η Σλοβακία, η Ουκρανία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Βιετνάμ, η Βολιβία, η Κολομβία κ.ά.
Η παρούσα Διοίκηση(με την εξαίρεση του Μ.Ρουμπιο) έχει «αλλεργία» προς τους διπλωμάτες καριέρας και ο πρόεδρος Τραμπ αρέσκεται, όπως έχει δείξει, στον διορισμό προσωπικών φίλων του ή επιχειρηματιών σε κρίσιμες διπλωματικές θέσεις. Καθήκοντα πλέον, μέχρι να οριστεί νέος πρέσβης, θα ασκεί ο επιτετραμμένος Τζόσουα Χακ, ένας εξαιρετικά έμπειρος διπλωμάτης και γνώστης των θεμάτων της περιοχής. Και αυτό αποτελεί εχέγγυο ότι, με την εμπειρία του, θα μπορέσει να διαχειριστεί τη δύσκολη κατάσταση που κληρονομεί στην πρεσβεία και να ανταποκριθεί στις δύσκολες υποχρεώσεις του επόμενου διαστήματος.
Για την επόμενη επιλογή του προέδρου Τραμπ θα παίξει ρόλο και η έκβαση των ενδιάμεσων εκλογών. Εάν δεν διορίσει άμεσα νέο πρέσβη, ώστε η διαδικασία εξέτασης από την Επιτροπή της Γερουσίας και η έγκρισή του από την Ολομέλεια να ολοκληρωθούν πριν από το τέλος του χρόνου, και εφόσον οι εκλογές αναδείξουν δημοκρατική πλειοψηφία στη Γερουσία, καμία επιλογή του δεν θα περάσει εύκολα μέσα στο πολωμένο πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ.
Ένα ακόμη θέμα είναι τι ακριβώς θα γίνει με τις καταγγελίες που διατυπώθηκαν εναντίον της Κ. Γκιλφόιλ, τις οποίες τόσο η ίδια όσο και οι δικηγόροι της έχουν απορρίψει. Ήδη διεξάγεται έρευνα στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, χωρίς ακόμη να έχει γίνει γνωστό εάν έχει λάβει τη μορφή επίσημης έρευνας του Γενικού Επιθεωρητή (IG formal probe).
Πάντως, μια ανατροπή των συσχετισμών στο Κογκρέσο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές αναμένεται να δρομολογήσει πλήρη έρευνα για όσα έχουν δημοσιευθεί εναντίον της, καθώς ήδη οι επικεφαλής των Δημοκρατικών στις Επιτροπές Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας και της Βουλής έχουν ζητήσει να υπάρξει επίσημη έρευνα.
Τα δημοσιεύματα και η αποπομπή
Η αποπομπή της Κ. Γκιλφόιλ είναι μοναδική στα χρονικά των ΗΠΑ ως προς τον τρόπο με τον οποίο έγινε, καθώς, ενώ στο παρελθόν είχαν μεν ζητηθεί από τις κυβερνήσεις των χωρών διαπίστευσης οι απομακρύνσεις Αμερικανών πρέσβεων, αλλά μόνο το 2019, επί πρώτης θητείας Τραμπ, αποφασίστηκε η ανάκληση της πρέσβειρας Μ. Γιοβάνοβιτς από το Κίεβο, όπου υπηρετούσε δύο χρόνια πριν από τη λήξη της θητείας της. Όμως, είναι η πρώτη φορά που ο Λευκός Οίκος ζήτησε δημοσίως την παραίτηση εν ενεργεία πρέσβειρας.
Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ είχε βρεθεί στο επίκεντρο έρευνας της WSJ. Το πρώτο δημοσίευμα αφορούσε συζήτηση στην οποία, αναφερόμενη στη Ρουμανία, φέρεται να είχε υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να ανατρέπουν κυβερνήσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η δήλωση αυτή είχε τη μορφή έμμεσης απειλής και προς τον παριστάμενο υπουργό Ενέργειας, Σ. Παπασταύρου, ο οποίος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή, είχε τονίσει πάντως ότι «δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα πίεσης ή απειλής της χώρας μας να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια και ότι κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν ποτέ ανεκτό».
Επίσης, τα δημοσιεύματα έκαναν λόγο για ιδιαίτερες σχέσεις με Έλληνες επιχειρηματίες, ενώ ένας συνεργάτης της, ο οποίος την ακολουθούσε σε συναντήσεις, είχε αναλάβει θέση λομπίστα ελληνικής εταιρείας που εμπλεκόταν σε ενεργειακά έργα, τα οποία η ίδια προωθούσε. Υπήρξαν, επίσης, αναφορές για τη χρήση ιδιωτικών τζετ στις μετακινήσεις της, αλλά και για τη συμμετοχή της σε κοσμικές εκδηλώσεις, με τα έξοδα να καλύπτονται από επιχειρηματίες. Η ίδια, πάντως, με δηλώσεις της και μέσω των δικηγόρων της, έχει απαντήσει ότι για όλες τις κινήσεις της είχε ενημερώσει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ώστε να τηρηθεί ο κώδικας δεοντολογίας.
Η επιλογή της Κ. Γκιλφόιλ ήταν εξαρχής προβληματική, καθώς έμοιαζε περισσότερο με «τακτοποίηση» μιας δημοφιλούς υποστηρίκτριας του προέδρου Τραμπ, ήδη από την προηγούμενη θητεία του, με στενούς δεσμούς με την οικογένειά του λόγω των σχέσεων της με τον γιο του Αμερικανού προέδρου, παρά με επιλογή ενός προσώπου που γνώριζε την περιοχή και είχε εμπειρία από τη διπλωματία και τις διεθνείς σχέσεις, ώστε να μπορέσει να αναλάβει τα δύσκολα καθήκοντα στην Ελλάδα σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Μάλιστα, ο διορισμός της είχε συγκριθεί με τον διορισμό στην Άγκυρα του προσωπικού φίλου του προέδρου Τραμπ, Τομ Μπαράκ, ο οποίος, με διευρυμένες αρμοδιότητες, ασκεί ουσιαστική εξωτερική πολιτική και, παρά τη φιλοτουρκική στάση του, έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο παράγοντα για τη χάραξη της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή.
Και η ίδια η Αμερικανίδα τέως πρέσβειρα δεν φρόντισε να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που είχαν δημιουργηθεί με τον διορισμό της, καθώς δεν φρόντισε να περιφρουρήσει το κύρος της θέσης, υποκύπτοντας συχνά στον πειρασμό μιας κοινωνικής ζωής που δεν έδειχνε να ταιριάζει με το αξίωμά της.
Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ δεν πρόλαβε να κλείσει ούτε έναν χρόνο στη θέση της ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα. Ας ελπίσουμε ότι αυτό το κεφάλαιο θα κλείσει χωρίς να αφήσει «τραύματα» στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και θα είναι «διδακτικό» για τις επόμενες επιλογές σε ό,τι αφορά τον διάδοχο της.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
