Το κεφάλαιο της διασποράς: ο πλούτος που περιμένει μια γέφυρα εμπιστοσύνης και τι μπορεί να μάθει η Ελλάδα από όσους πέτυχαν

Χρήστος Γρηγοράτος

Στο προηγούμενο άρθρο μιλήσαμε για τα δισεκατομμύρια των εγχώριων καταθέσεων που παραμένουν σχεδόν άτοκα. Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος πλούτος, εξίσου ελληνικός, που βρίσκεται εκτός συνόρων: το κεφάλαιο της διασποράς. Εκατομμύρια Έλληνες πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς διαθέτουν οικονομική επιφάνεια, επιχειρηματική εμπειρία και ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα. Αυτό το κεφάλαιο θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό αναπτυξιακό μοχλό. Σε μεγάλο βαθμό, παραμένει αναξιοποίητο. Αξίζει να δούμε γιατί.

Τι πέτυχαν οι άλλοι: το δίδαγμα της Ινδίας

Η Ινδία αντιμετώπισε το ζήτημα συστηματικά. Σε τρεις κρίσιμες στιγμές της οικονομικής της πορείας και συγκεκριμένα το 1991, το 1998 και το 2000 απευθύνθηκε στη διασπορά της μέσω της State Bank of India, προσφέροντας συγκεκριμένα επενδυτικά εργαλεία σε ξένο νόμισμα. Το αποτέλεσμα ήταν η άντληση περισσότερων από 11 δισ. δολαρίων συνολικά. Οι Ινδοί του εξωτερικού ανταποκρίθηκαν μαζικά, επειδή διέθεταν ένα συγκεκριμένο εργαλείο, έναν αναγνωρίσιμο φορέα έκδοσης και σαφείς όρους απόδοσης. Το πατριωτικό κίνητρο λειτούργησε ως επιταχυντής μιας σοβαρής επενδυτικής επιλογής.

Αντίστοιχα, χώρες όπως η Νιγηρία έχουν αξιοποιήσει τη διασπορά τους για την άντληση κεφαλαίων. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η ύπαρξη αξιόπιστης δομής.

Η ελληνική εμπειρία του 2011

Η Ελλάδα επιχείρησε κάτι αντίστοιχο το 2011, στην κορύφωση της κρίσης, σχεδιάζοντας την άντληση κεφαλαίων από την ομογένεια. Η προσπάθεια δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Και ακριβώς γι’ αυτό παραμένει διδακτική. Οι απόδημοι καλούνταν να τοποθετήσουν κεφάλαια σε μια χώρα στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κρίσης χρέους, με υψηλή αβεβαιότητα και περιορισμένη ορατότητα για την αξιοποίηση των χρημάτων τους. Η αντίδρασή τους ήταν εκείνη ενός επενδυτή που αξιολογεί τον κίνδυνο.

Το σωστό εργαλείο: επένδυση στην παραγωγή

Εδώ βρίσκεται η διαφορά της αξιακής πλατφόρμας που περιγράφουμε σε αυτή τη σειρά: ένας μηχανισμός που μπορεί να συνδέσει το κεφάλαιο της διασποράς με την πραγματική, παραγωγική οικονομία.

Ο Έλληνας της Μελβούρνης ή του Σικάγου θα μπορούσε, για παράδειγμα, να επενδύσει σε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο παραγωγικών επιχειρήσεων ακόμη και επιχειρήσεων της ιδιαίτερης πατρίδας, της περιφέρειας ή ενός κλάδου που γνωρίζει.

Με επαληθευμένη αποτίμηση, διαφάνεια, κατάλληλη εποπτεία και διαβαθμισμένα επίπεδα κινδύνου, το συναισθηματικό κίνητρο αποκτά τη σωστή θέση: λειτουργεί ως επιταχυντής μιας επενδυτικής απόφασης που στηρίζεται πρώτα στα δεδομένα.

Πέρα από το χρήμα: δίκτυα, τεχνογνωσία, αγορές

Το κεφάλαιο της διασποράς έχει ακόμη ένα πλεονέκτημα: συνοδεύεται από δίκτυα, γνώση ώριμων αγορών και πρόσβαση σε νέες συνεργασίες.

Μια ελληνική εταιρεία τροφίμων με επενδυτή από τη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, μπορεί μαζί με το κεφάλαιο να αποκτήσει πολύτιμη πρόσβαση στην αμερικανική αγορά. Πρόκειται για προστιθέμενη αξία που υπερβαίνει την απλή χρηματοδότηση.

Το ζητούμενο

Η ομογένεια χρειάζεται ένα σοβαρό, διαφανές και εποπτευόμενο επενδυτικό εργαλείο, συμβατό με τα διεθνή πρότυπα που γνωρίζει στις χώρες όπου ζει και δραστηριοποιείται. Άλλες χώρες έχουν δημιουργήσει τέτοιους μηχανισμούς εδώ και δεκαετίες. Η Ελλάδα μπορεί να διαμορφώσει τη δική της σύγχρονη υποδομή: αξιόπιστη αποτίμηση, μετρήσιμα δεδομένα, διαφάνεια και εποπτεία. Μια δυνατότητα επένδυσης σε μια συγκεκριμένη, ορατή και παραγωγική Ελλάδα.

Ο πλούτος της διασποράς περιμένει μια γέφυρα που να αξίζει την εμπιστοσύνη του. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι απόδημοι θέλουν να επενδύσουν στην Ελλάδα. Είναι αν η Ελλάδα μπορεί να τους προσφέρει έναν τρόπο αντάξιο της εμπιστοσύνης που τους ζητά.

Χρήστος Ι. Γρηγοράτος,
Accountsaints, Λογιστής – Φοροτεχνικός, Μέλος ΟΕΕ

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News