Welcome to UP 2026: Ο Εμφύλιος ξαναδιαβάζεται στην Πάτρα – Μνήμη, τραύμα και συγκρούσεις σε διεθνές συνέδριο
Ιστορικοί και ερευνητές από διαφορετικά επιστημονικά πεδία συναντώνται στις 6 Οκτωβρίου στο Πανεπιστήμιο Πατρών – Από την ελληνική εμπειρία στις πολιτικές μνήμης, τη συμφιλίωση και τον τρόπο με τον οποίο ο εμφύλιος περνά στη λογοτεχνία, το θέατρο, τη μουσική και τις εικαστικές τέχνες

Ο ελληνικός Εμφύλιος έχει τελειώσει εδώ και περισσότερες από επτά δεκαετίες, η συζήτηση γύρω από τη μνήμη του όμως εξακολουθεί να αλλάζει. Οι μαρτυρίες, τα μνημεία, η λογοτεχνία, η δημόσια ιστορία και οι διαδοχικοί τρόποι με τους οποίους κάθε γενιά επιστρέφει στην περίοδο δείχνουν ότι ένας εμφύλιος πόλεμος δεν εξαντλείται στο πεδίο της μάχης.
Αυτό το πολύ μεγαλύτερο πεδίο ανοίγει στην Πάτρα στις 6 Οκτωβρίου, όταν το Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών διοργανώνει το διεθνές και διεπιστημονικό συνέδριο «Εμφύλιοι πόλεμοι: ιστορία, μνήμη και αναπαράσταση», στο πλαίσιο του Welcome to UP 2026.
Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από τις 10 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών και αποτελούν μία από τις πρώτες εκδηλώσεις του φετινού πενθήμερου Welcome to UP, που διεξάγεται από τις 6 έως τις 10 Οκτωβρίου.
Τι μένει όταν σταματήσουν τα όπλα
Η ελληνική περίπτωση βρίσκεται στο κέντρο της συζήτησης, αλλά το συνέδριο ανοίγει το βλέμμα σε άλλες ιστορικές εμπειρίες εμφυλίων πολέμων και στις διαφορετικές κοινωνικές και πολιτικές διαδρομές που ακολουθούν μετά το τέλος της βίας.
Ιστορία, πολιτική επιστήμη, δίκαιο και πολιτισμικές σπουδές συναντώνται γύρω από ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά πολύ μετά τη λήξη μιας σύγκρουσης: ποιος αφηγείται το παρελθόν, ποια γεγονότα περνούν στη συλλογική μνήμη, ποια σιωπούν, πώς αντιμετωπίζεται το τραύμα και με ποιους όρους μπορεί να οικοδομηθεί η συμφιλίωση.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η μεταβατική δικαιοσύνη, οι πολιτικές αμνηστίας και συμφιλίωσης και η σχέση μιας κοινωνίας με τις κληρονομιές της πολιτικής βίας. Πρόκειται για διαφορετικά εργαλεία και επιλογές με τα οποία κράτη και κοινωνίες επιχειρούν, σε διαφορετικές ιστορικές συνθήκες, να διαχειριστούν το παρελθόν μιας εσωτερικής σύγκρουσης.
Ιδιαίτερη θέση θα έχουν οι τρόποι με τους οποίους οι εμφύλιοι πόλεμοι μεταφέρονται έξω από τα ιστορικά αρχεία. Λογοτεχνία, εικαστικές τέχνες, θέατρο και μουσική γίνονται επίσης φορείς μνήμης, διαμορφώνοντας την εικόνα που αποκτούν μεταγενέστερες γενιές για γεγονότα τα οποία δεν έζησαν.
Διαβάστε επίσης: Welcome to UP 2026: Από την Πάτρα έως το Μεσολόγγι και το Αγρίνιο η μεγάλη γιορτή των πρωτοετών
Η διαδρομή ξεκίνησε στον Γράμμο
Το συνέδριο δεν προκύπτει αποκομμένο από την προηγούμενη δουλειά του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας. Αποτελεί συνέχεια μιας ερευνητικής διαδρομής που τα τελευταία χρόνια πέρασε από το Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης στον Γράμμο, έναν τόπο άμεσα συνδεδεμένο με τις τελευταίες και καθοριστικές μάχες του ελληνικού Εμφυλίου.
Εκεί πραγματοποιήθηκαν δύο Φθινοπωρινά Σχολεία του Πανεπιστημίου Πατρών. Το πρώτο, το 2024, είχε θέμα «Μνήμη και ιστορία στον 20ό και 21ο αιώνα».
Έναν χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2025, το δεύτερο σχολείο επέστρεψε στον Γράμμο με αντικείμενο «Τραύμα και ιστορική μνήμη», εξετάζοντας τη σύνθετη σχέση ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και τη μνήμη τραυματικών γεγονότων.
Η συνάντηση της 6ης Οκτωβρίου μεταφέρει αυτή τη συζήτηση από τον ίδιο τον ιστορικό τόπο σε ένα διεθνές συνεδριακό περιβάλλον και διευρύνει τη θεματολογία προς τη συγκριτική μελέτη των εμφυλίων πολέμων.
Ιστορία, τέχνη και δημόσια μνήμη στο ίδιο τραπέζι
Η επιστημονική και οργανωτική επιτροπή αποτυπώνει και τη διεπιστημονική λογική της διοργάνωσης. Συμμετέχουν η Κωνσταντίνα Καρακώστα, Επίκουρη Καθηγήτρια Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, ο Χρήστος Μεράντζας, Καθηγητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Πολιτισμών, και ο Αλέξανδρος Τενεκετζής, Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης.
Το πλήρες πρόγραμμα των εισηγήσεων και των προσκεκλημένων ερευνητών δεν έχει ακόμη αναρτηθεί στην επίσημη σελίδα της διοργάνωσης. Έχει ανακοινωθεί, ωστόσο, ότι θα συμμετάσχουν ερευνητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η επιλογή ενός τέτοιου συνεδρίου για την πρώτη ημέρα του Welcome to UP δίνει και μια διαφορετική πλευρά στο φεστιβάλ υποδοχής των πρωτοετών: δίπλα στις συναυλίες, τις προβολές, τις περιηγήσεις και τις φοιτητικές δράσεις, το Πανεπιστήμιο ανοίγει προς την πόλη και ένα πεδίο συζήτησης που αφορά τον τρόπο με τον οποίο κοινωνίες θυμούνται, ερμηνεύουν και τελικά ζουν με τα δύσκολα κεφάλαια της ιστορίας τους.
Το Welcome to UP 2026 πραγματοποιείται από τις 6 έως τις 10 Οκτωβρίου, με δράσεις στην Πάτρα, το Αγρίνιο και το Μεσολόγγι. Το Πανεπιστήμιο Πατρών διοργανώνει το φεστιβάλ σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Επιμελητήριο Αχαΐας και σε συνεργασία με τους Δήμους Πατρέων και Ιερής Πόλης Μεσολογγίου και το Ίδρυμα Τοπάλη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News