Το φιλί δεν ακούγεται έτσι: Τα μυστικά των ήχων του σινεμά

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Ο ήχος ενός κινηματογραφικού φιλιού μπορεί να μην ανήκει καν στους δύο ηθοποιούς που βλέπουμε. Ενδέχεται να έχει προστεθεί αργότερα από έναν άνθρωπο που φιλά το πίσω μέρος του χεριού του μπροστά σε ένα μικρόφωνο.

Το κόκαλο που μόλις έσπασε ήταν πιθανότατα σέλινο. Η γροθιά που προσγειώθηκε στο πρόσωπο μπορεί να έπεσε πάνω σε ένα κομμάτι κρέας. Και τα βήματα του πρωταγωνιστή ίσως ανήκουν σε κάποιον που πέρασε ολόκληρη την ημέρα περπατώντας επί τόπου.

Ο κινηματογράφος έχει τους δικούς του ηθοποιούς του ήχου. Δεν εμφανίζονται ποτέ στην οθόνη, αλλά χωρίς αυτούς οι ταινίες θα ήταν γεμάτες ανθρώπους που περπατούν αθόρυβα, πόρτες που κλείνουν χωρίς βάρος και μπουνιές που ακούγονται περίπου όσο ένα χτύπημα στον ώμο.

Ο ηθοποιός που δεν εμφανίζεται στην οθόνη

Οι Foley artists αναπαριστούν στο στούντιο τις κινήσεις που βλέπουν στην ταινία. Διαλέγουν το κατάλληλο ζευγάρι παπούτσια, περπατούν πάνω σε ξύλο, χαλί, άμμο ή χαλίκι, κουνούν υφάσματα και χειρίζονται αντικείμενα ακολουθώντας τον ρυθμό του ηθοποιού.

Η δουλειά πήρε το όνομά της από τον Τζακ Φόλεϊ, ο οποίος εργάστηκε στη Universal την εποχή που ο κινηματογράφος αποκτούσε ήχο. Πρόβαλλε την εικόνα και ηχογραφούσε ζωντανά βήματα, πόρτες, κλειδιά και κινήσεις, συγχρονίζοντάς τα με όσα συνέβαιναν στην οθόνη.

Ο ίδιος υπολόγιζε ότι κατά τη διάρκεια της καριέρας του είχε περπατήσει περίπου 8.000 χιλιόμετρα επί τόπου, δημιουργώντας τα βήματα ηθοποιών όπως ο Τζέιμς Κάγκνεϊ, ο Μάρλον Μπράντο και ο Κερκ Ντάγκλας, σύμφωνα με το Guinness World Records.

Κάθε χαρακτήρας απαιτεί διαφορετικό περπάτημα. Αλλιώς ακούγεται κάποιος που βιάζεται, αλλιώς κάποιος που φοβάται και αλλιώς εκείνος που θέλει να κάνει αισθητή την παρουσία του πριν ακόμη εμφανιστεί.

Ηχογράφηση ηχητικών εφέ για ραδιοφωνική παραγωγή στη Φινλανδία, τη δεκαετία του 1930. Οι πρώτες τεχνικές ζωντανής παραγωγής ήχων πέρασαν σύντομα και στον κινηματογράφο

Το φιλί, η γροθιά και το σέλινο

Για την ηχογράφηση ενός φιλιού, ο Βρετανός Foley artist Μπάρναμπι Σμιθ φιλά το χέρι του, αλλάζοντας κίνηση και ένταση ανάλογα με το σημείο του σώματος που δείχνει η σκηνή. Στις ερωτικές σκηνές ηχογραφούνται χωριστά το δέρμα, τα σεντόνια και οι κινήσεις των σωμάτων, όπως εξήγησε στον Guardian.

Οι κινηματογραφικές γροθιές χρειάζονται ακόμη περισσότερη δουλειά. Ενα αληθινό χτύπημα δεν ακούγεται πάντα τόσο βαρύ όσο περιμένει ο θεατής μιας ταινίας δράσης. Ετσι, οι άνθρωποι του ήχου χτυπούν κομμάτια κρέατος, δερμάτινα αντικείμενα ή χοντρά γάντια. Για το σπάσιμο των οστών, το σέλινο παραμένει ένα από τα πιο χρήσιμα υλικά του επαγγέλματος.

Στο Fight Club, η ομάδα του Ρεν Κλάις δημιούργησε καινούργια ηχητικά εφέ για τις μάχες της ταινίας, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων κομμάτια κοτόπουλου, καρύδια, κρέας και δέρμα. Οι γροθιές δεν έπρεπε να ακούγονται όλες ίδιες. Καθεμία χρειαζόταν το δικό της βάρος, ανάλογα με το σώμα και το σημείο όπου κατέληγε.

Ο E.T. βρέθηκε στο ψυγείο

Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ ήθελε ο E.T. να ακούγεται υγρός και παράξενος, χωρίς όμως να γίνεται απωθητικός. Η Foley artist Τζόαν Ρόου αναζήτησε τον σωστό ήχο στο σούπερ μάρκετ.

Η λύση βρέθηκε σε ένα συσκευασμένο συκώτι που μετακινούνταν μέσα στο δοχείο του και στο ζελέ, το οποίο έδινε στο σώμα του εξωγήινου την απαραίτητη αστάθεια. Το αυστραλιανό μουσείο κινούμενης εικόνας ACMI καταγράφει την ιστορία, μαζί με μία μάλλον πρακτική δυσκολία: το συκώτι χαλούσε και έπρεπε να αντικαθίσταται τακτικά.

Ο E.T. έγινε ένας από τους πιο αγαπημένους εξωγήινους του κινηματογράφου και η ταινία κέρδισε δύο Οσκαρ για τον ήχο της. Ενα μικρό μέρος της επιτυχίας βρισκόταν στο ψυγείο.

Το πιο τρομακτικό μωρό ελεφαντάκι

Για το Jurassic Park, ο Γκάρι Ρίντστρομ έπρεπε να δημιουργήσει φωνές για ζώα που κανείς δεν είχε ακούσει.

Ο βρυχηθμός του T. rex κατασκευάστηκε από διαφορετικές ηχογραφήσεις ζώων. Το στοιχείο που του έδωσε την αναγνωρίσιμη, διαπεραστική κραυγή ήταν ένα μωρό ελεφαντάκι. Εβγαλε τον συγκεκριμένο ήχο μία φορά και δεν τον επανέλαβε, παρά τις προσπάθειες των ανθρώπων που το ηχογραφούσαν. Η ίδια καταγραφή χρησιμοποιήθηκε στους μεγάλους βρυχηθμούς του δεινοσαύρου.

Για τους βελοσιράπτορες χρησιμοποιήθηκαν αφρικανικοί γερανοί, χελώνες, άλογα και ένας άνθρωπος που μπορούσε να παράγει έναν παράξενο ήχο με τον λαιμό του. Ο Ρίντστρομ περιέγραψε ολόκληρη τη διαδικασία μιλώντας στο NPR.

Ένα μωρό ελεφαντάκι έδωσε το διαπεραστικό στοιχείο στον βρυχηθμό του T. rex στο «Jurassic Park»

Αρκούδες, ασβοί και ένας παλιός προβολέας

Ο Μπεν Μπερτ βρήκε τον βασικό βόμβο του φωτόσπαθου του Star Wars σε έναν παλιό κινηματογραφικό προβολέα. Για τον Τσουμπάκα ηχογράφησε αρκούδες, ασβούς και θαλάσσιους ίππους και στη συνέχεια ταξινόμησε τους ήχους ανάλογα με το συναίσθημα που ήθελε να εκφράσει ο χαρακτήρας. Η προέλευση των διάσημων εφέ περιγράφεται από το StarWars.com.

Ζωντανός κόκορας ηχογραφείται σε στούντιο της φινλανδικής ραδιοφωνίας τη δεκαετία του 1930.

Τεχνικά, τα βήματα, τα φιλιά και οι κινήσεις των ρούχων ανήκουν στο Foley, ενώ ο T. rex και το φωτόσπαθο αποτελούν δουλειά του sound design. Μέσα στην ταινία, όμως, τα όρια δεν ενδιαφέρουν τον θεατή. Ολα πρέπει να φαίνονται ότι γεννήθηκαν μαζί με την εικόνα.

Οι άνθρωποι του ήχου δεν περιμένουν να προσέξουμε τη δουλειά τους. Αν ένα βήμα, ένα φιλί ή ένας βρυχηθμός τραβήξει την προσοχή για λάθος λόγο, η ψευδαίσθηση έχει ήδη χαλάσει. Το πρόβλημα αρχίζει όταν μαθαίνεις ότι ο E.T. ήταν ζελέ και ο T. rex ένα ελεφαντάκι. Μετά δύσκολα τους ακούς με τον ίδιο τρόπο.

Διαβάστε επίσης

• Οι ταινίες που δεν υπάρχουν, κι όμως όλοι τις έχουμε δει
• Πριν πατήσουμε «Skip Intro»: Οι τίτλοι αρχής που έγιναν μικρές ταινίες
• Backrooms: Από το YouTube στο Χόλιγουντ – Η κρυφή σκηνή των horror shorts

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News