Wall Street Journal: Η Ελλάδα από το χείλος της χρεοκοπίας έγινε μάθημα για την Ευρώπη

Πελοπόννησος Newsroom

Από τον εφιάλτη της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων σε παράδειγμα δημοσιονομικής πειθαρχίας για την υπόλοιπη Ευρώπη. Αυτή είναι η εντυπωσιακή μεταστροφή που περιγράφει η Wall Street Journal σε εκτενές δημοσίευμά της για την Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα που βρέθηκε πριν από περίπου 16 χρόνια στο χείλος της χρεοκοπίας έχει πλέον κατανοήσει κάτι που πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να δυσκολεύονται να αποδεχθούν: τα δημόσια οικονομικά έχουν όρια.

Η αμερικανική εφημερίδα παρουσιάζει την ελληνική εμπειρία ως ένα μάθημα με ευρωπαϊκή σημασία. Οι οικονομικές θυσίες της προηγούμενης δεκαετίας άφησαν βαθιά σημάδια στην κοινωνία, αλλά, σύμφωνα με την ανάλυση, άλλαξαν και τη στάση πολιτικών και ψηφοφόρων απέναντι στον δημόσιο δανεισμό, τις κρατικές δαπάνες και τις υποσχέσεις για παροχές.

Από τις διαδηλώσεις στην Ελλάδα στις κινητοποιήσεις της Ευρώπης

Το δημοσίευμα ξεκινά με εικόνες διαδηλώσεων, φλεγόμενων κάδων και επεισοδίων στους δρόμους ευρωπαϊκών πόλεων όπως το Παρίσι και το Μιλάνο.

Οι σκηνές αυτές θυμίζουν έντονα την Αθήνα του 2010, όταν η Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη οικονομική κρίση της σύγχρονης ιστορίας της.

Τότε, η χώρα υποχρεώθηκε να εφαρμόσει σκληρά προγράμματα λιτότητας, με περικοπές μισθών και συντάξεων, αυξήσεις φόρων και περιορισμό των δημόσιων δαπανών, προκειμένου να εξασφαλίσει τη χρηματοδοτική στήριξη που απέτρεψε μια άτακτη χρεοκοπία.

Το τίμημα υπήρξε βαρύ. Η οικονομία συρρικνώθηκε δραματικά, η ανεργία εκτινάχθηκε και εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες αναγκάστηκαν να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό.

Σήμερα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η υπόλοιπη Ευρώπη αντιμετωπίζει διαφορετικές αλλά εξίσου δύσκολες προκλήσεις: αυξανόμενο δημόσιο χρέος σε αρκετές χώρες, πληθυσμιακή γήρανση, πιέσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα και έντονες κοινωνικές αντιδράσεις όταν οι κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν τις δαπάνες.

Η Ελλάδα δανείζεται φθηνότερα από μεγάλες οικονομίες

Η αλλαγή στην εικόνα της χώρας είναι εντυπωσιακή, ιδιαίτερα όσον αφορά τις αγορές ομολόγων.

Η αμερικανική εφημερίδα επισημαίνει ότι η Ελλάδα μπορεί πλέον να δανείζεται με χαμηλότερες αποδόσεις κρατικών ομολόγων από χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Παράλληλα, η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και η ανάκαμψη ξεκίνησε από ιδιαίτερα χαμηλή βάση.

Η βελτίωση αποτυπώνεται και στα επίσημα δημοσιονομικά στοιχεία.

Σύμφωνα με την τελευταία αναθεώρηση της ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης ύψους 4,93 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 2% του ΑΕΠ.

Το δημόσιο χρέος διαμορφώθηκε στα 362,9 δισ. ευρώ ή στο 145,4% του ΑΕΠ, συνεχίζοντας την αποκλιμάκωσή του ως ποσοστό της οικονομικής παραγωγής.

Το χρέος παραμένει πολύ υψηλό, ωστόσο η πορεία του είναι αντίστροφη από εκείνη αρκετών άλλων ευρωπαϊκών οικονομιών.

Οι Έλληνες ψηφοφόροι άλλαξαν νοοτροπία

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του δημοσιεύματος δεν αφορά τους οικονομικούς δείκτες, αλλά την πολιτική συμπεριφορά.

Η Wall Street Journal υποστηρίζει ότι η κρίση άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες αντιλαμβάνονται τις κρατικές δυνατότητες και αξιολογούν τις προεκλογικές εξαγγελίες.

Οι πολίτες, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι περισσότερο εξοικειωμένοι με έννοιες όπως το δημόσιο χρέος, τα ελλείμματα και τα δημοσιονομικά περιθώρια.

Στο δημοσίευμα φιλοξενούνται δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος υπογραμμίζει ότι οι Έλληνες θυμούνται τον πόνο της κρίσης και γνωρίζουν τις συνέπειες της υπέρβασης των οικονομικών δυνατοτήτων μιας χώρας.

Η εφημερίδα διαπιστώνει επίσης αλλαγή στάσης και στο πολιτικό σύστημα, επισημαίνοντας ότι η δημοσιονομική υπευθυνότητα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία σε διαφορετικούς πολιτικούς χώρους.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται και στον Αλέξη Τσίπρα, σημειώνοντας τη μετατόπιση της δημόσιας επιχειρηματολογίας του προς την ανάγκη κοστολογημένων οικονομικών προτάσεων.

Η μεγάλη αντίφαση πίσω από την ανάκαμψη

Η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει ξεπεράσει όλες τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης.

Η Wall Street Journal αναγνωρίζει ότι οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί και ότι η χώρα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις φτωχότερες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης.

Το εύρημα επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της Eurostat για το 2025: η Ελλάδα βρισκόταν στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, μαζί με τη Βουλγαρία, στις χαμηλότερες θέσεις της ΕΕ.

Η οικονομική δραστηριότητα έχει ανακάμψει σημαντικά, ωστόσο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το πραγματικό ΑΕΠ της χώρας το 2025 παρέμενε σχεδόν 14% χαμηλότερα από το επίπεδο του 2008.

Αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη αντίφαση της ελληνικής οικονομίας: οι αγορές και οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν την πρόοδο στη δημοσιονομική διαχείριση, αλλά η βελτίωση των συνθηκών ζωής και η σύγκλιση των εισοδημάτων με την υπόλοιπη Ευρώπη εξελίσσονται πολύ πιο αργά.

Το μάθημα που δεν έχει πάρει ακόμη η Ευρώπη

Η ανάλυση της αμερικανικής εφημερίδας καταλήγει σε μια ευρύτερη προειδοποίηση.

Το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, που βασίστηκε επί δεκαετίες σε ισχυρά συστήματα πρόνοιας, συντάξεων και δημόσιων υπηρεσιών, βρίσκεται αντιμέτωπο με ολοένα μεγαλύτερες οικονομικές πιέσεις.

Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις ανάγκες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη, ενώ η χαμηλή ανάπτυξη περιορίζει τις δυνατότητες χρηματοδότησής τους.

Η ελληνική εμπειρία, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, δείχνει πόσο επώδυνη μπορεί να γίνει η προσαρμογή όταν οι αναγκαίες αλλαγές αναβάλλονται μέχρι να ξεσπάσει μια μεγάλη κρίση.

Στο δημοσίευμα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης επικαλείται τη γνωστή ιδέα από το μυθιστόρημα «Ο Γατόπαρδος» του Τζουζέπε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα: για να διατηρηθούν όσα θεωρούνται σημαντικά, ενδέχεται να χρειαστούν μεγάλες αλλαγές.

Το συμπέρασμα δεν είναι ότι η Ελλάδα έχει λύσει όλα τα προβλήματά της ή ότι οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να επαναλάβουν τη σκληρή λιτότητα των μνημονίων.

Είναι ότι η δημοσιονομική σταθερότητα και η οικονομική ανάπτυξη αποτελούν δύο βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση ενός βιώσιμου κοινωνικού κράτους.

Και η Ελλάδα, έχοντας πληρώσει ένα εξαιρετικά βαρύ τίμημα για να το μάθει, βρίσκεται πλέον στη θέση του παραδείγματος που η υπόλοιπη Ευρώπη καλείται να εξετάσει.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News