Επαναστατική παρατήρηση του γαλαξία Messier 87
Αστρονόμοι ετοιμάζονται να τραβήξουν το πρώτο κινούμενο πλάνο υπερμεγέθους μαύρης τρύπας στο M87.
Οι αστρονόμοι της κοινοπραξίας Event Horizon Telescope (EHT) ετοιμάζονται να καταγράψουν για πρώτη φορά ένα βίντεο (ή ακολουθία εικόνων που θα συνθέσει κινούμενο πλάνο) της υπερμεγέθους μαύρης τρύπας στο κέντρο του γαλαξία Messier 87 (M87), κατά τη διάρκεια εκστρατείας παρατηρήσεων που θα διαρκέσει τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2026.
Η εκστρατεία χαρακτηρίζεται «πραγματικά επαναστατική» από την Σέρα Μάρκοφ, νεοδιορισθείσα καθηγήτρια αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και ιδρυτικό μέλος του EHT, καθώς θα επιτρέψει την παρακολούθηση της δυναμικής συμπεριφοράς της μαύρης τρύπας σε πραγματικό χρόνο.
Τι θα παρατηρηθεί
Το EHT –ένα παγκόσμιο δίκτυο 12 ραδιοτηλεσκοπίων από την Ανταρκτική έως την Κορέα– θα καταγράφει τον περιστρεφόμενο δίσκο προσαύξησης (accretion disk) γύρω από τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας, δηλαδή το σημείο πέρα από το οποίο δεν διαφεύγει ούτε το φως.
Καθώς η Γη περιστρέφεται, η μαύρη τρύπα του M87 θα έρχεται στο οπτικό πεδίο διαφορετικών τηλεσκοπίων, επιτρέποντας τη λήψη μιας πλήρους εικόνας κάθε τρεις ημέρες. Το τεράστιο μέγεθος της μαύρης τρύπας (μάζα 6 δισεκατομμυρίων ηλίων, μέγεθος συγκρίσιμο με το ηλιακό σύστημα) σημαίνει ότι οι αλλαγές συμβαίνουν αρκετά αργά ώστε η ακολουθία να μπορεί να μετατραπεί σε ομαλό βίντεο.
Οι παρατηρήσεις θα βοηθήσουν να απαντηθούν δύο από τα μεγαλύτερα ανοιχτά ερωτήματα:
- Ταχύτητα περιστροφής της μαύρης τρύπας: Αν μεγαλώνει κυρίως μέσω προσαύξησης ύλης → αναμένεται υπερ-υψηλή ταχύτητα. Αν μεγαλώνει μέσω συγχωνεύσεων με άλλες μαύρες τρύπες → η ταχύτητα θα επιβραδύνεται.
- Μηχανισμός δημιουργίας πιδάκων (jets): Οι μαύρες τρύπες εκτοξεύουν τεράστιες στήλες πλάσματος που διαπερνούν ολόκληρους γαλαξίες, επιβραδύνοντας τη γέννηση νέων άστρων και επηρεάζοντας την εξέλιξη των γαλαξιών. Το βίντεο θα δείξει πώς σχηματίζονται και εκτοξεύονται αυτοί οι πίδακες.
Γιατί είναι σημαντικό
Οι μαύρες τρύπες δεν είναι απλώς «κακοί» του σύμπαντος που «ρουφάνε τα πάντα», όπως συχνά παρουσιάζονται. Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ότι αποτελούν κλειδί για την κατανόηση:
- Του σχηματισμού των πρώτων γαλαξιών στο πρώιμο σύμπαν
- Της εξέλιξης των γαλαξιών
- Της ρύθμισης της αστρογένεσης μέσω των πιδάκων
«Οι μαύρες τρύπες διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα του σύμπαντος», τόνισε η Σέρα Μάρκοφ.
Η εκστρατεία θα γίνει άνοιξη 2026, αλλά ο τεράστιος όγκος δεδομένων απαιτεί φυσική μεταφορά σκληρών δίσκων από απομακρυσμένα τηλεσκόπια (π.χ. Ανταρκτική) στη Γερμανία και τις ΗΠΑ. Η επεξεργασία αναμένεται να ολοκληρωθεί το καλοκαίρι 2026, οπότε το πρώτο βίντεο μαύρης τρύπας «εν δράσει» πιθανότατα θα δοθεί στη δημοσιότητα μέσα στο ίδιο έτος.
Πηγή: Lifo, Guardian
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
