Πέθανε ο Ζαν-Πολ Ραπενό: Ο «Σιρανό», οι μεγάλοι σταρ και μια φιλμογραφία μόλις οκτώ ταινιών

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Ο Ζαν-Πολ Ραπενό, ο σκηνοθέτης που συνέδεσε το όνομά του με τον «Σιρανό ντε Μπερζεράκ» και με μερικούς από τους σημαντικότερους σταρ του γαλλικού κινηματογράφου, πέθανε την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου στο Παρίσι, σε ηλικία 94 ετών. Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή την Τετάρτη ένας από τους γιους του.

Η φιλμογραφία που αφήνει πίσω του εντυπωσιάζει περισσότερο για το πόσο μικρή είναι: οκτώ μεγάλου μήκους ταινίες μέσα σε σχεδόν πενήντα χρόνια. Ο Ραπενό εργαζόταν αργά, επέστρεφε πολλές φορές στα σενάριά του και μπορούσε να μείνει για χρόνια μακριά από τα γυρίσματα. Στη δική του περίπτωση, όμως, τα μεγάλα διαστήματα σιωπής δεν σήμαιναν και απουσία από το γαλλικό σινεμά. Ταινίες όπως το «Le Sauvage», ο «Ουσάρος στη στέγη» και, πάνω απ’ όλες, ο «Σιρανό ντε Μπερζεράκ» κράτησαν σταθερά το όνομά του στο προσκήνιο.

Γεννημένος το 1932 στην Οσέρ, είχε αρχίσει την καριέρα του από το σενάριο, πριν περάσει οριστικά πίσω από την κάμερα. Το σκηνοθετικό του ντεμπούτο ήρθε το 1966 με το «La Vie de château», με πρωταγωνιστές την Κατρίν Ντενέβ και τον Φιλίπ Νουαρέ. Ακολούθησαν οι «Les Mariés de l’an II» με τον Ζαν-Πολ Μπελμοντό, το «Le Sauvage» με την Ντενέβ και τον Ιβ Μοντάν και το «Tout feu, tout flamme» με τον Μοντάν και την Ιζαμπέλ Ατζανί.

Η μεγάλη στιγμή του «Σιρανό»

Το 1990 ο Ραπενό επέστρεψε στη σκηνοθεσία έπειτα από οκτώ χρόνια για να αναμετρηθεί με ένα από τα γνωστότερα έργα της γαλλικής θεατρικής παράδοσης.

Η μεταφορά του «Σιρανό ντε Μπερζεράκ» του Εντμόν Ροστάν ήταν ένα εξαιρετικά φιλόδοξο σχέδιο. Ο προϋπολογισμός έφτασε τα 100 εκατομμύρια γαλλικά φράγκα, ποσό πρωτοφανές τότε για γαλλική παραγωγή, ενώ ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ ανέλαβε τον ρόλο που έμελλε να γίνει μία από τις κορυφαίες ερμηνείες της καριέρας του.

Ο Ραπενό και ο Ζαν-Κλοντ Καριέρ σεβάστηκαν τον έμμετρο λόγο του πρωτοτύπου, αλλά αντιμετώπισαν το έργο εξαρχής ως κινηματογράφο. Οι σκηνές ανοίγουν στον χώρο, η δράση μεταφέρεται από τα θέατρα και τους δρόμους στα πεδία των μαχών και ο Σιρανό του Ντεπαρντιέ αποκτά μια σωματική ορμή που ξεφεύγει από την παράδοση της θεατρικής ερμηνείας.

Η ταινία αποτέλεσε θρίαμβο. Κέρδισε 10 βραβεία Σεζάρ, μεταξύ των οποίων καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας, απέσπασε πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ και έφερε στον Ντεπαρντιέ το βραβείο ανδρικής ερμηνείας στο Φεστιβάλ των Καννών.

Το σινεμά της κίνησης

Ο ίδιος ο Ραπενό είχε επινοήσει τον όρο «cavalcadant» για να περιγράψει τον ρυθμό που αναζητούσε στις ταινίες του. Οι ήρωές του κινούνται διαρκώς, οι διάλογοι έχουν ταχύτητα, οι ιστορίες περνούν εύκολα από την περιπέτεια στην κωμωδία και από τον έρωτα στην Ιστορία. Πίσω από αυτή την ελαφρότητα υπήρχε εξαντλητική προετοιμασία και ένας δημιουργός γνωστός για την επιμονή του στη λεπτομέρεια.

Μετά τον «Σιρανό» γύρισε τον «Ουσάρο στη στέγη» το 1995 και το «Bon Voyage» το 2003. Για την τελευταία του ταινία χρειάστηκε να περάσουν ακόμη δώδεκα χρόνια: το «Belles Familles» κυκλοφόρησε το 2015 και ολοκλήρωσε μια φιλμογραφία που είχε αρχίσει σχεδόν μισό αιώνα νωρίτερα.

Οκτώ ταινίες δεν είναι πολλές. Στην περίπτωση του Ζαν-Πολ Ραπενό, όμως, αρκούν για να αποτυπώσουν μια ολόκληρη αντίληψη για το γαλλικό σινεμά: μεγάλοι ηθοποιοί, φροντισμένο σενάριο, ρυθμός, περιπέτεια και η πεποίθηση ότι ακόμη και ένα κλασικό έργο μπορεί στην οθόνη να αποκτήσει καινούργια ζωή.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News