Ο Βαν Γκογκ των Νιάρχων επιστρέφει σε έκθεση μετά από 36 χρόνια
Η «Αυτοπροσωπογραφία με δεμένο αυτί και πίπα» του 1889 βγαίνει ξανά στο διεθνές εκθεσιακό κύκλωμα για πρώτη φορά από το 1990. Το έργο ανήκει στην οικογένεια Νιάρχου, έχει απορρίψει επί δεκαετίες αιτήματα δανεισμού και τον Οκτώβριο θα αποτελέσει ένα από τα μεγάλα γεγονότα της Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι
Η «Αυτοπροσωπογραφία με δεμένο αυτί και πίπα» του Βίνσεντ βαν Γκογκ, Ιανουάριος 1889. Το έργο της συλλογής Νιάρχου επιστρέφει σε μεγάλη προσωρινή έκθεση για πρώτη φορά από το 1990 
Για περισσότερα από τριάντα χρόνια, μεγάλα μουσεία και εκθέσεις ζητούσαν έναν από τους πιο ιδιαίτερους Βαν Γκογκ που παραμένουν σε ιδιωτικά χέρια. Η απάντηση ήταν σταθερά αρνητική.
Τώρα, η «Αυτοπροσωπογραφία με δεμένο αυτί και πίπα», που ανήκει στην οικογένεια Νιάρχου, ετοιμάζεται να ταξιδέψει στο Παρίσι. Από τις 9 Οκτωβρίου θα παρουσιαστεί στη Fondation Louis Vuitton, στην έκθεση «Gustave Fayet, Collector – Designer. Icons of Modern Art», δίπλα σε περισσότερα από 250 έργα δημιουργών όπως οι Γκογκέν, Σεζάν, Ντεγκά, Ρενουάρ, Τουλούζ-Λοτρέκ και Ματίς.
Η παρουσία της εκεί είναι από μόνη της είδηση. Το έργο δεν έχει παραχωρηθεί σε προσωρινή έκθεση από το 1990, παρότι στο διάστημα που ακολούθησε υπήρξαν επανειλημμένα αιτήματα δανεισμού. Εχει εμφανιστεί κατά περιόδους στο Kunsthaus της Ζυρίχης, όμως η έξοδός του σε μεγάλη διεθνή έκθεση έχει να συμβεί 36 χρόνια.
Η εικόνα μετά τη νύχτα της Αρλ
Ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε την αυτοπροσωπογραφία τον Ιανουάριο του 1889, λίγες εβδομάδες μετά την κρίση στην Αρλ και τον σοβαρό αυτοτραυματισμό του στο αυτί, που ακολούθησε τη θυελλώδη συγκατοίκησή του με τον Πολ Γκογκέν.
Δεν είναι η μοναδική εικόνα του με τον επίδεσμο. Υπάρχουν δύο αυτοπροσωπογραφίες εκείνης της περιόδου. Η άλλη βρίσκεται σήμερα στην Courtauld Gallery του Λονδίνου.
Στον πίνακα της συλλογής Νιάρχου, όμως, ο Βαν Γκογκ τοποθετεί τον εαυτό του απέναντι σε ένα σχεδόν φλεγόμενο πορτοκαλοκόκκινο φόντο. Φορά βαρύ σκούφο και παλτό, ο επίδεσμος καλύπτει το τραυματισμένο αυτί και μια πίπα βρίσκεται στο στόμα του. Δεν παρουσιάζει την κρίση που προηγήθηκε. Παρουσιάζει τον άνθρωπο μετά από αυτήν.
Αυτό είναι και ένα από τα στοιχεία που κάνουν το έργο τόσο ισχυρό: ο ζωγράφος έχει μόλις επιστρέψει από το νοσοκομείο και έχει επιστρέψει ταυτόχρονα στη δουλειά του. Η Fondation Louis Vuitton τον περιγράφει ως τραυματισμένο αλλά αποφασισμένο να συνεχίσει να ζωγραφίζει.
Στο Παρίσι η αυτοπροσωπογραφία θα παρουσιαστεί δίπλα σε αυτοπροσωπογραφία του Πολ Γκογκέν, δημιουργώντας μια σπάνια συνάντηση των δύο καλλιτεχνών ακριβώς μέσα από την εικόνα που επέλεξαν να δώσουν για τον εαυτό τους.
Διαβάστε επίσης: Τζάκσον Πόλοκ: Έργο του πουλήθηκε για 181 εκατ. δολάρια στη Νέα Υόρκη
Η δεύτερη αυτοπροσωπογραφία με δεμένο αυτί βρίσκεται στην Courtauld Gallery του Λονδίνου
Ο συλλέκτης που αγόραζε Βαν Γκογκ πριν γίνει «Βαν Γκογκ»
Η παρουσία του πίνακα στην έκθεση δεν είναι τυχαία.
Πριν περάσει στην οικογένεια Νιάρχου, η αυτοπροσωπογραφία είχε βρεθεί στη συλλογή του Gustave Fayet, του Γάλλου ζωγράφου και συλλέκτη στον οποίο είναι αφιερωμένη η έκθεση.
Ο Fayet ανήκε στους ανθρώπους που αγόραζαν έργα του Βαν Γκογκ και του Γκογκέν πολύ πριν οι δύο ζωγράφοι αποκτήσουν τη σημερινή τους σχεδόν μυθική θέση στην ιστορία της τέχνης. Η Fondation επιχειρεί τώρα να επανασυνθέσει, για πρώτη φορά εδώ και περίπου έναν αιώνα, μεγάλο μέρος αυτής της διασκορπισμένης συλλογής.
Δεκαετίες αργότερα, ο πίνακας πέρασε στον Σταύρο Νιάρχο. Σύμφωνα με το The Art Newspaper, ο Ελληνας εφοπλιστής τον απέκτησε τη δεκαετία του 1970, με το τίμημα να εκτιμάται τότε στα 2 έως 3 εκατ. δολάρια. Σήμερα παραμένει στην οικογένεια, με τους ιδιοκτήτες του να μη δημοσιοποιούνται επισήμως στην έκθεση.
Η σημερινή ασφαλιστική του αξία δεν έχει ανακοινωθεί. Ο ειδικός στον Βαν Γκογκ Martin Bailey εκτιμά ότι για έναν δανεισμό αυτού του μεγέθους θα μπορούσε πλέον να βρίσκεται στην περιοχή των 200 έως 300 εκατ. δολαρίων. Είναι εκτίμηση, όχι τιμή πώλησης, και ίσως ο καλύτερος τρόπος να αντιληφθεί κανείς πόσο διαφορετικό αντικείμενο είναι σήμερα ο πίνακας από εκείνο που κάποτε αγόραζαν οι πρωτοπόροι συλλέκτες της μοντέρνας τέχνης.
Διαβάστε επίσης: Ντε Κίρικο: Ο ζωγράφος που γεννήθηκε στον Βόλο και έκανε την πόλη να μοιάζει με γρίφο
Ενα έργο που σπάνια εγκαταλείπει την ιδιωτική του ζωή
Η μεγάλη γοητεία της ιστορίας βρίσκεται τελικά και σε αυτό.
Τα διασημότερα έργα του Βαν Γκογκ είναι τόσο αναγνωρίσιμα ώστε μοιάζουν να ανήκουν στη συλλογική μνήμη. Η συγκεκριμένη αυτοπροσωπογραφία, όμως, υπενθυμίζει ότι ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας τέχνης εξακολουθούν να έχουν ιδιώτες ιδιοκτήτες, κλειστές πόρτες και σπάνιες δημόσιες εμφανίσεις.
Από τις 9 Οκτωβρίου και έως τις 8 Μαρτίου 2027, μία από αυτές τις πόρτες ανοίγει.
Και ένας Βαν Γκογκ που τα τελευταία 36 χρόνια τα μεγάλα εκθεσιακά προγράμματα ζητούσαν χωρίς επιτυχία, θα βρίσκεται ξανά απέναντι στο κοινό.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Ομάδες για γονείς με δωρεάν συμμετοχή από «Καλλίπολις»
Μπύρα χωρίς αλκοόλ: Τι κρύβεται πίσω από το «0%»;
Η NEURA Robotics και η SECO ενώνουν τις δυνάμεις τους για το μέλλον του Physical AI στην Ευρώπη
Η δράση της Πολυτεκνικής Οργάνωσης για τα «πρωτάκια» ΒΙΝΤΕΟ-ΦΩΤΟ
Ελ Νίνιο: Τι είναι το φαινόμενο που μας ανησυχεί ιδιαίτερα και πώς επηρεάζει την Ελλάδα
