Tι πλατεία θέλει σήμερα η Πάτρα;

Η σημερινή μορφή της προέκυψε από τον ανοικτό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του 2001, που προκηρύχθηκε επί δημαρχίας του Ευάγγελου Φλωράτου, με αντικείμενο την «Ανάπλαση και Διαμόρφωση της πλ. Γεωργίου και της οδού Γεροκωστοπούλου». Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση του Δήμου Πατρέων, η μελέτη εκπονήθηκε από τους Ι. Βάη και Π. Παναγιωτόπουλο, ενώ το έργο ολοκληρώθηκε το 2006.

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ

Η μελέτη αντανακλούσε τη φιλοσοφία της εποχής. Στόχος ήταν ένας μεγάλος, ενιαίος δημόσιος χώρος, ικανός να φιλοξενεί συναυλίες, πολιτιστικές εκδηλώσεις, πολιτικές συγκεντρώσεις και το Πατρινό Καρναβάλι.

Η επιλογή αυτή αποτυπώθηκε και στα υλικά. Χρησιμοποιήθηκαν κυρίως μαρμάρινες πλάκες Μεσολογγίου και μαύρο μάρμαρο Εδέσσης, σχηματίζοντας τον χαρακτηριστικό γεωμετρικό κάνναβο που αποτελεί μέχρι σήμερα βασικό στοιχείο της αισθητικής της πλατείας.

ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΙΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΛΑΤΩΜΑ

Η παλιά φωτογραφία αποτυπώνει μια διαφορετική αντίληψη για τον δημόσιο χώρο. Οι μεγάλες δενδροστοιχίες εξασφάλιζαν εκτεταμένη φυσική σκίαση και η πλατεία λειτουργούσε καθημερινά ως τόπος περιπάτου, συνάντησης και ξεκούρασης.

Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Ξεκινά το «ρεκτιφιέ» στην πλατεία Γεωργίου – Στόχος να είναι έτοιμη πριν από το Καρναβάλι

Η ανάπλαση του 2006 μετέφερε το κέντρο βάρους στη φιλοξενία μεγάλων εκδηλώσεων. Ηταν μια επιλογή που ανταποκρινόταν στις ανάγκες της εποχής. Σήμερα όμως, οι πόλεις επανασχεδιάζουν τις κεντρικές τους πλατείες με βασικά κριτήρια τη σκίαση, το πράσινο και τη θερμική επιβάρυνση.

ΟΙ ΑΣΤΟΧΟΙ ΠΙΔΑΚΕΣ

Η πρώτη ανάπλαση περιλάμβανε και 48 επιδαπέδιους πίδακες νερού. Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση του Δήμου, το σύστημα δεν λειτούργησε όπως είχε σχεδιαστεί, καθώς η κλίση της πλατείας προκαλούσε ολισθηρότητα στις μαρμάρινες επιφάνειες. Οι πίδακες εγκαταλείφθηκαν και στη νέα ανάπλαση αντικαθίστανται από επιδαπέδιο φωτισμό.

ΤΑ ΚΕΝΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ

Η νέα παρέμβαση επικεντρώνεται κυρίως στη συντήρηση των φθορών που συσσωρεύτηκαν τα τελευταία 20 χρόνια. Η παρέμβαση αποκαθιστά ουσιαστικά τις φθορές της προηγούμενης ανάπλασης, χωρίς να επανασχεδιάζει τον χαρακτήρα της πλατείας ή να μεταβάλλει τη βασική χωροθέτηση των ελεύθερων επιφανειών.

Προβλέπει αντικατάσταση μαρμάρων, αποκατάσταση του αστικού εξοπλισμού, εργασίες στο δίκτυο άρδευσης, νέο φωτισμό και φυτοτεχνικές παρεμβάσεις.

Ωστόσο, η ίδια η τεχνική έκθεση δείχνει ότι η βασική φιλοσοφία της πλατείας παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Δεν προβλέπονται σημαντικές νέες δενδροφυτεύσεις, μεγάλες ζώνες φυσικής σκίασης ή ουσιαστικές βιοκλιματικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τη θερμική επιβάρυνση τους θερινούς μήνες.

Ετσι, η Πλατεία Γεωργίου εξακολουθεί να διαθέτει μεγάλες εκτεθειμένες μαρμάρινες επιφάνειες, γεγονός που τις πιο ζεστές ημέρες του καλοκαιριού καθιστά δυσάρεστη την παραμονή σε μεγάλο μέρος της και δύσκολη τη διάσχισή της.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Η χρονική επιλογή των εργασιών δημιουργεί έναν ακόμη προβληματισμό. Η Πλατεία Γεωργίου φιλοξενεί το Χριστουγεννιάτικο Χωριό και αποτελεί την «καρδιά» του Πατρινού Καρναβαλιού.

Με τα σημερινά δεδομένα, η λειτουργία του Χριστουγεννιάτικου Χωριού στην πλατεία καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη, ενώ γεννάται το ερώτημα αν το έργο θα έχει ολοκληρωθεί έγκαιρα πριν από τις μεγάλες καρναβαλικές εκδηλώσεις. Αναπόφευκτα τίθεται κι ένα δεύτερο ερώτημα: θα μπορούσαν οι εργασίες να είχαν ξεκινήσει νωρίτερα, ώστε να αποφευχθούν αυτές οι συνέπειες;

ΩΡΑ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΝΕΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΑΛΟΓΟ

Η ανάπλαση του 2001 υπήρξε μια σημαντική παρέμβαση για την εποχή της. Σήμερα, όμως, οι ανάγκες της Πάτρας είναι διαφορετικές.

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τη νέα ανάπλαση, αλλά τη συνολική εικόνα της ιστορικής καρδιάς της πόλης. Το Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» εξακολουθεί να φέρει τα σημάδια των βανδαλισμών, πολλοί ιστορικοί φανοστάτες παραμένουν σπασμένοι ή ακρωτηριασμένοι, ενώ από τα δύο ιστορικά αναβρυτήρια μόνο το ένα έχει αποκατασταθεί και αμφότερα παραμένουν άνυδρα.

Η πλατεία Γεωργίου αξίζει να είναι όμορφη, φιλόξενη και ζωντανή, όχι μόνο τις ημέρες των μεγάλων εκδηλώσεων, αλλά κάθε μέρα του χρόνου.