Πώς το Ιράν στήνει παγίδα στον Τραμπ και τον σπρώχνει σε επικίνδυνο αδιέξοδο
Η Τεχεράνη δείχνει να επενδύει στη φθορά και στο ρίσκο, μετατρέποντας κάθε επόμενο βήμα του Τραμπ σε πιθανή παγίδα με μεγάλο κόστος.
Η νέα σκληρή ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν, με την προειδοποίηση ότι οι ΗΠΑ θα το χτυπήσουν «εξαιρετικά σκληρά» μέσα στις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, έδειξε πως το ενδεχόμενο γρήγορης αποκλιμάκωσης απομακρύνεται. Όμως, όσο η Ουάσινγκτον και το Ισραήλ συνεχίζουν τις επιθέσεις τους, τόσο ενισχύεται η εκτίμηση ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη σύγκρουση σε μια μακρά δοκιμασία φθοράς για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ali Vaez στο Foreign Policy, το ζητούμενο για το Ιράν δεν είναι κατ’ ανάγκη μια καθαρή στρατιωτική νίκη. Είναι η επιβίωση του καθεστώτος, η διατήρηση της ικανότητάς του να απαντά και η εξάντληση του αντιπάλου σε χρόνο, πόρους και πολιτική αντοχή. Με αυτή τη λογική, ακόμη και το γεγονός ότι το Ιράν συνεχίζει να αντέχει και να απειλεί με νέα πλήγματα μπορεί να παρουσιαστεί εσωτερικά και γεωπολιτικά ως μορφή νίκης.
Πιο επιθετική και έτοιμη για ρίσκο η νέα ηγεσία στο Ιράν
Η νέα ηγεσία στην Τεχεράνη περιγράφεται ως πιο επιθετική, πιο σκληροπυρηνική και πιο πρόθυμη να αναλάβει στρατηγικά ρίσκα. Αυτή η μετατόπιση, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, διαφοροποιείται από την πιο επιφυλακτική προσέγγιση που είχε στο παρελθόν η ιρανική ηγεσία, η οποία συχνά κατηγορούνταν εσωτερικά ότι επένδυε υπερβολικά στην αυτοπροστασία και λιγότερο στην επιβολή ισχύος. Μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο, το Ιράν δείχνει διατεθειμένο να τεστάρει πιο ανοιχτά τα όρια των αμερικανικών και ισραηλινών αντιδράσεων.
Αυτή η πιο ριψοκίνδυνη στρατηγική δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Τεχεράνη αναζητά μια ολοκληρωτική αναμέτρηση. Αντίθετα, φαίνεται να επιδιώκει μια σύγκρουση στην οποία ο αντίπαλος θα βρίσκεται συνεχώς μπροστά σε κακές επιλογές: είτε να κάνει πίσω και να εμφανιστεί αδύναμος, είτε να κλιμακώσει και να αναλάβει ένα πολύ πιο βαρύ κόστος. Σε αυτό ακριβώς το σημείο, σύμφωνα με τον Vaez, διαμορφώνεται η παγίδα για τον Τραμπ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Βρετανία: Συναγερμός για τα Στενά του Ορμούζ με τηλεδιάσκεψη 35 χωρών
Η παγίδα της Τεχεράνης
Ο Αμερικανός πρόεδρος μοιάζει να βρίσκεται μπροστά σε δύο βασικές επιλογές. Η πρώτη είναι μια κατάπαυση του πυρός ή μια μορφή αποκλιμάκωσης που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως υποχώρηση, ειδικά μετά τη σκληρή ρητορική που έχει ήδη υιοθετήσει δημόσια. Η δεύτερη είναι η περαιτέρω κλιμάκωση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει ευρύτερα πλήγματα ή ακόμη και χερσαία εμπλοκή. Καμία από τις δύο δεν είναι πολιτικά ή στρατηγικά εύκολη.
Μια χερσαία επέμβαση στο Ιράν θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη, επικίνδυνη και πιθανότατα αιματηρή, ενώ θα άνοιγε τον δρόμο για έναν πόλεμο με άγνωστη διάρκεια. Την ίδια στιγμή, αν οι ΗΠΑ περιοριστούν ή αποχωρήσουν χωρίς καθαρό αποτέλεσμα, η Τεχεράνη θα μπορούσε να προβάλει την αντοχή της ως στρατηγικό κέρδος και να διατηρήσει τη δυνατότητα νέων επιθέσεων ή έμμεσων κινήσεων μέσω συμμάχων της στην περιοχή. Γι’ αυτό και η σημερινή κατάσταση περιγράφεται ως πιο κοντά στο σχέδιο του Ιράν παρά σε ένα καθαρό αμερικανικό σχέδιο επιβολής.
Το βάρος της ενέργειας και των θαλάσσιων οδών
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο της ιρανικής στρατηγικής είναι ότι μπορεί να μεταφέρει το κόστος πολύ πέρα από το στρατιωτικό πεδίο. Η αναστάτωση στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει ήδη τροφοδοτήσει άνοδο στις τιμές της ενέργειας και ανησυχία στις αγορές. Οποιαδήποτε παρατεταμένη κρίση σε αυτή τη θαλάσσια οδό αυξάνει την πίεση προς τη Δύση και ιδίως προς την αμερικανική ηγεσία.
Ήδη, μετά το διάγγελμα Τραμπ, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά και οι αγορές αντέδρασαν νευρικά, ένδειξη ότι ο οικονομικός αντίκτυπος της σύγκρουσης είναι υπαρκτός και άμεσος. Αν το Ιράν καταφέρει να συνδυάσει στρατιωτική αντοχή με ενεργειακή πίεση και περιφερειακή αποσταθεροποίηση, τότε ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος όχι μόνο με ένα πολεμικό μέτωπο, αλλά και με τις πολιτικές συνέπειες της ακρίβειας και της διεθνούς αβεβαιότητας.
Γιατί το επόμενο βήμα του Τραμπ είναι τόσο κρίσιμο
Το κομβικό σημείο είναι ότι κάθε επόμενο βήμα του Τραμπ μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του Ιράν. Αν δώσει πράσινο φως για βαθύτερη στρατιωτική εμπλοκή, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια σύγκρουση που η Τεχεράνη θέλει να παρατείνει. Αν, αντίθετα, επιλέξει μια πιο περιορισμένη έξοδο, μπορεί να κατηγορηθεί ότι δεν πέτυχε τον στόχο του, παρά τις απειλές και τη σκληρή ρητορική. Αυτή ακριβώς η δομή του διλήμματος είναι που κάνει πολλούς αναλυτές να μιλούν για παγίδα.
Με άλλα λόγια, το Ιράν δεν χρειάζεται να επιβληθεί ολοκληρωτικά για να πετύχει. Του αρκεί να παραμείνει όρθιο, να ανεβάζει το κόστος, να κρατά ανοιχτές εστίες πίεσης και να αναγκάζει τον Τραμπ να επιλέγει ανάμεσα σε λύσεις που όλες έχουν βαρύ τίμημα. Και γι’ αυτό η στρατηγική της Τεχεράνης μοιάζει σήμερα λιγότερο με άμυνα πανικού και περισσότερο με μεθοδική προσπάθεια να παγιδεύσει τον αντίπαλό της σε ένα αδιέξοδο χωρίς εύκολη έξοδο.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
