Ψηφιακός «Μεγάλος Αδελφός» στα ακίνητα: Τι αλλάζει στον ΕΝΦΙΑ, τι πρέπει να κάντετε
Οι αλλαγές που έρχονται στα ακίνητα: Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ΕΝΦΙΑ και νέο πλαίσιο ελέγχων για χιλιάδες ιδιοκτήτες.
Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα μπαίνει σε μια νέα ψηφιακή εποχή με αυστηρότερους ελέγχους και διασταυρώσεις. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, προωθεί ένα ολοκληρωμένο πλέγμα μέτρων που στοχεύει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής, την καταπολέμηση καταχρήσεων επιδοτήσεων και τη διασφάλιση δίκαιου υπολογισμού φορολογικών επιβαρύνσεων. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση έχουν το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) και οι τροποποιήσεις στον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) από το 2027, με αξιοποίηση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή εισάγει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, αξιοποιώντας για πρώτη φορά σε ευρεία κλίμακα τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ενώ θεσπίζει αυστηρά πρόστιμα για όσους αποκρύπτουν ή δηλώνουν ανακριβώς στοιχεία στο νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Το ΜΙΔΑ: Ενιαίος ψηφιακός φάκελος για όλα τα ακίνητα
Το ΜΙΔΑ αποτελεί την πλατφόρμα της ΑΑΔΕ που συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο ψηφιακό σημείο όλα τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας περίπου 7 εκατομμυρίων ιδιοκτητών. Περιλαμβάνει επιφάνεια, χρήση (κύρια κατοικία, ενοικίαση, δωρεάν παραχώρηση, κενό, επαγγελματική), στοιχεία ηλεκτροδότησης, συνδέσεις με Κτηματολόγιο και άλλα μητρώα. Η λειτουργία της ξεκινά πιλοτικά μέσα στο 2026 και επεκτείνεται πλήρως, με υποχρεωτική δήλωση χρήσης για κάθε ακίνητο.
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να εισέλθουν μέσω Taxisnet, να ελέγξουν και να διορθώσουν στοιχεία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ακριβή καταγραφή της χρήσης, καθώς αυτή θα διασταυρώνεται αυτόματα με επιδοτήσεις στέγασης, φοιτητικά επιδόματα, προγράμματα όπως «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» και αγροτικές ενισχύσεις. Στόχος είναι η πάταξη φαινομένων όπως κενά ακίνητα που δηλώνονται λανθασμένα ή αδήλωτες μισθώσεις.
Αυστηρά πρόστιμα για ανακριβείς δηλώσεις
Η τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή θεσπίζει σαφείς κυρώσεις για μη συμμόρφωση:
- Πρόστιμο 500 ευρώ για μη εμπρόθεσμη δήλωση εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης.
- Πρόστιμο 1.000 ευρώ (διπλάσιο) όταν ανακριβή στοιχεία χρησιμοποιούνται για λήψη επιδομάτων ή άλλων παροχών.
- Πρόστιμο 100 ευρώ ακόμα και αν δεν προκύπτει οικονομική ζημία για το Δημόσιο.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα πρόστιμα αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην αποτροπή καταχρήσεων.
Ριζικές αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ από το 2027
Από το 2027, ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά χαρακτηριστικά του ακινήτου, αξιοποιώντας για πρώτη φορά σε ευρεία κλίμακα τα δεδομένα της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Μέχρι σήμερα, η εκκαθάριση βασιζόταν κυρίως σε στοιχεία Κτηματολογίου, τίτλων κτήσης ή οικοδομικών αδειών, με συχνές αποκλίσεις από την πραγματικότητα.
Συγκεκριμένα:
- Αν η πραγματική επιφάνεια είναι μεγαλύτερη, ο φόρος αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω.
- Αν η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου δείχνει μικρότερη επιφάνεια, αυτή λαμβάνεται υπόψη, χωρίς αναδρομικές κυρώσεις για παλαιότερες δηλώσεις Ε9 ή ΕΝΦΙΑ.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη δικαιοσύνη: ο φόρος αντανακλά την πραγματική κατάσταση, ενώ προστατεύονται ιδιοκτήτες που έχουν νομιμοποιήσει ή τακτοποιήσει μικρότερα τετραγωνικά.
Για το 2026 ισχύουν ήδη σημαντικές ελαφρύνσεις που συνεχίζονται και ενισχύονται:
- Μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους (εκτός Αττικής) ή 1.700 σε παραμεθόριες περιοχές, με στόχο πλήρη απαλλαγή από το 2027 για πολλές περιπτώσεις (έως 400.000 ευρώ αξία).
- Έκπτωση έως 20% για ασφαλισμένα ακίνητα έναντι φυσικών καταστροφών.
- Εκπτώσεις για χαμηλά εισοδήματα και ευάλωτες ομάδες.
Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες τώρα;
Οι ειδικοί συνιστούν άμεση δράση:
- Ενημέρωση και διόρθωση στοιχείων Ε9.
- Έκδοση/ενημέρωση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου όπου απαιτείται.
- Προετοιμασία για δήλωση χρήσης στο ΜΙΔΑ μόλις ανοίξει πλήρως (εντός Ιουλίου 2026 αναμένεται).
- Συμβουλευτική από λογιστή ή δικηγόρο για σύνθετες περιπτώσεις (συνιδιοκτησίες, αυθαίρετα).
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
