Ο «Επιθεωρητής» του Άρματος Θέσπιδος: Ο Γκόγκολ σαν να γράφτηκε για τη δική μας εποχή
Η παράσταση του Άρματος Θέσπιδος του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, σε σκηνοθεσία Χρήστου Στρέπκου, έδωσε στον «Επιθεωρητή» του Νικολάι Γκόγκολ ρυθμό, σωματικότητα και μια σημερινή, καυστική ανάγνωση για την εξουσία, τον φόβο και τη γελοιότητα των μηχανισμών της.
Ο «Επιθεωρητής» του Νικολάι Γκόγκολ, από το Άρμα Θέσπιδος του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, ήταν από εκείνες τις παραστάσεις που σου θυμίζουν γιατί ένα κλασικό έργο παραμένει ζωντανό. Γιατί δεν αντέχει στον χρόνο απλώς ως τίτλος ρεπερτορίου, ούτε επειδή συνοδεύεται από τη βαριά υπογραφή ενός μεγάλου συγγραφέα. Αντέχει όταν κάποιος καταφέρει να το ξαναφέρει στη σκηνή με καθαρό βλέμμα, ρυθμό, νεύρο και αίσθηση του σήμερα.
Αυτό έκανε ο Χρήστος Στρέπκος στη δική του ανάγνωση του «Επιθεωρητή». Έστησε μια παράσταση γρήγορη, καλαίσθητη, με έντονη σωματικότητα και με εκείνη τη θεατρική ενέργεια που τον χαρακτηρίζει. Το σώμα των ηθοποιών δεν λειτουργούσε συμπληρωματικά στον λόγο. Ήταν μέρος της αφήγησης, της σάτιρας, της γελοιότητας και του πανικού που διατρέχουν το έργο από την πρώτη στιγμή.
Μια σάτιρα που μοιάζει επικίνδυνα σημερινή
Η ιστορία του Γκόγκολ είναι γνωστή: οι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι μιας μικρής πόλης πληροφορούνται ότι καταφθάνει επιθεωρητής για να τους ελέγξει και, μέσα στον πανικό τους, περνούν έναν ασήμαντο κρατικό υπάλληλο για τον άνθρωπο που μπορεί να τους καταστρέψει. Η παρεξήγηση ανοίγει τον δρόμο για μια αλυσιδωτή έκρηξη φόβου, δουλοπρέπειας, ψεμάτων, κολακείας και μικρής εξουσίας.
Διαβάστε επίσης: «Ο Επιθεωρητής» στο Μπάρρυ: Το ψέμα, η εξουσία και το γέλιο που κοιτάζει κατάματα το σήμερα – Μιλούν Αναγνώστου, Κόκκαλης, Παπαυγέρη
Το εντυπωσιακό είναι πόσο σημερινά ακούγονται όλα αυτά. Ο «Επιθεωρητής» γράφτηκε σε άλλη εποχή, όμως τα νοήματά του παραμένουν σχεδόν ενοχλητικά ζωντανά. Η παράσταση δεν χρειάστηκε να φωνάξει την επικαιρότητά του. Την άφησε να εμφανιστεί μέσα από τις συμπεριφορές, από τα βλέμματα, από την αμηχανία των προσώπων που καταλαβαίνουν πως μπορεί να αποκαλυφθούν. Η εξουσία που τρέμει τον έλεγχο, η κοινωνία που μαθαίνει να επιβιώνει μέσα στην αυθαιρεσία, οι άνθρωποι που σκύβουν πριν καν τους ζητηθεί• όλα μοιάζουν γνώριμα.
Ρυθμός, εναλλαγές και σωματικό θέατρο
Η σκηνοθεσία είχε ταχύτητα χωρίς να χάνει την καθαρότητά της. Οι σκηνές περνούσαν η μία στην άλλη με σπιρτάδα, με μουσικές γέφυρες και χορογραφημένες κινήσεις που έδιναν στις αλλαγές του σκηνικού χαρακτήρα οργανικού μέρους της παράστασης. Τίποτα δεν έμοιαζε νεκρός χρόνος. Ακόμη και οι μεταβάσεις είχαν ρόλο, ρυθμό και αισθητική.
Εκεί φάνηκε ιδιαίτερα η αγάπη του Χρήστου Στρέπκου για το σωματικό θέατρο. Οι ηθοποιοί κινούνταν σαν ένας ζωντανός μηχανισμός, με ακρίβεια, χιούμορ και ελεγχόμενη υπερβολή. Η παράσταση κρατούσε διαρκώς μια αίσθηση κίνησης, σχεδόν σαν να παρακολουθείς μια πόλη που τρέχει να κρύψει τα άπλυτά της πριν ανοίξει η πόρτα.
Η συμβολή της κινησιολογίας και των φωτισμών του Καμίλο Μπεντανκόρ ήταν εμφανής σε αυτή τη συνολική αίσθηση ρυθμού και σκηνικής οικονομίας, ενώ η μουσική του Γιώργου Τριανταφύλλου λειτουργούσε σαν γέφυρα ανάμεσα στη σάτιρα, την ένταση και την παράλογη κωμικότητα της ιστορίας.
Καλαίσθητη εικόνα, χωρίς περιττό βάρος
Τα σκηνικά και τα κοστούμια του Κέννυ ΜακΛέλλαν έδωσαν στην παράσταση μια φροντισμένη, καθαρή εικόνα. Καλαίσθητα, λειτουργικά, με θεατρικότητα, υποστήριξαν τον ρυθμό της σκηνοθεσίας χωρίς να βαραίνουν τη σκηνή. Τα κοστούμια βοήθησαν στη γρήγορη αναγνωρισιμότητα των χαρακτήρων, στην κωμική τους διάσταση και στην αίσθηση ενός κόσμου που είναι ταυτόχρονα παλιός και ανατριχιαστικά οικείος.
Η παράσταση είχε μια συνολική αισθητική πρόταση. Δεν έδινε την εντύπωση μιας απλής μεταφοράς του έργου, ούτε μιας πρόχειρης περιοδεύουσας παραγωγής. Είχε δουλειά, μέτρο, χιούμορ και σκηνική συνέπεια.
Ηθοποιοί σε διαρκή εγρήγορση
Ο Βασίλης Κόκκαλης, ο Κώστας Κουτρουμπής, ο Παναγιώτης Μιχαλόπουλος, η Ελιάννα Παπαυγέρη και η Χριστίνα Αναγνώστου κλήθηκαν να υπηρετήσουν μια παράσταση απαιτητική σε ρυθμό, αλλαγές και ενέργεια. Το στοίχημα δεν ήταν απλώς να παίξουν τους ρόλους τους, αλλά να αλλάζουν διαθέσεις, χαρακτήρες, σκηνικές θερμοκρασίες και κωμικούς τόνους με ταχύτητα.
Το κατάφεραν με αξιοσημείωτη συνέπεια. Οι εναλλαγές δεν έμοιαζαν βιαστικές, οι χαρακτήρες δεν χάνονταν μέσα στη σκηνοθετική ταχύτητα και η κωμικότητα δεν κατέληγε σε εύκολη καρικατούρα. Υπήρχε υπερβολή, όπως απαιτεί ο κόσμος του Γκόγκολ, όμως υπήρχε και έλεγχος. Κι αυτό είναι από τα δύσκολα σε τέτοιες παραστάσεις: να κρατηθεί η φάρσα ζωντανή χωρίς να γίνει φασαρία.
Οι ηθοποιοί έδειξαν σκηνική διαθεσιμότητα και ακρίβεια. Μπήκαν στον μηχανισμό της παράστασης με σώμα, φωνή και ρυθμό, κρατώντας το ενδιαφέρον αμείωτο και υπηρετώντας τη σκηνοθετική γραμμή χωρίς να χάνουν την προσωπική τους παρουσία.
Ο Γκόγκολ χωρίς σκόνη
Ο «Επιθεωρητής» του Άρματος Θέσπιδος είχε κάτι πολύ σημαντικό: δεν αντιμετώπισε τον Γκόγκολ σαν μουσειακό έργο. Τον έφερε στη σκηνή με ζωντάνια, με πολιτική αιχμή και με χιούμορ που πατά στην ανθρώπινη γελοιότητα. Εκείνη τη γελοιότητα που γίνεται επικίνδυνη όταν αποκτά αξιώματα, γραφεία, σφραγίδες και μικρές εξουσίες.
Η παράσταση του Χρήστου Στρέπκου είχε ρυθμό, ωραία εικόνα, καθαρή σκέψη και πολύ καλή ομάδα ηθοποιών. Κυρίως, όμως, είχε την αίσθηση ότι το έργο αφορά το σήμερα. Τον φόβο απέναντι στον έλεγχο. Τη διαφθορά που μαθαίνει να μεταμφιέζεται. Την εξουσία που καταρρέει από τον ίδιο της τον πανικό. Τους ανθρώπους που γελοιοποιούνται τη στιγμή που προσπαθούν να σώσουν το προσωπείο τους.
Η παράσταση του Άρματος Θέσπιδος στάθηκε με καθαρή σκηνοθετική γραμμή απέναντι σε ένα κλασικό έργο, χωρίς να το φορτώσει και χωρίς να το αφήσει στη σκόνη του. Με ρυθμό, καλές ερμηνείες και έντονη σωματικότητα, έδωσε στον «Επιθεωρητή» μια σκηνική ζωή που δικαιώνει τόσο τον Γκόγκολ όσο και την επιλογή του έργου από το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
