Το σινεμά έχει το δικό του ημερολόγιο: Από την 1η Μαΐου του «Chungking Express» στην 8η Ιουνίου του «Ταξιτζή»

«June 8th. My life has taken another turn again», καταγράφει ο Travis Bickle στον «Ταξιτζή». Στο «Chungking Express», ο αστυνομικός 223 αναζητά καθημερινά κονσέρβες ανανά που λήγουν την 1η Μαΐου. Δύο ημερομηνίες, δύο άνθρωποι που προσπαθούν να βάλουν μια τάξη σε όσα αλλάζουν μέσα τους.

Το ημερολόγιο του σινεμά μετρά κάτι περισσότερο από ημέρες. Μπορεί να ορίσει τη διάρκεια ενός έρωτα, να εγκλωβίσει έναν ήρωα στην επανάληψη, να ενεργοποιήσει μια αντίστροφη μέτρηση ή να καθορίσει το ακριβές σημείο στο οποίο η Ιστορία αλλάζει πορεία.

Η 1η Μαΐου και ο έρωτας που αποκτά ημερομηνία λήξης

Η πρώτη ιστορία του «Chungking Express» αρχίζει την Πρωταπριλιά, όταν η May χωρίζει τον αστυνομικό 223. Εκείνος αποφασίζει να περιμένει έναν μήνα. Κάθε ημέρα αγοράζει μία κονσέρβα ανανά με ημερομηνία λήξης την 1η Μαΐου — ημέρα των γενεθλίων του και προσωπικό όριο της αναμονής του.

Οι κονσέρβες πληθαίνουν όσο η πιθανότητα επιστροφής της May μικραίνει. Το τυπωμένο «1 May» επαναλαμβάνεται σαν υπενθύμιση ότι ακόμη και τα συναισθήματα μπορεί να αντιμετωπίζονται ως προϊόντα με περιορισμένη διάρκεια ζωής. Ο Wong Kar-wai μετατρέπει μια κοινή ένδειξη συσκευασίας σε μία από τις πιο τρυφερές μεταφορές του κινηματογράφου για την απώλεια. Η ημερομηνία οργανώνει ολόκληρη την αντίστροφη μέτρηση του ήρωα, όπως σημειώνει και το σχετικό κείμενο της Criterion Collection.

Διαβάστε επίσης: «Ο Ψιθυριστής»: Το σκοτεινό θρίλερ του Alex North από τις εκδόσεις Bell βρίσκει τον δρόμο του στο Netflix

Η 8η Ιουνίου στο ημερολόγιο του Travis Bickle

Ο Travis Bickle καταγράφει τη ζωή του μέσα από ημερομηνίες. Οι νυχτερινές βάρδιες, η αϋπνία και οι διαδρομές στη Νέα Υόρκη σχηματίζουν, στα μάτια του, μια ατελείωτη ακολουθία όμοιων ημερών.

Στις 8 Ιουνίου ανακοινώνει πως η ζωή του έχει πάρει ξανά διαφορετική κατεύθυνση. Η φράση ακούγεται σαν ψύχραιμη ημερολογιακή σημείωση, όμως σηματοδοτεί την εσωτερική μετατόπιση που θα τον οδηγήσει στη βία. Η ημερομηνία προσφέρει στον Travis την ψευδαίσθηση μιας καθαρής αρχής: ένα συγκεκριμένο σημείο στο οποίο μπορεί να τοποθετήσει την απόφασή του να δράσει.

Ο Martin Scorsese και ο σεναριογράφος Paul Schrader χρησιμοποιούν το ημερολόγιο σαν πρόσβαση στη σκέψη του ήρωα. Κάθε καταγραφή μοιάζει με τεκμήριο, ενώ στην πραγματικότητα αποκαλύπτει πόσο αλλοιωμένη έχει γίνει η σχέση του με την πόλη και τον ίδιο του τον εαυτό.

Διαβάστε επίσης: Χαρούμενα τραγούδια, σκοτεινές σκηνές: Γιατί το σινεμά βάζει την ποπ να παίζει την ώρα της βίας

Η 16η Ιουνίου χωρά έναν ολόκληρο έρωτα

Στις 16 Ιουνίου 1994, ο Jesse και η Céline γνωρίζονται σε ένα τρένο και αποφασίζουν να κατέβουν μαζί στη Βιέννη. Ο Jesse έχει πτήση το επόμενο πρωί και κανένας από τους δύο δεν διαθέτει χρήματα για δωμάτιο. Η σχέση τους αρχίζει γνωρίζοντας ήδη πότε θα τελειώσει.

Το «Before Sunrise» του Richard Linklater εξελίσσεται μέσα σε αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα. Η πόλη γίνεται χώρος μιας συνομιλίας που διαρκεί μέχρι την ανατολή. Κάθε στάση, κάθε σιωπή και κάθε καθυστέρηση αποκτά βάρος, επειδή το πρωί πλησιάζει.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία συμπίπτει με την Bloomsday, την ημέρα κατά την οποία εκτυλίσσεται ο «Οδυσσέας» του James Joyce. Στην ταινία, όμως, λειτουργεί κυρίως ως προσωπικό ορόσημο: η ημέρα κατά την οποία δύο άγνωστοι δοκιμάζουν πόσο κοντά μπορούν να έρθουν μέσα σε λίγες ώρες.

Διαβάστε επίσης: Τα κρυφά βιβλία του σινεμά: Από το «Matrix» στο «Se7en», έξι αναγνώσεις που αλλάζουν την ταινία

Η 2η Φεβρουαρίου που αρνείται να τελειώσει

Στη «Μέρα της Μαρμότας», ο μετεωρολόγος Phil Connors ξυπνά κάθε πρωί στις 6, ακούγοντας το «I Got You Babe» των Sonny & Cher. Το ραδιόφωνο ανακοινώνει ξανά 2 Φεβρουαρίου και η πόλη επαναλαμβάνει τις ίδιες κινήσεις.

Η ημερομηνία γίνεται φυλακή και ταυτόχρονα πεδίο αλλαγής. Ο Phil δοκιμάζει την απόλαυση χωρίς συνέπειες, την εκμετάλλευση των άλλων, την παραίτηση και τελικά μια διαφορετική σχέση με τον χρόνο. Η 3η Φεβρουαρίου φτάνει όταν ο ίδιος έχει μάθει να ζει ουσιαστικά τη 2η.

Η ταινία έδωσε μάλιστα στον όρο «Groundhog Day» μια δεύτερη σημασία: χρησιμοποιείται πλέον για κάθε κατάσταση που επαναλαμβάνεται μονότονα, σαν η ίδια ημέρα να ξεκινά διαρκώς από την αρχή.

Δύο ημερομηνίες μετρούν αντίστροφα προς το τέλος

Στις 2 Οκτωβρίου 1988, ο Donnie Darko συναντά τον Frank, μια μορφή με στολή κουνελιού, και μαθαίνει ότι ο κόσμος θα τελειώσει σε 28 ημέρες, 6 ώρες, 42 λεπτά και 12 δευτερόλεπτα.

Από εκείνη τη στιγμή, ο χρόνος παύει να κινείται αφηρημένα. Κάθε γεγονός πλησιάζει μια μετρημένη καταστροφή, ενώ το τέλος της ταινίας επιστρέφει τον Donnie στην ημερομηνία από την οποία ξεκίνησαν όλα. Η 2η Οκτωβρίου αποτελεί ταυτόχρονα αφετηρία και προορισμό.

Στον «Εξολοθρευτή 2», η Sarah Connor ζει με μια άλλη προθεσμία: την 29η Αυγούστου 1997, την ημέρα κατά την οποία το Skynet θα προκαλέσει τον πυρηνικό όλεθρο. Η γνώση αυτής της ημερομηνίας καθορίζει την προετοιμασία, τον φόβο και την εμμονή της. Το μέλλον έχει πάψει να είναι αόριστο· βρίσκεται σημειωμένο στο ημερολόγιο.

Μία 5η Νοεμβρίου, δύο διαφορετικές επαναστάσεις

Στην «Επιστροφή στο Μέλλον», ο Marty McFly μεταφέρεται στις 5 Νοεμβρίου 1955, την ημέρα κατά την οποία ο Doc Brown συνέλαβε την ιδέα του flux capacitor. Η ημερομηνία συνδέει τη γέννηση της εφεύρεσης με το ταξίδι που αποδεικνύει ότι λειτουργεί.

Παράλληλα, η άφιξη του Marty στο παρελθόν διαταράσσει τη γνωριμία των γονιών του. Το ταξίδι στον χρόνο μετατρέπεται σε οικογενειακή κρίση και η συγκεκριμένη ημέρα γίνεται το σημείο όπου κρίνεται η ίδια του η ύπαρξη.

Στο «V for Vendetta», η 5η Νοεμβρίου κουβαλά διαφορετικό βάρος. Η ιστορική Guy Fawkes Night μετατρέπεται σε ημέρα εξέγερσης απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς. Ο V καλεί τους πολίτες να συναντηθούν έναν χρόνο αργότερα έξω από το Κοινοβούλιο, δίνοντας σε μια ημερομηνία τη δύναμη κοινής υπόσχεσης.

Η σύνδεση παραμένει τόσο ισχυρή, ώστε η επετειακή επιστροφή της ταινίας στις αίθουσες το 2026 προγραμματίστηκε και για τις 5 Νοεμβρίου.

Στις ταινίες αυτές, το ημερολόγιο προσφέρει στους ήρωες μια γλώσσα για όσα δυσκολεύονται να μετρήσουν: πόσο αντέχει ένας έρωτας, πόσο αργεί μια αλλαγή, πόσο κοντά βρίσκεται η καταστροφή. Η ημερομηνία παύει να είναι πληροφορία και γίνεται η στιγμή κατά την οποία η ιστορία αποκτά κατεύθυνση.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News