Το μυστήριο του ισραηλινού «Στόουνχεντζ» πυκνώνει: Νέα έρευνα εντόπισε δεκάδες παρόμοιες δομές

Νέα επιστημονική έρευνα φέρνει στο φως 28 παρόμοιες κυκλικές δομές κοντά στο Rujm el-Hiri, ανοίγοντας ξανά τη συζήτηση για τον ρόλο και τη σημασία του μνημείου.

Το μυστήριο του ισραηλινού «Στόουνχεντζ» πυκνώνει: Νέα έρευνα εντόπισε δεκάδες παρόμοιες δομές

Μια μυστηριώδης πέτρινη κατασκευή στα Υψίπεδα του Γκολάν, που εδώ και χρόνια απασχολεί την επιστημονική κοινότητα, φαίνεται πως τελικά δεν είναι μοναδική. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο PLOS ONE, στην ευρύτερη περιοχή εντοπίστηκαν δεκάδες παρόμοιες δομές, αλλάζοντας την εικόνα για το γνωστό Rujm el-Hiri.

Η κατασκευή, που συχνά αποκαλείται «Στόουνχεντζ της Ανατολής» ή «Τροχός των Φαντασμάτων», αποτελείται από έναν κεντρικό λόφο και ομόκεντρους δακτυλίους από πέτρες βασάλτη. Εντοπίστηκε το 1968 μέσα από στρατιωτικές αεροφωτογραφίες και εκτιμάται ότι χτίστηκε πριν από 6.500 έως 3.500 χρόνια, με τη συνολική μάζα των λίθων να φτάνει τους 40.000 τόνους.

Νέα στοιχεία από σύγχρονες τεχνικές

Μέχρι σήμερα, το Rujm el-Hiri θεωρούνταν μεμονωμένο εύρημα, κάτι που είχε οδηγήσει σε διάφορες ερμηνείες, από ταφικό μνημείο και χώρο τελετουργιών έως αστρονομικό παρατηρητήριο.

Ωστόσο, ερευνητική ομάδα αρχαιολόγων και φυσικών χρησιμοποίησε σύγχρονες τεχνικές τηλεπισκόπησης, αναλύοντας δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης της περιόδου 2004–2024. Μέσα από την επεξεργασία αυτών των δεδομένων, κατέστη δυνατό να αποκαλυφθούν ίχνη ανθρώπινης δραστηριότητας που μέχρι σήμερα παρέμεναν κρυμμένα από τη βλάστηση, τις σκιές και άλλους φυσικούς παράγοντες.

Εντοπίστηκαν 28 παρόμοιες δομές

Η μελέτη αποκάλυψε 28 μεγάλες κυκλικές κατασκευές σε ακτίνα περίπου 25 χιλιομέτρων από το Rujm el-Hiri, με παρόμοια μορφολογικά χαρακτηριστικά.

Όπως ανέφερε η αρχαιολόγος Μιχάλ Μπίρκενφελντ από το Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν του Νεγκέβ, οι δομές δεν είναι όλες το ίδιο σύνθετες ή καλοδιατηρημένες, όμως φαίνεται να ακολουθούν κοινή λογική σχεδιασμού. Το εύρημα αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι το Rujm el-Hiri πιθανότατα αποτελούσε μέρος ενός ευρύτερου πολιτισμικού ή λειτουργικού συστήματος. Παρόμοιες κατασκευές εντοπίστηκαν και σε περιοχές όπως η Γαλιλαία και ο Λίβανος.

Ανοιχτά παραμένουν τα βασικά ερωτήματα

Η ακριβής χρονολόγηση της κατασκευής παραμένει ασαφής, με τις εκτιμήσεις να εκτείνονται από τη Χαλκολιθική περίοδο έως την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Η αβεβαιότητα αυτή δυσκολεύει και τον προσδιορισμό των πληθυσμών που την κατασκεύασαν, καθώς στην περιοχή υπήρξαν μεγάλες μεταβολές στον τρόπο ζωής, από νομαδικές ομάδες έως μόνιμους αγροτικούς οικισμούς.

Παράλληλα, προηγούμενη έρευνα του 2025 απέκλεισε το ενδεχόμενο το Rujm el-Hiri να λειτουργούσε ως αστρονομικό παρατηρητήριο, καθώς η κατασκευή έχει μετακινηθεί και περιστραφεί με την πάροδο του χρόνου.

Με βάση τα νέα δεδομένα, οι ερευνητές θεωρούν πιο πιθανό οι κατασκευές να είχαν κοινωνική και πρακτική χρήση, ίσως ως χώροι εποχικών συγκεντρώσεων κοινοτήτων. Όπως επισημαίνουν, η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και θα χρειαστούν περαιτέρω αρχαιολογικά στοιχεία για να αποσαφηνιστεί πλήρως ο ρόλος αυτών των αρχαίων δομών.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125