Χημεία: Αλγόριθμοι και δοκιμαστικοί σωλήνες
Ο πρόεδρος του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών, καθ. Θεοχάρης Σταματάτος, μιλά για τη διαδρομή και τις προοπτικές ενός ακαδημαϊκού χώρου που επενδύει στην έρευνα, στον εκσυγχρονισμό των σπουδών και στη διεθνή δικτύωση
Στην εποχή μας όπου η επιστημονική έρευνα, η τεχνολογική καινοτομία και η σύνδεση των πανεπιστημίων με την κοινωνία αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών συμπληρώνει 60 χρόνια παρουσίας, με σημαντικό ερευνητικό έργο και διεθνείς συνεργασίες. Με πεδία δραστηριότητας που εκτείνονται από τα νέα υλικά και την ενέργεια έως το περιβάλλον, τα τρόφιμα και την υγεία, η Χημεία βρίσκεται στην καρδιά πολλών από τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο σύγχρονος κόσμος.
Ο πρόεδρος του Τμήματος Χημείας του ΠΠ, καθ. Θεοχάρης Σταματάτος, μιλά για τη διαδρομή και τις προοπτικές ενός ακαδημαϊκού χώρου που επενδύει στην έρευνα, στον εκσυγχρονισμό των σπουδών και στη διεθνή δικτύωση. Αναφέρεται στις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες και η τεχνητή νοημοσύνη, στις επαγγελματικές διεξόδους των αποφοίτων, αλλά και στην ανάγκη να δημιουργηθούν ουσιαστικές συνθήκες για να μπορούν οι νέοι επιστήμονες να παραμένουν και να δημιουργούν στην Ελλάδα.
Παράλληλα, αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των ανθρώπων ενός πανεπιστημιακού Τμήματος, από τα μέλη ΔΕΠ και τους ερευνητές έως τους φοιτητές που αποτελούν το μέλλον της επιστήμης. Με επτά μέλη ΔΕΠ να περιλαμβάνονται στη διεθνή λίστα «World’s Top 2% Scientists» του Πανεπιστημίου Stanford, το Τμήμα επιδιώκει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την ερευνητική του παρουσία και την εξωστρέφειά του. Το ζητούμενο, όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής, δεν είναι απλώς η απαίτηση για αριστεία, αλλά η δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων, των υποδομών και των κινήτρων που θα επιτρέψουν στην αριστεία να γίνει πράξη.
-Ποιες είναι οι σημαντικότερες αλλαγές και εξελίξεις που έχουν σημειωθεί στο Τμήμα τα τελευταία χρόνια;
Τα τελευταία χρόνια το Τμήμα έχει κάνει σημαντικά βήματα εκσυγχρονισμού και εξωστρέφειας. Διαθέτει σύγχρονα και πιστοποιημένα προγράμματα σπουδών, έχει ενισχύσει σημαντικά τις δομές υποστήριξης των φοιτητών και έχει ψηφιοποιήσει πολλές εσωτερικές διαδικασίες. Παράλληλα, έχει αυξηθεί θεαματικά η συμμετοχή φοιτητών όλων των κύκλων σπουδών στο Erasmus+, ενώ ενισχύθηκαν οι δράσεις εξωστρέφειας, όπως η συμμετοχή στη «Βραδιά του Ερευνητή» και τα θερινά σχολεία για μαθητές των σχολείων της χώρας. Ιδιαίτερα σημαντική είναι επίσης η ενίσχυση της εσωτερικής αξιολόγησης και η σύνδεσή της με την επιβράβευση της αριστείας στη διδασκαλία και την έρευνα.
-Σε ποιους τομείς της χημικής έρευνας δραστηριοποιούνται σήμερα τα μέλη του Τμήματος και ποια είναι τα σημαντικότερα ερευνητικά επιτεύγματα;
Η ερευνητική δραστηριότητα του Τμήματος καλύπτει ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα της σύγχρονης Χημείας, με εφαρμογές σε νέα υλικά, βιοδραστικές ουσίες, περιβάλλον, ενέργεια, τρόφιμα, υγεία και άλλες σύγχρονες τεχνολογικές προκλήσεις. Η διεθνής παρουσία των μελών ΔΕΠ, οι δημοσιεύσεις σε αναγνωρισμένα περιοδικά και οι σημαντικές διεθνείς διακρίσεις αποτυπώνουν την ποιότητα και τον αντίκτυπο της έρευνας που λαμβάνει χώρα στο Τμήμα μας.
-Πόσο σημαντικές είναι οι συνεργασίες του Τμήματος με άλλα πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και επιχειρήσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό;
Θέλουμε συνεργασίες που να ενισχύουν την έρευνα, τη διεθνοποίηση και τη μεταφορά γνώσης και που να έχουν πραγματικό ακαδημαϊκό και ερευνητικό αποτύπωμα και να συνδέουν το Τμήμα με ιδρύματα υψηλού επιπέδου στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
-Ποιες είναι οι σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας φοιτητής Χημείας και ποιες επαγγελματικές προοπτικές μπορεί να έχει μετά την αποφοίτησή του;
Ο σύγχρονος χημικός χρειάζεται ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο, εργαστηριακές δεξιότητες και εξοικείωση με νέες τεχνολογίες και διεπιστημονικές εφαρμογές. Οι επαγγελματικές προοπτικές είναι ιδιαίτερα ευρείες: από την ακαδημαϊκή και ερευνητική σταδιοδρομία έως τη φαρμακοβιομηχανία, τα νέα υλικά, τα τρόφιμα, τον ποιοτικό έλεγχο, τον δημόσιο τομέα και την εκπαίδευση.
-Πόσο έχει αλλάξει η διδασκαλία της Χημείας τα τελευταία χρόνια και ποιον ρόλο διαδραματίζουν πλέον η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και τα σύγχρονα εργαστήρια;
Στόχος μας είναι ο συνδυασμός σύγχρονης τεχνολογίας, ισχυρής θεωρητικής κατάρτισης και υψηλού επιπέδου εργαστηριακής εμπειρίας. Το μέλλον της Χημείας ανήκει σε εκείνους που μπορούν να συνδέσουν το εικονικό εργαστήριο του αλγορίθμου με τον δοκιμαστικό σωλήνα της πραγματικότητας, εμπνέοντας τη νέα γενιά επιστημόνων μέσα από τις δυνατότητες της επόμενης εποχής.
-Υπάρχουν σημαντικά ερευνητικά προγράμματα ή νέες δράσεις που βρίσκονται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη και αναμένεται να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο το Τμήμα;
Το Τμήμα συμμετέχει ενεργά σε ανταγωνιστικά προγράμματα χρηματοδότησης της έρευνας, όπως το Ελληνικό Ιδρυμα Ερευνας και Καινοτομίας και το ΕΣΠΑ 2021-2027 σε εθνικό επίπεδο και Ευρωπαϊκά προγράμματα διαφόρων προσκλήσεων, ενώ ενισχύονται διαρκώς οι διεθνείς συνεργασίες και η κινητικότητα φοιτητών και ερευνητών. Διοργανώνουμε την πρώτη Ημερίδα Μεταπτυχιακών Φοιτητών και Υποψηφίων Διδακτόρων του Τμήματος Χημείας, στην οποία θα συμμετάσχουν σημαντικοί φορείς της Ελληνικής Χημικής Βιομηχανίας συζητώντας με τους νέους επιστήμονες και διαμορφώνοντας επαγγελματικές κατευθύνσεις. Παράλληλα, έχουμε καθημερινή παρουσία μέσω των ψηφιακών μας καναλιών, ώστε η κοινωνία να γνωρίζει τι παράγεται στο Τμήμα.
-Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η πανεπιστημιακή έρευνα και τι χρειάζεται ώστε οι Ελληνες επιστήμονες και ιδιαίτερα οι νέοι ερευνητές να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στην Ελλάδα;
Χρειαζόμαστε μια πραγματική αξιολόγηση της αριστείας σε επίπεδο Τμημάτων: με βάση τον αριθμό των μελών Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ), την ερευνητική παραγωγή, την ποσότητα και ποιότητα των δημοσιεύσεων, τις διακρίσεις και τη διεθνή παρουσία να αποτιμάται η πραγματική επίδοση. Αυτή η αξιολόγηση πρέπει να συνδέεται με αντίστοιχη επένδυση σε εξοπλισμό, χώρους και υποδομές. Χρειάζεται μια ουσιαστική σύνδεση Πολιτείας, διοίκησης των Πανεπιστημίων και των Πανεπιστημιακών Τμημάτων. Οι πρόσφατες προσλήψεις αφορούν ερευνητές με σημαντική εμπειρία σε αναγνωρισμένα πανεπιστήμια του εξωτερικού, ενισχύοντας το λεγόμενο brain gain. Φέρνουν νέες ιδέες, διαφορετικές ερευνητικές προσεγγίσεις και μια ισχυρότερη διεθνή δικτύωση στο Τμήμα.
-Πρόσφατα ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών ανακοίνωσε ότι 400 φοιτητές δεν γράφτηκαν στις σχολές τους φέτος στο ΠΠ εξαιτίας των δημογραφικών πιέσεων, της οικονομικής ανέχειας των νοικοκυριών και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό. Πού οφείλεται αυτό;
Το Τμήμα διατηρεί σταθερά περίπου 200 εισακτέους κάθε χρόνο, παρά τη δημογραφική συρρίκνωση και τον ανταγωνισμό από άλλα Τμήματα Χημείας των αστικών κέντρων και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Αυτό θεωρώ συνδέεται με την ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών μας, τα επαγγελματικά δικαιώματα του Χημικού και, βεβαίως, την ερευνητική αριστεία του Τμήματος. Θα πρέπει και η πόλη να παραμείνει ελκυστική για τους φοιτητές που έρχονται από άλλες πόλεις, πρέπει να αντιμετωπίσουμε και το κόστος στέγασης, καθώς ενισχύονται οι τάσεις επιλογής φοιτητών με κριτήριο την εντοπιότητα.
-Ποιο είναι το όραμά σας για το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών τα επόμενα χρόνια και ποια θέση θα θέλατε να κατέχει στον χάρτη της σύγχρονης επιστήμης;
Το όραμά μου είναι ένα Τμήμα ακόμη πιο εξωστρεφές, διεθνώς ανταγωνιστικό και πρωτοπόρο στην έρευνα και την εκπαίδευση. Θέλω να επενδύσουμε στους ανθρώπους μας, στις υποδομές, στις διεθνείς συνεργασίες και κυρίως στους φοιτητές και τους νέους ερευνητές. Αυτό σημαίνει κίνητρα, υποστήριξη, σύγχρονες υποδομές και ευκαιρίες ανάπτυξης. Η δική μου φιλοσοφία συνοψίζεται σε μία φράση: «Δίνω κίνητρα για να μπορώ να ζητάω αριστεία, πρόοδο και ανάπτυξη».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
