Ιστορική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στις 19 Ιουνίου οι υπογραφές στη Γενεύη

Σε καταρχήν συμφωνία για άμεση κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή κατέληξαν ΗΠΑ και Ιράν. Ανοίγει το Στενό του Ορμούζ, υποχωρεί η τιμή του πετρελαίου.

Τραυπισμός στο Ιράν

Σε καταρχήν συμφωνία για την άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου, κατέληξαν οι κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Την είδηση έκανε γνωστή τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό μεσολαβητικό ρόλο, ενώ αμέσως μετά ακολούθησαν επίσημες επιβεβαιώσεις τόσο από την Ουάσιγκτον όσο και από την Τεχεράνη.

Η ανακοίνωση Τραμπ και το Στενό του Ορμούζ

Λίγα λεπτά μετά τη γνωστοποίηση της είδησης από τον Πακιστανό πρωθυπουργό, Σαμπάζ Σαρίφ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε την ολοκλήρωση της συμφωνίας μέσω της πλατφόρμας Truth Social. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανήγγειλε το πλήρες άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης, καθώς και την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος θα τεθεί σε λειτουργία αμέσως μετά την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου. Η καθυστέρηση αυτή κρίνεται απαραίτητη προκειμένου να ολοκληρωθούν οι επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης της περιοχής.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε άμεση υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι οποίες κατέγραφαν συνεχόμενα άλματα από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξέσπασε η πολεμική σύρραξη και αποκλείστηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία, από την οποία διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης υδρογονανθράκων.

Το χρονοδιάγραμμα και τα επόμενα βήματα

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υφυπουργός Εξωτερικών, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, επιβεβαίωσε στην ιρανική κρατική τηλεόραση τον άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, σημείωσε ότι εντός 60 ημερών από την υπογραφή θα ξεκινήσουν επίσημες διαπραγματεύσεις για τη σύναψη της οριστικής συνθήκης. Στο τραπέζι των συζητήσεων αναμένεται να τεθούν τέσσερα βασικά ζητήματα: η άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, το πυρηνικό του πρόγραμμα, η ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη της χώρας, καθώς και η δημιουργία ενός μηχανισμού ελέγχου για την τήρηση των δεσμεύσεων.

Σύμφωνα με προσχέδιο συμφωνίας 14 σημείων που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR, προβλέπεται επίσης η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων ύψους 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια της 60ήμερης διαπραγμάτευσης, με το μισό του ποσού να παραχωρείται πριν από την έναρξη των συνομιλιών, πληροφορία που πάντως δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Η τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι θα δώσει το «παρών», ενώ χαρακτήρισε πιθανή και την παρουσία του προέδρου Τραμπ. Την ίδια στιγμή, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαιρέτισε τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την κρίσιμο βήμα για την ειρήνη.

Το παρασκήνιο και οι αντιδράσεις

Αν και το γενικό επιτελείο του ιρανικού στρατού έκανε λόγο για «υποχώρηση των εχθρών», η συμφωνία επιτεύχθηκε σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα. Λίγο πριν τις ανακοινώσεις, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν είχε προειδοποιήσει με αντίποινα για ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα στα νότια προάστια της Βηρυτού, το οποίο στοίχισε τη ζωή σε τρία άτομα.

Το συγκεκριμένο πλήγμα προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξέφρασε την οργή του προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, επισημαίνοντας ότι η επιδρομή δεν έπρεπε να είχε συμβεί. Από την πλευρά του, το Ισραήλ, εκφράζοντας ανησυχία για έναν ενδεχόμενο συμβιβασμό που δεν καλύπτει τις απαιτήσεις του, υποστήριξε ότι το πλήγμα αποτελούσε απάντηση σε προηγούμενη επίθεση της Χεζμπολά με drones.

Διεθνείς διεργασίες

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος δέχεται εσωτερικές πιέσεις για τον τερματισμό του πολέμου λόγω των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία, αναμένεται να συζητήσει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας με τους ηγέτες της G7 στη σύνοδο του Εβιάν στη Γαλλία.

Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, σημείωσε ότι οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στην επόμενη ημέρα, την υποστήριξη του Λιβάνου και τη σταθερότητα της ναυσιπλοΐας, ενώ οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας (E4) εξέφρασαν με κοινή ανακοίνωση την ετοιμότητά τους να άρουν μέρος των κυρώσεων, υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα λάβει επαληθεύσιμα μέτρα για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Σημειώνεται ότι ο πόλεμος, ο οποίος είχε ξεσπάσει στις 28 Φεβρουαρίου με συντονισμένους βομβαρδισμούς από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, είχε προκαλέσει γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, κοστίζοντας τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125