Χάνουμε την ικανότητα να διαβάζουμε; Το βιβλίο που βλέπει μια νέα «σκοτεινή εποχή»
Ο James Marriott δεν ανησυχεί μόνο επειδή περνάμε λιγότερο χρόνο με τα βιβλία. Στο «The New Dark Ages» υποστηρίζει ότι η συνεχής ζωή μέσα στις οθόνες αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο συγκεντρωνόμαστε, σκεφτόμαστε και συμμετέχουμε στη δημόσια συζήτηση
Το εβδομαδιαίο report του κινητού μπορεί να δείχνει τέσσερις, πέντε ή έξι ώρες μπροστά σε μια οθόνη χωρίς να προκαλεί πλέον ιδιαίτερη έκπληξη. Πολύ πιο άβολο είναι ένα διαφορετικό ερώτημα: πόση ώρα μπορούμε να μείνουμε σήμερα μπροστά σε ένα απαιτητικό κείμενο χωρίς να αναζητήσουμε κάτι άλλο;
Από αυτή την ανησυχία ξεκινά ο Βρετανός δημοσιογράφος James Marriott στο «The New Dark Ages: The End of Reading and the Dawn of a Post-Literate Society», ένα σύντομο αλλά φιλόδοξο βιβλίο που κυκλοφορεί από τον Bodley Head και έχει ήδη ανοίξει μεγάλη συζήτηση γύρω από την ανάγνωση στην εποχή του smartphone.
Ο Marriott περιγράφει έναν κόσμο στον οποίο η ικανότητα να διαβάζουμε παραμένει φυσικά παρούσα, αλλά η βαθιά και παρατεταμένη ανάγνωση υποχωρεί. Το πρόβλημα, στη δική του ανάλυση, αφορά τη συγκέντρωση που απαιτεί ένα μεγάλο κείμενο, την παρακολούθηση ενός σύνθετου επιχειρήματος και την υπομονή να φτάσουμε σε μια ιδέα που δεν παραδίδεται μέσα στα πρώτα δευτερόλεπτα.
Από την τυπογραφία στο ατελείωτο scroll
Η βασική θέση του βιβλίου πηγαίνει αρκετά μακρύτερα από μια ακόμη καταγγελία εναντίον των social media. Ο Marriott συνδέει τη διάδοση της έντυπης κουλτούρας με μεγάλες κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές: την κυκλοφορία της γνώσης, την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και τη δυνατότητα περισσότερων ανθρώπων να έρθουν σε επαφή με πολύπλοκες ιδέες.
Στη δική του ανάγνωση της σημερινής εποχής, το smartphone και οι πλατφόρμες αντιστρέφουν μέρος αυτής της διαδικασίας. Η πληροφορία γίνεται συνεχής αλλά κατακερματισμένη, η προσοχή περνά από το ένα ερέθισμα στο άλλο και η δημόσια συζήτηση ευνοεί όλο και περισσότερο την άμεση αντίδραση.

Αυτό το επιχείρημα χρειάζεται, βέβαια, προσοχή. Και εδώ βρίσκεται ένα ενδιαφέρον σημείο για το συγκεκριμένο θέμα στο pelop.gr: τα στοιχεία που είχαμε εξετάσει τον Αύγουστο έδειχναν ότι η υποχώρηση της ανάγνωσης είχε ξεκινήσει πολύ πριν από την εμφάνιση του iPhone. Το smartphone επιβάρυνε ένα ήδη υπαρκτό πρόβλημα, δεν το δημιούργησε από το μηδέν.
Διαβάστε επίσης: Τι διαβάζουμε όταν κλείνει η βαλίτσα: Τα βιβλία που φέρνει το φθινόπωρο
Ενα βιβλίο που ήδη διχάζει
Οι πρώτες κριτικές αποτυπώνουν ακριβώς αυτή την ένταση. Η Irish Times χαρακτηρίζει το βιβλίο καθαρό, καλογραμμένο και ιδιαίτερα εύστοχο ως παρέμβαση σε μια εποχή διάσπασης της προσοχής.
Ο Guardian είναι πολύ πιο αυστηρός. Θεωρεί ότι ο Marriott αντιμετωπίζει την εποχή της έντυπης κουλτούρας με υπερβολική νοσταλγία και ότι ορισμένες από τις μεγάλες πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες που αποδίδει στην πτώση της ανάγνωσης δεν τεκμηριώνονται επαρκώς.
Αυτή ακριβώς η διαφωνία κάνει το «The New Dark Ages» ενδιαφέρον. Δεν χρειάζεται να αποδεχθεί κανείς την πρόβλεψη μιας «μετα-αναγνωστικής κοινωνίας» για να αναγνωρίσει το πρόβλημα που βρίσκεται στη βάση της.
Εχουμε στη διάθεσή μας περισσότερα κείμενα από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά. Το δύσκολο είναι να μείνουμε αρκετή ώρα σε ένα από αυτά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Επίδομα Ρητινεργατών: Δικαιούχοι, ποσά και όλα τα δικαιολογητικά
Εκπαιδευτική δράση στο Κλήμα του Παυσανία στο Παγκράτι Καλαβρύτων ΦΩΤΟ
TikTok: Αυτό είναι το top 10 με τους περισσότερους followers παγκοσμίως
Σήμα στάθμευσης ηλεκτροκίνητου: πώς το βγάζεις στο gov.gr και πού ισχύει
Εθελοντική αιμοδοσία από την Ομοσπονδία Συλλόγων Αιγιαλείας ΦΩΤΟ
