«Οι απόδημοι βλέπουν πιο καθαρά»
Ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Ελληνισμού Αλέξιος Ντονάς από τη Στουτγάρδη θέτει καίρια ζητήματα και προβληματισμούς: «Οι νέοι που φεύγουν σήμερα δεν εξιδανικεύουν την πατρίδα, φεύγουν απογοητευμένοι από το σύστημα»
Χείμαρρος ήταν ο Αλέξιος Ντόνας μιλώντας για τους Ελληνες της διασποράς στον Peloponnisos FM 103,9. Ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Ελληνισμού, ο οποίος ζει μόνιμα στη Στουτγκάρδη, κατέθεσε τη ματιά της ομογένειας για την πολιτική, το δημογραφικό, το brain drain και τη σχέση της Πολιτείας με τον απόδημο ελληνισμό. Παράλληλα, μίλησε για τις παθογένειες της χώρας, αλλά και για τις δυνατότητες μιας Ελλάδας με σχέδιο, συνέχεια κι εξωστρέφεια.
-Πώς βλέπουν την πολιτική σκηνή στην Ελλάδα οι απόδημοι;
Θα έλεγα ότι βλέπουμε τα πράγματα με μεγάλο ενδιαφέρον. Εχουμε μια απόσταση, η οποία, όμως, δε μεταφράζεται σε αδιαφορία. Αντίθετα, αυτή η απόσταση, μας επιτρέπει συχνά να βλέπουμε τα πράγματα με μεγαλύτερη καθαρότητα, ακριβώς επειδή δεν είμαστε μπλεγμένοι στην καθημερινή κομματική αντιπαράθεση.
Βλέπουμε τα ποιοτικά στοιχεία της χώρας, τις αντιδράσεις και τα μηνύματα της κοινωνίας. Η πλειοψηφία του ευρωπαϊκού απόδημου ελληνισμού έχει συγγενείς στην Ελλάδα, ερχόμαστε δύο με τρεις φορές το χρόνο, έχουμε ακίνητα ή δραστηριοποιούμαστε σε κάποιον τομέα, οπότε έχουμε στενή επαφή και καλή γνώση της καθημερινότητας. Κατά την προσωπική μου άποψη, το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα έχει πάψει να κάνει βήματα μπροστά και δεν έχει εξελιχθεί. Ενώ σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο βλέπουμε δημοκρατίες που ζουν μέσα από συναινέσεις και συνεργασίες, στην Ελλάδα έχουμε «πάγια κάστρα» που αντιπαρατίθενται.
Πολλές φορές, το εκάστοτε πολιτικό ρεύμα, αντί να χαράξει μια πολιτική με προοπτική για το μέλλον, αναλώνεται σε μια κατάσταση όπου έρχεται η επόμενη κυβέρνηση και καταρρίπτει όσα έκανε η προηγούμενη. Μας λείπουν οι εθνικές γραμμές, η συνέχεια του κράτους, ενώ υπάρχουν σοβαρά θέματα διαφάνειας και σκανδάλων που εμφανίζονται συνεχώς. Είναι δύσκολο για εμάς να δώσουμε μια ολοκληρωμένη γνώμη που να είναι πάντα αρεστή, γιατί εγώ κρίνω την πολιτική από δείκτες: οικονομικούς, κράτους δικαίου και προοπτικής.
-Πώς βλέπετε αυτή τη νέα γενιά Ελλήνων μεταναστών;
Οταν έχεις ένα κράτος που χάνει 30.000 νέους κάθε χρόνο, οι οποίοι ρίχνουν «μαύρη πέτρα» πίσω τους, το πρόβλημα είναι τεράστιο. Αυτές οι νεότερες γενιές δεν έχουν τη νοοτροπία που είχαμε εμείς. Εγώ ανήκω στη δεύτερη γενιά από τον πατέρα μου και τη μητέρα μου, μεγάλωσα στο εξωτερικό, είμαι παιδί της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης, αλλά είχα πάντα δεσμούς, υπηρέτησα στην Ελλάδα και σπούδασα εκεί πριν συνεχίσω με υποτροφία στη Φινλανδία.
Οι νέοι που φεύγουν τώρα, αφού έχουν μεγαλώσει στην Ελλάδα κι έχουν γίνει επιστήμονες, είναι τόσο απογοητευμένοι από το σύστημα που φεύγουν με άλλη ψυχολογία. Δεν έχουν την ίδια τάση εξιδανίκευσης της πατρίδας ή τον έμφυτο δεσμό που είχαν τα παλαιότερα μεταναστευτικά ρεύματα. Είναι πολύ πιο αυστηροί με την Ελλάδα.
Ο απόδημος ελληνισμός παραμένει μια τεράστια δεξαμενή που μπορεί να προσφέρει πολλά. Δημογραφικά εξελισσόμαστε, μεγαλώνουμε, κάνουμε οικογένειες –το 90% των φίλων μου παντρευόμαστε Ελληνίδες. Οπως λέει και η παροιμία, «παπούτσι από τον τόπο σου», έστω κι αν είμαστε στη Στουτγάρδη. Η γυναίκα μου είναι μια περήφανη Μακεδόνισσα.
-Τι γίνεται με τα προξενεία μας, την εκπαίδευση των Ελλήνων στο εξωτερικό και με τα θέματα που συνδέονται με την ήπια ισχύ της πατρίδας μας;
Η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει ποτέ να δημιουργήσει ένα ουσιαστικό και δυναμικό λόμπι. Οσα ακούγονται για μεγάλα λόμπι, όπως το «HALC» ή το «American Hellenic Institute» στις ΗΠΑ, είναι οργανισμοί που λειτουργούν παρά το κράτος κι όχι σε άμεση συνεργασία με αυτό. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα επί δεκαετίες προτιμούσε μια ανεξάρτητη σχέση.
Πριν από μερικά χρόνια ανακοινώθηκαν 7 σημεία συνεργασίας για τον απόδημο ελληνισμό, αλλά δυστυχώς δεν έχει γίνει ουσιαστική δουλειά. Ακόμα και το δικαίωμα ψήφου που δόθηκε, αφορά στα αυτονόητα πράγματα που χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Πορτογαλία έχουν λύσει δίνοντας, μάλιστα, και έδρες στη διασπορά. Δεν πρόκειται για κάποιο τεράστιο επίτευγμα, απλώς το πολιτικό σύστημα φοβόταν να το εφαρμόσει επειδή δεν ήθελε να μπουν στο εκλογικό σώμα άτομα εκτός του συστήματος εξαρτήσεων.
Στο θέμα της γλώσσας, το άρθρο 108 του Συντάγματος ορίζει σαφώς ότι η Πολιτεία μεριμνά για τον απόδημο ελληνισμό. Η γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμα είναι ο συνδετικός κρίκος. Αν χαθεί η γλώσσα, χάνεται ο ελληνισμός. Κι όμως, τα τελευταία 20 χρόνια το μπάτζεντ για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό έχει υποστεί περικοπές έως και 70%. Δεν στέλνονται εκπαιδευτικοί και υπάρχουν σχολεία με 60, 70 και 100 παιδιά που δεν έχουν δασκάλους, την ώρα που στην Ελλάδα λειτουργούν – αν κι αντιμετωπίζουν κι εκεί προβλήματα συγχωνεύσεων – σχολεία με 14 παιδιά στη Χαλκιδική ή στον Εβρο. Αυτό δείχνει έλλειψη πολιτικής με προοπτική, ειδικά για μια χώρα με έντονο δημογραφικό πρόβλημα που χρειάζεται να προσελκύσει νέα τεχνογνωσία ενόψει και των εξελίξεων με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Δείτε τι κάνουν οι γείτονές μας, οι Τούρκοι, που έχουν μια τεράστια κοινότητα στην Ευρώπη. Κάνουν μεθοδική δουλειά μέσω των πολιτισμικών τους κέντρων που είναι ενσωματωμένα στα τεμένη κι έχουν μοχλούς πίεσης στη γερμανική κοινωνία διοχετεύοντας άτομα σε στρατηγικά σημεία. Μέχρι και στο σχολείο της κόρης μου, μου έστειλαν e-mail αν θέλω να τη δηλώσω για μάθημα τουρκικών. Διοχετεύουν τη γλώσσα τους παντού. Το ίδιο κάνουν οι Γάλλοι ή οι Γερμανοί. Εμείς τι κάνουμε; Οταν έρχονται βουλευτές όλων των κομμάτων εδώ, μας λένε μονίμως «δεν έχουμε χρήματα, βάλτε πλάτη». Πώς δεν υπάρχουν χρήματα όταν χρηματοδοτούνται τόσες ανεξάρτητες αρχές; Ας δοθούν πρώτα στην Ελλάδα για να ενισχυθεί η Παιδεία και οι υποδομές κι ας δώσουν και σε εμάς μερικά χρήματα για να κάνουμε δουλειά.
Ως Ευρωπαϊκό Ιδρυμα Ελληνισμού στις Βρυξέλλες, χωρίς να πάρουμε ούτε ένα σεντ από την ελληνική Πολιτεία, κάνουμε μεγάλες εκδηλώσεις: σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης -στην ιστορική αίθουσα των νομπελιστών- και με τη Σορβόννη στο Παρίσι για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, παγκόσμιες πρεμιέρες για τα αρχαιολογικά τοπία της Κρήτης, καθώς και τρεις πανευρωπαϊκές συνδιασκέψεις για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση. Εμείς προβάλλουμε καθημερινά τον ελληνισμό.
-Υπάρχει όντως ένα πολύ σοβαρό, πρακτικό θέμα που έχει προκύψει με τις ελληνικές ταυτότητες και τα ταξίδια των αποδήμων;
Ναι και είναι φλέγον ζήτημα. Από τις 3 Αυγούστου λήγουν οι παλαιές ταυτότητες που δεν έχουν τη μηχανικά αναγνώσιμη ζώνη (MRZ). Στην Ελλάδα υπάρχουν ακόμη πάνω από 2,5 με 3 εκατ. τέτοιες ταυτότητες, ενώ στο εξωτερικό ζήτημα είναι αν έχει αλλάξει το 10%. Σύμφωνα με την οδηγία, μετά τις 3 Σεπτεμβρίου δεν θα μπορείς να ταξιδέψεις στην Ευρωπαϊκή Ενωση με αυτές, καθώς κανένα κράτος δεν θα τις δέχεται στους ελέγχους.
Αεροπορικώς θα κόβεται η επιβίβαση, ενώ και οδικώς (π.χ. στα σύνορα Σερβίας-Κροατίας) θα υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Θα μου πείτε, ας βγάλουν διαβατήριο. Μα δεν μπορούν, γιατί δεν υπάρχουν διαθέσιμα ραντεβού. Δέχομαι δεκάδες μηνύματα από απεγνωσμένους Ελληνες. Μια μητέρα με τρία παιδιά μου έγραψε ότι θέλει να ταξιδέψει και δεν μπορεί. Τα προξενεία μας στη Γερμανία, την Αγγλία, την Ολλανδία είναι υποστελεχωμένα εδώ και δεκαετίες. Μόνο στις Βρυξέλλες η κατάσταση είναι καλύτερη, επειδή εκεί εξυπηρετούνται υψηλά κρατικά και ευρωπαϊκά στελέχη και υπάρχουν καλύτερες υποδομές. Ολοι οι άλλοι βιώνουν μια δραματική κατάσταση
. Αυτό αναγκάζει τους ανθρώπους να πάρουν ξένη υπηκοότητα και ξένα έγγραφα για να κάνουν τη δουλειά τους κι αν γίνει αυτό μια φορά, μετά δεν πρόκειται να ξαναβγάλουν ελληνικά έγγραφα.
-Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στην Πάτρα, την Αχαΐα και τη Δυτική Ελλάδα;
Οτι ο απόδημος ελληνισμός είναι αναπόσπαστο κομμάτι του οικουμενικού ελληνισμού. Παρατηρούμε με πολύ μεγάλη προσοχή και αγάπη όσα γίνονται στην πατρίδα, συμπάσχουμε σε όλα και προσπαθούμε από την πλευρά μας να συμβάλλουμε δυναμικά στην προβολή της. Θέλω να τους προτρέψω να παραμένουν αντικειμενικοί, να προσπαθήσουν να οραματιστούν μια δυναμική νέα Ελλάδα και να μην απογοητεύονται από όσα συμβαίνουν κατά καιρούς. Το μέλλον είναι πάντα καλύτερο.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
