39 χρόνια Hellraiser: Ο Clive Barker πήρε την κάμερα για να μην του χαλάσουν άλλη ιστορία

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Σήμερα αρκεί η σιλουέτα του Pinhead ή η χρυσαφένια επιφάνεια του κουτιού για να αναγνωρίσει κανείς το Hellraiser. Πίσω από αυτές τις εικόνες βρίσκεται μια λιγότερο γνωστή ιστορία: ένας συγγραφέας που μπήκε στο σινεμά επειδή είχε κουραστεί να βλέπει άλλους να χάνουν την ουσία των έργων του.

Το Hellraiser βγήκε στις βρετανικές αίθουσες στις 11 Σεπτεμβρίου 1987. Ήταν η πρώτη μεγάλου μήκους σκηνοθεσία του Clive Barker και η μεταφορά της δικής του νουβέλας The Hellbound Heart. Η διαδρομή από τη σελίδα στην οθόνη είχε, αυτή τη φορά, σχεδιαστεί από τον ίδιο.

Δύο ταινίες ήταν αρκετές

Πριν από το Hellraiser, ο Barker είχε ήδη γνωρίσει τη δυσάρεστη πλευρά του κινηματογράφου. Έγραψε τα σενάρια για το Underworld του 1985 και το Rawhead Rex του 1986, αμφότερα σε σκηνοθεσία George Pavlou. Στη δεύτερη περίπτωση είχε διασκευάσει δικό του διήγημα από τα Books of Blood.

Ο συγγραφέας δεν έκρυψε ποτέ την απογοήτευσή του. Για το Rawhead Rex έχει περιγράψει πως έμεινε μακριά από το γύρισμα και δεν ρωτήθηκε για βασικές αλλαγές. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν απλώς ότι η ταινία διέφερε από το κείμενό του. Κατά τη δική του εκτίμηση, είχε χαθεί η ψυχολογία και το σεξουαλικό υπόστρωμα της ιστορίας, αφήνοντας στη θέση τους ένα συμβατικό τέρας.

Στο αρχείο του επίσημου ιστότοπού του, ο Barker συνδέει ευθέως εκείνη την εμπειρία με την απόφασή του να σκηνοθετήσει. Αν επρόκειτο να συνεχίσει στο σινεμά, θα έπρεπε να αναλάβει ο ίδιος την ευθύνη της εικόνας.

Ο Clive Barker το 2007. Η απογοήτευση από το Underworld και το Rawhead Rex τον οδήγησε να αναλάβει ο ίδιος τη σκηνοθεσία του Hellraiser

Ένα βιβλίο που ήξερε ήδη το μέγεθος της ταινίας του

Το The Hellbound Heart γράφτηκε το 1985 και πρωτοδημοσιεύτηκε το 1986 στην ανθολογία Night Visions 3. Το επίσημο αρχείο του Barker το περιγράφει ως κείμενο που προοριζόταν να αποτελέσει τη βάση μιας πιθανής πρώτης μεγάλου μήκους σκηνοθεσίας.

Αυτό εξηγεί και την πειθαρχία της νουβέλας. Η δράση της συγκεντρώνεται κυρίως σε ένα σπίτι, οι βασικοί χαρακτήρες είναι λίγοι και η φρίκη γεννιέται μέσα σε ένα κλειστό οικογενειακό σχήμα. Ο Φρανκ έχει εξαντλήσει τις συνηθισμένες απολαύσεις και ανοίγει το κουτί αναζητώντας μια εμπειρία πέρα από τα ανθρώπινα όρια. Η Τζούλια, δεμένη μαζί του από μια παλιά ερωτική εμμονή, γίνεται συνεργός στην επιστροφή του.

Ο παραγωγός Christopher Figg είχε δώσει στον Barker μια εξαιρετικά πρακτική κατεύθυνση: για να χρηματοδοτηθεί ένας άπειρος σκηνοθέτης, χρειαζόταν μια ιστορία με λίγους ανθρώπους και ένα σπίτι. Το The Hellbound Heart χωρούσε σε αυτό το πλαίσιο χωρίς να μικραίνει η βασική του ιδέα. Η οικονομία της παραγωγής είχε ενσωματωθεί στη δραματουργία.

Ο Barker μετέτρεψε τη νουβέλα σε σενάριο, πρόσθεσε δικά του σχέδια των Cenobites και χρησιμοποίησε όλο το υλικό ως πακέτο αναζήτησης χρηματοδότησης. Η New World Pictures έδωσε περίπου 900.000 δολάρια, θεωρώντας αρχικά ότι η ταινία θα κατέληγε κατευθείαν στο βίντεο.

Το μοναδικό βιβλίο σκηνοθεσίας ήταν δανεισμένο

Μία εβδομάδα πριν αρχίσει το γύρισμα, ο Barker πήγε στη βιβλιοθήκη του Crouch End για να βρει ένα βιβλίο σχετικά με τη σκηνοθεσία. Υπήρχε μόνο ένα και το είχε ήδη δανειστεί κάποιος άλλος. Τη λεπτομέρεια αφηγήθηκε ο ίδιος, χρόνια αργότερα, σε μια εξαιρετική προφορική ιστορία της δημιουργίας του Hellraiser.

Δεν ξεκινούσε, βέβαια, από το μηδέν. Είχε γυρίσει πειραματικές ταινίες μικρού μήκους, είχε γράψει και σκηνοθετήσει θέατρο και γνώριζε αρκετούς από τους συνεργάτες του από τη θεατρική ομάδα Dog Company. Ανάμεσά τους βρισκόταν ο παλιός του φίλος Doug Bradley, ο οποίος δέχτηκε να κρυφτεί πίσω από το προσθετικό μακιγιάζ ενός ρόλου που στο πρώτο φιλμ αναφερόταν απλώς ως Lead Cenobite.

Ο Barker κάλυψε την τεχνική του ανασφάλεια με εξαντλητική προετοιμασία. Ο παραγωγός θυμόταν ότι σχεδίαζε κάθε βράδυ τα πλάνα της επόμενης ημέρας. Το γύρισμα κράτησε έξι εβδομάδες και η ομάδα των ειδικών εφέ έφτιαξε με πρακτικά υλικά εικόνες που παραμένουν δύσκολο να κοιτάξεις: την ανασύσταση του σώματος του Φρανκ, τα άγκιστρα, τις τομές, τα ρούχα που μοιάζουν ραμμένα πάνω στη σάρκα.

Ακόμη και ο τίτλος προέκυψε μέσα από έναν πρακτικό διάλογο. Ο Barker ήθελε το Hellbound. Ο Figg το θεώρησε υπερβολικά αρνητικό και πρότεινε το Hellraiser. Η δεύτερη λέξη έμεινε και τελικά έγινε το όνομα ενός ολόκληρου κινηματογραφικού σύμπαντος.

Όταν ο συγγραφέας διασκεύασε τον εαυτό του

Το γεγονός ότι ο Barker είχε τον έλεγχο δεν οδήγησε σε μια κατά λέξη μεταφορά. Στη νουβέλα, η Κέρστι είναι φίλη του Ρόρι και κρύβει αισθήματα για εκείνον. Στην ταινία, ο Ρόρι γίνεται Λάρι και η Κέρστι κόρη του. Η αλλαγή έγινε έπειτα από πρόταση της New World και έδωσε αμέσως πιο καθαρό συναισθηματικό βάρος στην προσπάθειά της να τον σώσει.

Το στούντιο ζήτησε επίσης να αμερικανοποιηθεί το περιβάλλον και να μεταγλωττιστούν αρκετές βρετανικές φωνές. Περιόρισε το ερωτικό υλικό στις σκηνές του Φρανκ και της Τζούλια, ενώ άφησε περισσότερο χώρο στη βία. Ο Barker έβλεπε το αντίστροφο ως πιο πιστό στην ιστορία του: το σεξ ήταν ο σύνδεσμος ανάμεσα στην επιθυμία, στην προδοσία και στη φρίκη.

Παρά τις αλλαγές, η ουσία άντεξε. Οι Cenobites δεν εισβάλλουν τυχαία σε μια ήσυχη ζωή. Έρχονται επειδή κάποιος τούς κάλεσε, έχοντας ζητήσει συνειδητά να περάσει τα όρια της συνηθισμένης εμπειρίας. Ο Φρανκ και η Τζούλια κινούν την ιστορία με τις επιλογές τους. Η κόλαση του Hellraiser λειτουργεί περισσότερο σαν η ακριβής εκτέλεση μιας συμφωνίας παρά σαν επίθεση ενός τέρατος.

Μια ρέπλικα της Lament Configuration, του κουτιού που ανοίγει την πόρτα στον κόσμο των Cenobites

Ο Pinhead πήρε την ταινία μαζί του

Ο χαρακτήρας που έμεινε στην ποπ κουλτούρα δεν είχε ακόμη όνομα. Ο Doug Bradley εμφανίζεται για λίγα λεπτά ως επικεφαλής μιας ομάδας και η εικόνα του αποδείχθηκε ισχυρότερη από την αρχική θέση του στην πλοκή. Ο ίδιος βρέθηκε στην αφίσα, το προσωνύμιο Pinhead επικράτησε και οι συνέχειες τον μετέτρεψαν σταδιακά σε κεντρική μορφή.

Εδώ κρύβεται η ειρωνεία. Ο Barker σκηνοθέτησε το Hellraiser για να προστατεύσει το έργο του, αλλά για να γίνει η ταινία παραχώρησε τα δικαιώματα του concept. Αργότερα παρομοίασε τη συμφωνία με φαουσικό συμβόλαιο, μια συναλλαγή πολύ κοντά στη λογική της ίδιας της ιστορίας. Το franchise μεγάλωσε, ο Pinhead έγινε σταρ και η οικογενειακή τραγωδία του πρώτου φιλμ πέρασε συχνά σε δεύτερο πλάνο.

Η αρχική ταινία διατηρεί ακόμη τη φωνή του συγγραφέα της. Ο Barker διάλεξε μια ιστορία που μπορούσε να γυριστεί με τα χρήματα που είχε, άλλαξε όσα λειτουργούσαν καλύτερα στην οθόνη και κράτησε ανέπαφο τον λόγο για τον οποίο την είχε γράψει. Το κουτί άνοιξε επειδή ένας δημιουργός αποφάσισε να μη δώσει ξανά σε άλλον το κλειδί.

Διαβάστε επίσης

• The Blair Witch Project: Η ταινία τρόμου που έκανε το ψέμα να φαίνεται αληθινό
• Τζορτζ Ρομέρο: Ο σκηνοθέτης που έκανε τα ζόμπι κοινωνικό εφιάλτη

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News