Yves Saint Laurent: Το βράδυ που ένα παντελόνι έγινε πιο προκλητικό από γυμνά πόδια

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Στην είσοδο του Le Côte Basque στη Νέα Υόρκη, το 1968, η Nan Kempner ενημερώθηκε ότι το εστιατόριο δεν δεχόταν γυναίκες με παντελόνι. Η Αμερικανίδα κοσμική φορούσε το Le Smoking του Yves Saint Laurent, ένα μαύρο βραδινό κοστούμι που είχε παρουσιαστεί μόλις δύο χρόνια νωρίτερα.

Η Kempner απομακρύνθηκε, έβγαλε το παντελόνι και επέστρεψε φορώντας μόνο το μακρύ σακάκι σαν εξαιρετικά κοντό φόρεμα. Ο κανονισμός είχε τηρηθεί: τα γυμνά πόδια επιτρέπονταν, το γυναικείο παντελόνι παρέμενε έξω από την πόρτα.

Η ιστορία διαθέτει το χιούμορ μιας καλοστημένης σκηνής, αλλά περιγράφει και μια πραγματική σύγκρουση. Το παντελόνι πρόσφερε στη γυναίκα μια εικόνα αυτονομίας που ένα αποκαλυπτικό φόρεμα δεν απειλούσε. Ο ενδυματολογικός κανόνας προστάτευε κυρίως τη σαφή γραμμή ανάμεσα στους άνδρες που φορούσαν την εξουσία και στις γυναίκες που όφειλαν να τη θαυμάζουν.

Το σμόκιν περνά στην άλλη πλευρά της ντουλάπας

Ο Yves Saint Laurent παρουσίασε το πρώτο Le Smoking στη συλλογή υψηλής ραπτικής για το φθινόπωρο και τον χειμώνα του 1966. Το σμόκιν είχε δημιουργηθεί για τις ανδρικές βραδινές εμφανίσεις και το όνομά του παρέπεμπε αρχικά στο σακάκι που φορούσαν οι άνδρες στα δωμάτια καπνίσματος.

Ο Saint Laurent κράτησε τα αναγνωρίσιμα στοιχεία του –το μαύρο σακάκι, το παντελόνι, το σατέν και το λευκό πουκάμισο– και ανασχεδίασε τις αναλογίες τους πάνω στο γυναικείο σώμα. Η μέση έγινε στενότερη, η γραμμή επιμήκυνε τα πόδια και οι ώμοι απέκτησαν την απαραίτητη ακρίβεια.

Οι γυναίκες είχαν φορέσει παντελόνια και πριν από τον Saint Laurent. Η δική του παρέμβαση αφορούσε τη θέση του παντελονιού: το μετέφερε στην υψηλή ραπτική και, κυρίως, στον επίσημο βραδινό κώδικα. Η γυναίκα μπορούσε πλέον να εμφανιστεί σε ένα δείπνο ή μια δεξίωση με το ίδιο οπτικό λεξιλόγιο κύρους που χρησιμοποιούσε ο άνδρας δίπλα της.

Η αντίδραση υπήρξε άμεση. Ξενοδοχεία και εστιατόρια αρνούνταν την είσοδο σε γυναίκες με παντελόνια, ενώ το Le Smoking αντιμετωπίστηκε ως πρόκληση απέναντι στους αποδεκτούς ρόλους των δύο φύλων.

Το 1975, ο Helmut Newton φωτογράφισε μια γυναίκα με Le Smoking στη Rue Aubriot του Παρισιού

Η εξουσία βρισκόταν στη γραμμή

Το Le Smoking δεν προσπαθούσε να κάνει μια γυναίκα να μοιάζει με άνδρα. Δημιουργούσε μια διαφορετική εκδοχή θηλυκότητας: ελεγχόμενη, αυστηρή και αισθησιακή χωρίς τη βοήθεια του ντεκολτέ, της διαφάνειας ή της κίνησης μιας φούστας.

Η δύναμή του βρισκόταν στη στάση που απαιτούσε από το σώμα. Το σακάκι οργάνωνε τους ώμους, το παντελόνι άλλαζε τον βηματισμό και η καθαρή μαύρη γραμμή περιόριζε κάθε περιττή διακόσμηση. Η γυναίκα καταλάμβανε περισσότερο χώρο χωρίς να χρειάζεται να εκθέσει περισσότερο δέρμα.

Η σεξουαλικότητα του ρούχου γεννιόταν από την αυτοκυριαρχία. Αυτή η ιδέα αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτική από μια ακόμη τάση της δεκαετίας του 1960.

Η φωτογραφία που έκανε το Le Smoking μύθο

Το 1975, ο Helmut Newton φωτογράφισε μια γυναίκα με Le Smoking στη Rue Aubriot του Παρισιού για τη γαλλική Vogue. Νύχτα, βρεγμένο οδόστρωμα, μαλλιά τραβηγμένα προς τα πίσω, ένα τσιγάρο και ένα βλέμμα απολύτως σταθερό.

Η ασπρόμαυρη φωτογραφία αφαίρεσε από το κοστούμι κάθε ίχνος πασαρέλας. Η γυναίκα έμοιαζε να έχει βγει από ιδιωτικό κλαμπ, διπλωματική συνάντηση ή αστυνομικό φιλμ, έχοντας πλήρη επίγνωση της δύναμης που εξέπεμπε. Δίπλα της στεκόταν μια γυμνή γυναίκα με ψηλά τακούνια. Το βλέμμα, ωστόσο, επέστρεφε στο ντυμένο σώμα και στην απόλυτη ακρίβεια του μαύρου κοστουμιού.

Ο Newton έδωσε στο Le Smoking την εικόνα που του έλειπε. Ο Saint Laurent είχε σχεδιάσει το ρούχο· η φωτογραφία το μετέτρεψε σε χαρακτήρα.

Από το σκάνδαλο στην γκαρνταρόμπα

Την ίδια χρονιά με την παρουσίαση του Le Smoking, ο Saint Laurent άνοιξε στο Παρίσι τη μπουτίκ SAINT LAURENT rive gauche. Ήταν ο πρώτος couturier που δημιούργησε κατάστημα prêt-à-porter με το όνομά του, σχεδιάζοντας ξεχωριστή συλλογή για ένα νεότερο και ευρύτερο κοινό.

Το κοστούμι βγήκε έτσι από το προστατευμένο περιβάλλον της υψηλής ραπτικής και συνδέθηκε με γυναίκες που εργάζονταν, ταξίδευαν και διεκδικούσαν διαφορετική παρουσία στον δημόσιο χώρο. Ο σχεδιαστής επέστρεφε στο Le Smoking μέχρι το 2002, δημιουργώντας πολλές διαφορετικές παραλλαγές του.

Σήμερα, ένα γυναικείο σμόκιν στο κόκκινο χαλί ή σε μια επίσημη αίθουσα σπάνια προκαλεί αντίδραση. Η κανονικότητά του αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη επιτυχία του.

Το 1968, ένα εστιατόριο προτίμησε τα γυμνά πόδια της Nan Kempner από το παντελόνι της. Το Le Smoking κέρδισε τη συζήτηση παραμένοντας στη γκαρνταρόμπα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News