Το anime που έστειλε μια νέα γενιά στον Osamu Dazai – Από εκατοντάδες αντίτυπα σε 150.000 τον χρόνο

Ο Osamu Dazai πέθανε το 1948, σε ηλικία μόλις 38 ετών. Στην Ιαπωνία δεν ξεχάστηκε ποτέ: θεωρείται μία από τις μεγάλες μορφές της σύγχρονης ιαπωνικής λογοτεχνίας. Εκείνο που άλλαξε σχεδόν οκτώ δεκαετίες αργότερα είναι ποιος τον διαβάζει έξω από την Ιαπωνία – και κυρίως πώς φτάνει μέχρι τα βιβλία του.

Το «No Longer Human» έχει πλέον πουλήσει περισσότερα από 75.000 αντίτυπα μόνο στη Βρετανία, ενώ το 2026 η Penguin Classics κυκλοφόρησε το «Schoolgirl», την πρώτη βρετανική έκδοση έργου του Dazai εδώ και σχεδόν 70 χρόνια, όπως καταγράφει ο Guardian.

Πίσω από αυτή την απρόσμενη διεθνή δεύτερη ζωή υπάρχει ένα πολύ σύγχρονο μονοπάτι. Πολλοί νεότεροι αναγνώστες δεν γνώρισαν πρώτα το βιβλίο.

Γνώρισαν πρώτα τον Dazai ως χαρακτήρα anime.

Ο συγγραφέας που έγινε ήρωας

Το «Bungo Stray Dogs» ξεκίνησε ως manga και μεταφέρθηκε σε anime το 2016. Η ιδέα του είναι από μόνη της παράξενη: οι χαρακτήρες του φέρουν ονόματα πραγματικών λογοτεχνών και αρκετές από τις δυνάμεις ή τα χαρακτηριστικά τους παραπέμπουν στα έργα τους.

Στο επίσημο cast της σειράς συναντά κανείς, μεταξύ άλλων, Osamu Dazai, Ryūnosuke Akutagawa, Edogawa Ranpo, Doppo Kunikida, Kenji Miyazawa αλλά και Fyodor Dostoevsky.

Ο Dazai της σειράς δεν είναι φυσικά βιογραφική απεικόνιση του συγγραφέα. Είναι ένας χαρισματικός, εκκεντρικός φανταστικός χαρακτήρας, του οποίου όμως ακόμη και η υπερφυσική ικανότητα φέρει τον τίτλο «No Longer Human».

Και κάπου εδώ η ιστορία περνά από την οθόνη στα βιβλιοπωλεία.

Από δεκάδες αντίτυπα σε 150.000

Η αμερικανική New Directions εξέδιδε τον Dazai επί δεκαετίες.

Οι άνθρωποι του εκδοτικού οίκου είπαν στον Guardian ότι, πριν από την έκρηξη ενδιαφέροντος, οι τίτλοι του μπορούσαν να πουλούν δεκάδες ή εκατοντάδες αντίτυπα τον χρόνο. Μετά την αμερικανική κυκλοφορία του anime το 2018, άρχισαν να βλέπουν τις πωλήσεις να ανεβαίνουν.

Στο αποκορύφωμα της ζήτησης, οι ετήσιες πωλήσεις βιβλίων του Dazai έφτασαν περίπου τις 150.000 κόπιες.  Αυτό είναι και το στοιχείο που κάνει την περίπτωση διαφορετική από μια συνηθισμένη αναβίωση παλιού βιβλίου μέσω social media.

Το pelop.gr έχει ήδη καταγράψει την περίπτωση της Ζακλίν Χαρπμάν, της οποίας ένα μυθιστόρημα του 1995 έγινε δεκαετίες αργότερα τεράστια επιτυχία μέσα από το BookTok. Στον Dazai, όμως, συμβαίνει κάτι άλλο: ένα νέο έργο ποπ κουλτούρας δεν διαδίδει το παλιό βιβλίο – χρησιμοποιεί τον ίδιο τον συγγραφέα ως μυθοπλαστικό υλικό και τελικά στέλνει το κοινό πίσω στο πρωτότυπο έργο του.

Το anime άνοιξε την πόρτα – αλλά δεν εξηγεί γιατί έμειναν

Θα ήταν εύκολο, πάντως, να πούμε ότι «ένα anime έκανε τον Dazai διάσημο». Θα ήταν και λάθος.

Ο Dazai ήταν ήδη κλασικός συγγραφέας στην Ιαπωνία. Και ακόμη περισσότερο, κανένα anime δεν μπορεί από μόνο του να εξηγήσει γιατί ένας αναγνώστης αγοράζει ένα βιβλίο και στη συνέχεια διαβάζει και το επόμενο.

Το «No Longer Human» δεν μοιάζει με προφανές viral ανάγνωσμα. Είναι σκοτεινό, εξομολογητικό και χτισμένο γύρω από έναν άνθρωπο που αισθάνεται βαθιά ξένος προς την κοινωνία και μαθαίνει να κρύβει αυτή την αποξένωση πίσω από μια κατασκευασμένη δημόσια συμπεριφορά.

Ακριβώς εκεί εντοπίζουν εκδότες και μεταφραστές μεγάλο μέρος της σημερινής δύναμής του: νεότεροι αναγνώστες αναγνωρίζουν στο έργο το αίσθημα του «δεν ανήκω», την αυτοαμφισβήτηση και την πίεση να παρουσιάζεις προς τα έξω έναν εαυτό διαφορετικό από αυτόν που αισθάνεσαι μέσα σου.

Το anime, με άλλα λόγια, μπορεί να εξηγήσει πώς έφτασαν στην πόρτα. Το βιβλίο πρέπει να εξηγήσει γιατί την άνοιξαν.

Οι 600.000 πωλήσεις στη Νότια Κορέα

Αυτό γίνεται ακόμη πιο καθαρό στη Νότια Κορέα.

Εκεί, μια μετάφραση του «No Longer Human» έχει φτάσει στην 142η ανατύπωση και σε περισσότερες από 600.000 πωλήσεις, σύμφωνα με ανάλυση του Nippon.com.

Η εκτόξευση άρχισε γύρω στο 2021 και δεν αποδίδεται σε έναν μόνο παράγοντα. Σημαντικό ρόλο είχαν το anime «Human Lost» του 2019, μια κορεατική τηλεοπτική σειρά με τον ίδιο αγγλικό τίτλο, το YouTube και τα social media. Το «Bungo Stray Dogs» συνέβαλε επίσης στη διεθνή αναγνωρισιμότητα του συγγραφέα.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.

Δεν έχουμε μία πλατφόρμα που «ανασταίνει» ένα βιβλίο. Έχουμε πολλά διαφορετικά κομμάτια της ποπ κουλτούρας που λειτουργούν ως είσοδοι προς το ίδιο παλιό κείμενο.

Το BookTok έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να αλλάξει τις πωλήσεις και τις εκδοτικές επιλογές. Το «Bungo Stray Dogs» δείχνει κάτι ακόμη πιο παράξενο: η διαδρομή προς ένα κλασικό βιβλίο μπορεί να ξεκινήσει από έναν φανταστικό χαρακτήρα που απλώς δανείστηκε το όνομα του ανθρώπου που το έγραψε.

Από τον φανταστικό Dazai στον πραγματικό

Ισως αυτή να είναι τελικά η πιο ενδιαφέρουσα ανατροπή.

Επί δεκαετίες μιλούσαμε για τη διαδρομή βιβλίο – ταινία ή σειρά. Το λογοτεχνικό έργο γινόταν εικόνα και η εικόνα έφερνε νέους αναγνώστες στο πρωτότυπο.

Εδώ η σχέση είναι πολύ πιο περίεργη. Ο Dazai δεν μεταφέρθηκε απλώς στην οθόνη. Μετατράπηκε ο ίδιος σε fiction.

Και ένας σημερινός θεατής μπορεί να ξεκινήσει από έναν υπερφυσικό χαρακτήρα ενός anime, να αναρωτηθεί γιατί η δύναμή του ονομάζεται «No Longer Human», να ψάξει ποιος ήταν ο πραγματικός Osamu Dazai και να καταλήξει να διαβάζει ένα ιαπωνικό μυθιστόρημα του 1948.

Το «Bungo Stray Dogs» δεν έκανε τον Dazai σημαντικό συγγραφέα. Εκανε όμως χιλιάδες ανθρώπους που ίσως δεν θα περνούσαν ποτέ από το ράφι της κλασικής ιαπωνικής λογοτεχνίας να ψάξουν το όνομά του.

Κάπως έτσι, ένα anime έγινε όχι υποκατάστατο του βιβλίου, αλλά η πιο απρόσμενη διαφήμισή του.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News