Πετρέλαιο: Η αθέατη επιχείρηση που κρατά τις τιμές από νέα έκρηξη

Πέτρος Ψωμάς

Πίσω από την εικόνα μιας παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου που εξακολουθεί να λειτουργεί παρά την παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ, βρίσκεται μια επιχείρηση που σε μεγάλο βαθμό δεν εμφανίζεται στις συνηθισμένες οθόνες παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας.

Μεγάλα δεξαμενόπλοια περνούν το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα με απενεργοποιημένους αναμεταδότες AIS, κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ στη συνέχεια μέρος των φορτίων μεταφορτώνεται σε άλλα πλοία στον Κόλπο του Ομάν. Η τακτική αυτή, μαζί με εναλλακτικές διαδρομές και τη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων, έχει συμβάλει στο να παραμείνει σημαντική ποσότητα πετρελαίου διαθέσιμη στην αγορά και να αποφευχθεί μέχρι στιγμής μια ακόμη μεγαλύτερη άνοδος των διεθνών τιμών.

Τα δεξαμενόπλοια που «εξαφανίζονται»

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός υπερδεξαμενόπλοιου μήκους άνω των 300 μέτρων, το οποίο φόρτωσε αργό πετρέλαιο στο Κατάρ στα τέλη Ιουλίου.

Στις 31 Ιουλίου, ενώ βρισκόταν ανοικτά του Ντουμπάι, το σήμα AIS του πλοίου σταμάτησε να εκπέμπει. Όταν εμφανίστηκε ξανά το επόμενο πρωί, το πλοίο είχε ήδη περάσει στην άλλη πλευρά των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN που επικαλείται το Πρώτο Θέμα, αντίστοιχες διελεύσεις έχουν γίνει μέρος μιας συστηματικότερης τακτικής. Πετρελαϊκές εταιρείες από τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρησιμοποιούν δεξαμενόπλοια που κινούνται με κλειστούς αναμεταδότες, ενώ η αμερικανική στρατιωτική παρουσία λειτουργεί ως πρόσθετος παράγοντας ασφάλειας.

Εκατομμύρια βαρέλια που δεν αποτυπώνονται εύκολα

Το μέγεθος της επιχείρησης γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό όταν εξετάζονται οι διαφορετικές εκτιμήσεις για το πόσο πετρέλαιο εξακολουθεί πραγματικά να περνά από το Ορμούζ.

Το δημοσίευμα, επικαλούμενο αμερικανικές κυβερνητικές εκτιμήσεις, αναφέρει ότι οι πραγματικές ροές μπορεί να φτάνουν τα 8 έως 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σχεδόν διπλάσια ποσότητα από αυτή που αποτυπώνουν ορισμένα συστήματα παρακολούθησης βασισμένα κυρίως στα σήματα AIS.

Η διαφορά δεν είναι αμελητέα. Η ίδια η αμερικανική Energy Information Administration επισημαίνει ότι από το τέλος Φεβρουαρίου τα δεδομένα AIS για το Ορμούζ έχουν γίνει ιδιαίτερα αναξιόπιστα και ότι οι εκτιμήσεις της χρειάζονται συχνές αναθεωρήσεις με τη χρήση πρόσθετων στοιχείων για τα λιμάνια προέλευσης και προορισμού των φορτίων. Για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η EIA υπολογίζει συνολικές ροές πετρελαίου 4,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως μέσω των Στενών, έναντι άνω των 21 εκατ. πριν από την κρίση.

Αυτό ακριβώς δείχνει πόσο δύσκολο είναι πλέον να αποτυπωθεί σε πραγματικό χρόνο η πραγματική εικόνα.

Το 80% περνά χωρίς ενεργό AIS

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που μεταφέρει το ίδιο ρεπορτάζ, περίπου το 80% της κίνησης μέσω των Στενών τις τελευταίες δύο εβδομάδες πραγματοποιήθηκε χωρίς ενεργούς αναμεταδότες.

Τα πλοία κινούνται κατά το δυνατόν κοντά στις ακτές του Ομάν, μακριά από την ιρανική πλευρά, και στη συνέχεια πραγματοποιούν μεταφορτώσεις πλοίο με πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.

Μέσα σε δύο ημέρες καταγράφηκαν περισσότερες από δώδεκα τέτοιες μεταφορτώσεις, με τα φορτία να κατευθύνονται στη συνέχεια κυρίως προς ασιατικές αγορές.

Δεν είναι μόνο τα «σκοτεινά» περάσματα

Η συγκράτηση των τιμών δεν οφείλεται σε έναν μόνο μηχανισμό.

Η Σαουδική Αραβία έχει μεταφέρει σημαντικές ποσότητες πετρελαίου μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης προς την Ερυθρά Θάλασσα, αποφεύγοντας το Ορμούζ, ενώ πρόσθετη παραγωγή έχει έρθει στην αγορά από χώρες όπως η Βραζιλία, η Γουιάνα και η Βενεζουέλα.

Παράλληλα, ΗΠΑ και Κίνα έχουν χρησιμοποιήσει αποθέματα για να περιορίσουν την πίεση στην αγορά, ενώ οι υψηλές τιμές έχουν αρχίσει να επηρεάζουν και τη ζήτηση.

Η λύση αγοράζει χρόνο

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το μοντέλο δύσκολα μπορεί να λειτουργήσει επ’ αόριστον.

Η EIA εξακολουθεί να θεωρεί ότι οι διελεύσεις μέσω των Στενών θα παραμείνουν σοβαρά περιορισμένες μέσα στον Αύγουστο και εκτιμά ότι η επιστροφή της παραγωγής και των εμπορικών ροών κοντά στα προ της κρίσης επίπεδα θα χρειαστεί χρόνο.

Παράλληλα, η πίεση έχει ήδη μεταφερθεί από το αργό πετρέλαιο στα διυλισμένα προϊόντα. Βενζίνη, ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα βρίσκονται αντιμέτωπα με περιορισμένη δυνατότητα διύλισης και υψηλότερες τιμές, ενώ το αργό κινείται πλέον κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι.

Η «αθέατη» επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, επομένως, δεν έχει λύσει την ενεργειακή κρίση. Έχει όμως δημιουργήσει μια πολύτιμη βαλβίδα εκτόνωσης: εκατομμύρια βαρέλια εξακολουθούν να βρίσκουν τον δρόμο τους προς τις διεθνείς αγορές, περιορίζοντας μέχρι στιγμής τον κίνδυνο μιας ακόμη πιο απότομης εκτίναξης των τιμών.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News