Βαθιά καθίσματα της μνήμης

Κωνσταντίνος Μάγνης

Πενήντα χρόνια ακριβώς. Οσα μας χώριζαν από την τελευταία φορά που τον είδαμε. Και γύρω στα 52 από τη στιγμή που τον γνωρίσαμε. Δεν μπορείς φυσικά να πεις ότι γίναμε φίλοι, άλλωστε ένας μαθητής δεν γίνεται δα και φίλος με τον καθηγητή του. Αλλά και πάλι, σύμφωνα με τα δεδομένα που είχαμε ως τότε γνωρίσει στην εκπαίδευση, με τον Γιώργο Χατζηχρονόγλου δεν μπορείς να πεις ότι αναπτύξει μια σχέση μαθητή και δασκάλου. Από την άλλη, σιγά μη μας θυμόταν: Στον μισό αιώνα που ακολούθησε, θα πέρασαν εκατοντάδες νέοι από τα χέρια του. Αλλά εμείς δεν τον ξεχάσαμε ποτέ.

Και να που έπεσε η ματιά μας στη στήλη του Δημήτρη Μανιάτη στα «ΝΕΑ», προχθές Τρίτη. Δίπλα από μια φωτογραφίτσα ενός μεγαλωμένου ανθρώπου γραφόταν η είδηση ότι ο Γιώργος Χατζηχρονόγλου έφυγε από τη ζωή.

Για δες, ο άνθρωπος αποχωρώντας από την εκπαίδευση το είχε ρίξει στην ψαλτική και μάλιστα είχε διακριθεί ιδιαίτερα, είχε συνεργασία με μεγάλα ονόματα της ελληνικής μουσικής. Δεν μας είχε προδιαθέσει για τέτοιο χούι, αντίθετα μας μιλούσε αποκλειστικά για κλασικό αθλητισμό, για συναθλητές του, όπως τον Τζιωρτζή και τον Νάκο- θεωρούσε τον δεύτερο μεγαλύτερο ταλέντο από τον πρώτο, αλλά τον πρώτο πιο συνεπή εργάτη στην προπόνηση-, και τα μεγάλα ονόματα του διεθνούς στίβου. Ο άνθρωπος ήταν γυμναστής.

Αλλά και ψάλτης; Από τον επίσης μυστακοφόρο Χαράλαμπο τον Τριανταφυλλόπουλο, θρυλικό για τα παροιμιώδη προσωνύμιά του, ναι, να το περιμέναμε, ο άνθρωπος ήταν παραδοσιακός, αξιολάτρευτος κήρυκας της δωρικής εθνικοφροσύνης, με ακλόνητη πεποίθηση δικαίου. Αλλά ο Χατζηχρονόγλου; Μη μας παρερμηνεύετε, δεν θεωρούμε την εκκλησιαστική μουσική παράπτωμα, απλά η νεανική μας απολυτότητα είχε κατατάξει τον Χατζηχρονόγλου σε άλλη στερεοτυπική περιοχή. Στους «ξηγημένους», κατά τη μαθητική αργκό. Ξηγημένος και ψαλτήρι, δεν πήγαινε. Δεν φταίμε εμείς για την προκατάληψη, αλλά εκπαιδευτικός και ο γενικότερος κοινωνικός αυταρχισμός, που μας έκαναν να αντιπαθήσουμε τον Παπαδιαμάντη, τον Βιζυηνό, τον Σολωμό, λόγω του ύφους της παιδαγωγικής εκείνων των χρόνων. Εδώ που τα λέμε, μπορεί και να μην έφταιγε το κλίμα: Πάντα η παιδαγωγική φέρνει αντίδραση, το ζήσαμε με τα παιδιά της φιλελεύθερης εποχής μας.

Η είδηση της απώλειας μας συγκίνησε γιατί μας παρέπεμψε σε κάποιες από τις ωραίες σελίδες της σχολικής ηλικίας. Αλλά το θέμα μας εδώ δεν είναι η προσωπική μας νοσταλγία, άλλωστε αυτό που νοσταλγείς είναι ένας παγωμένος πλανήτης που διόλου δεν νοσταλγεί εσένα, κορόιδο. Το θέμα είναι το μοντέλο του εκπαιδευτικού που ενσάρκωνε ο συγκεκριμένος δάσκαλος, που- κατά καλή μας τύχη- δεν ήταν ο μόνος που γνωρίσαμε εκείνα τα ευαίσθητα χρόνια, άλλο αν συμβαίνει στα όνειρά σου να πρωταγωνιστούν κυρίως τα πρόσωπα που σε τραυματίζουν (ή που τα έχεις τραυματίσει εσύ). Πέσαμε και σε τέτοιους, όπως όλοι μας, και είμαστε βέβαιοι πως κανείς τους δεν πρέπει να χαμπάριασε ούτε μια στιγμή τη βλαπτικότητα της συμπεριφοράς του. Ο ελέφαντας μπορεί να έχει μια επίγνωση ότι πάτησε και μερικά μερμήγκια. Εκείνοι όχι.

Ο Χατζηχρονόγλου: Η επιτομή του λεβεντανθρώπου. Κεφάτος, ζωηρός, ήξερε πότε η ζωντάνια πλησίαζε τη δριμύτητα, την οποία άλλωστε δεν χρειαζόταν, γιατί ο τόνος του αρκούσε για να ενεργοποιήσει μέσα σου τη σοβαρότητα και τη φιλοτιμία. Συνελόντι ειπείν, όπως μας έμαθαν οι φιλόλογοί μας, Λούμου, Μπασκόζου, Ράπτης, Ρεντζής, Παρτσάλης, Κοκκόσης, Δημητρόπουλος, ο Χατζηχρονόγλου ήταν ο εμψυχωτής δάσκαλος που σε παρακινούσε δια του παραδείγματος- αν και αρκούσε ένα βλέμμα- να προσανατολίσεις τον εαυτό σου στην επικερδή δυσκολία και σε μια καλώς νοούμενη ανδροπρέπεια. Κατ’ αντιστοιχία, ο Ανδρέας Βόσσος μας αποδαιμονοποίησε την Αλγεβρα και τη Γεωμετρία, απλά πράγματα ρε παιδί μου. Η Τριγωνομετρία μόνο του ξέφυγε, αλλά εκείνη ήταν μια άσκηση σουρεαλισμού με αριθμούς. Μπορεί και να τη βαριόταν και ο ίδιος.

Δεν ξέρουμε αν το εκπαιδευτικό μας σύστημα σήμερα παράγει δασκάλους ικανούς να εμπνεύσουν τον μαθητή, να του διδάξουν ότι η γνώση μπορεί να γίνεται πρόκληση και εφαλτήριο υγιούς αυτοεπιβαίωσης αλλά και αφορμή για διδακτικές ήττες και αποτυχίες. Αυτό που ξέρουμε ότι στην περίπτωση του Γιώργου Χατζηχρονόγλου γνωρίσαμε έναν τέτοιο άνθρωπο, ο οποίος παρότρυνε αρκετούς της φουρνιάς μας να ξεδιπλώσουν τα ταλέντα τους ή και να φάνε τα μουτράκια τους στους στίβους της Παναχαϊκής και της Ολυμπιάδας. Γιώργος Χατζηχρονογλου, μέλος της συνομοταξίας των επιβλητικών γυμναστών της εποχής του, που αγαπήθηκαν και εκτιμήθηκαν από τους μαθητές τους. Είχε και έχει ωραίους ανθρώπους αυτή η χώρα. Γιατί δεν πήραν μόνο τέτοιοι τα κουμάντα, αυτό είναι άλλου παπά ευαγγέλιο. Απορία ψάλτου, βηξ. Όχι αυτό για τη μύτη.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News