ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Ο ρους της ιστορίας και οι παρεξηγήσεις

Ο ρους της ιστορίας και οι παρεξηγήσεις



Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, αρχαιολόγου
Μέρος Γ΄
Μετά από την καταστροφή της μεγάλης διώροφης τοξωτής υδατογέφυρας στην κοιλάδα της Αρόης και τη διακοπή της ύδρευσης των Πατρών με τα νερά των πηγών του ποταμού Διακονιάρη, η μεγάλη αυτή ζημιά φαίνεται πως αποκαταστάθηκε γρήγορα και με εύκαιρο τρόπο και το υδραγωγείο τέθηκε πάλι σε λειτουργία.
Δεν ανοικοδομήθηκε ή επισκευάστηκε το πεσμένο τμήμα του - εργασία προφανώς ιδιαίτερα δαπανηρή και ασύμφορη, αλλά κατασκευάστηκαν δύο παράλληλοι στο τελευταίο τμήμα της πορείας τους αγωγοί, που περιέτρεχαν την κοιλάδα. Ενώνονταν πιθανώς με το προς το Κάστρο υπέργειο τμήμα του ρωμαϊκού υδραγωγού, που παρέμενε σε λειτουργία, ή συνέχιζαν μέχρι τη δεξαμενή, που υπήρχε ίσως στα Εβραιομνήματα.
Πότε επήλθε η καταστροφή της τοξοστοιχίας της Αρόης, πότε έγινε η παράκαμψή της με το ζεύγος των κτιστών αγωγών αλλά και μέχρι πότε λειτούργησε το κατά βάση ρωμαϊκό υδραγωγείο, ενδεχομένως και με άλλες άγνωστες επιδιορθώσεις ή συντηρήσεις, παραμένουν για την ώρα άγνωστα, ελλείψει εκτεταμένης αρχαιολογικής έρευνας κατά μήκος του υδραγωγείου.
ΥΠΕΦΕΡΕ ΑΠΟ ΑΛΑΤΑ
Γεγονός είναι ότι τα αρχαία υδραγωγεία υπέφεραν από τη συγκέντρωση αλάτων που έφραζαν τον αγωγό, ιδίως στα αφανή υπόγεια τμήματά τους, των οποίων η συντήρηση απαιτούσε ιδιαίτερη προσπάθεια.
Το ρωμαϊκό υδραγωγείο των Πατρών διέθετε φρεάτια επισκέψεως των υπόγειων τμημάτων για τον περιοδικό καθαρισμό του και για την αποκατάσταση των βλαβών.
Με την πάροδο των ετών τα φρέατα αυτά ξεχάστηκαν και η συντήρηση του δικτύου, ακόμα και μετά από την κατασκευή της παράκαμψης, κατέστη προβληματική και το έργο σταδιακά αχρηστεύθηκε με το ολοκληρωτικό φράξιμο των υπόγειων αγωγών.
Ένα από αυτά τα κάθετα αρχαία φρέατα εντοπίστηκε στο πλάτωμα της Κάτω Σαμακιάς. Ήταν κτιστό και διέθετε εγκοπές, στις οποίες θα μπορούσε ο φροντιστής να πατήσει με ασφάλεια για να κατέλθει μέχρι τον αγωγό για τον καθαρισμό του. Παρά το γεγονός ότι η ανασκαφή έφτασε σε βάθος 4μ. μέσα στο φρέαρ, ο καμαροσκέπαστος ρωμαϊκός αγωγός της υδατομεταφοράς δεν αποκαλύφθηκε γιατί βρισκόταν ακόμα βαθύτερα.
Είναι άγνωστο εάν σε τόσο βάθος προτιμήθηκε η διάνοιξη χάνδακα, η κατασκευή του αγωγού και η επίχωση του σκάμματος επάνω από αυτόν, ή εάν διανοίχθηκε στοά, μία τεχνική μεν λεπτομέρεια, που θα έδινε άλλη διάσταση στο έργο.
Η ΑΡΧΑΙΑ ΟΔΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ
Το ύψος του υπόγειου κτιστού υδραγωγού ξεπερνούσε σε ορισμένα σημεία το 1.50μ. και τα 70 εκ. σε πλάτος, ώστε η εργασία του καθαρισμού να είναι σχετικά εύκολη και ένας κοντόσωμος φροντιστής να εργάζεται άνετα σε αυτόν. Παράλληλα, οι μεγάλες διαστάσεις φανερώνουν και την μεγάλη ποσότητα ύδατος που διοχετευόταν στην πόλη.
Ο Μιχ. Πετρόπουλος, που ακολούθησε την πορεία του αγωγού και μελέτησε το μνημείο, στηριζόμενος κυρίως σε επιφανειακά στοιχεία και συνδυάζοντας και τα διαθέσιμα των σωστικών ανασκαφών, υποστήριξε ότι το τελευταίο τμήμα του υπόγειου κτιστού αγωγού πριν από την κοιλάδα της Αρόης διέρχεται από τη σημερινή οδό Διονύσου.
Θεώρησε μάλιστα ότι η οδός αυτή είναι αρχαία διότι επάνω από τον αγωγό πρέπει να υπήρχε αρχαίος δρόμος και μονοπάτια για τον έλεγχο του έργου.
Υπόγεια τμήματα του ρωμαϊκού υδραγωγείου εντοπίστηκαν πλήρη αλάτων έως την κορυφή της τοξωτής στέγασής τους, δείχνοντας ξεκάθαρα τη μακρά χρήση του έργου και τη σταδιακά μειούμενη με το πέρασμα των χρόνων ποσότητα νερού που έφθανε στην πόλη.
ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ
Ίσως οι δύο αγωγοί της παράκαμψης να οφείλονται σε αυτόν ακριβώς το λόγο. Ο ένας δηλαδή να μετέφερε το λίγο νερό που εξακολουθούσε να ρέει και να μεταφέρει το ρωμαϊκό υδραγωγείο και ο άλλος να αποτελούσε τον αγωγό ενός συμπληρωματικού υδρευτικού έργου, που μετέφερε το νερό από κάποια άλλη πηγή, ίσως από την περιοχή του Βελβιτσίου. Σε αυτήν την περίπτωση η αρχαία Πάτρα θα διέθετε και δεύτερο υδραγωγείο.
Μέχρι πρόσφατα πιστευόταν ότι το ρωμαϊκό υδραγωγείο παρέμεινε σε λειτουργία μέχρι τον 19ο αι. και ότι η σύγχρονη Πάτρα υδρευόταν από αυτό. Μάλιστα ο δήμαρχος Ι. Μπουκαούρης επισκεύασε πράγματι τμήματα ενός αρχαίου υδραγωγείου το 1836 και αντικατέστησε τμήματά του με σωλήνες. Το αρχαίο τμήμα παρακάμφθηκε και αχρηστεύθηκε μόλις το 1873 με την κατασκευή του νέου υδραγωγείου, που και αυτό έφερε νερό από τις πηγές στου Ρωμανού.
Οι πρόσφατες ανακαλύψεις, όμως, στην κοιλάδα της Αρόης κατά τις εργασίες κατασκευής της μικρής περιμετρικής οδού αλλάζουν τα δεδομένα και διαφοροποιούν την κατάσταση, φέρνοντας στο φως ένα άγνωστο εντυπωσιακό υδραγωγείο, για το οποίο πιθανώς μιλούσαν οι περιηγητές από τον 18ο αι. τουλάχιστον, σχετίζοντάς το εσφαλμένα με το ρωμαϊκό υδραγωγείο.

Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση












Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [05:48:42]