Το όνομα που έλειπε μέχρι το 2000 από το μνημείο στα Ψηλά Αλώνια
Σαράντα χρόνια μεσολάβησαν από τους απαγχονισμούς της 9ης Μαΐου 1944 μέχρι την ανέγερση του μνημείου. Η παράλειψη ενός ονόματος και οι προσθήκες στα Προσφυγικά, μέσα από έρευνα του ΕΑΠ για τη μνήμη της Κατοχής στην Πάτρα
Φωτογραφία αρχείο από εκδήλωση μνήμης για τους απαγχονισθέντες στα Ψηλά Αλώνια 
Τον Μάιο του 2000, στη δεξιά στήλη του μνημείου των απαγχονισθέντων στα Ψηλά Αλώνια, προστέθηκε ένα ακόμη όνομα: Μιλτιάδης Μαστρογιαννόπουλος. Είχε εκτελεστεί μαζί με τους άλλους, όμως το όνομά του δεν είχε χαραχτεί στην αρχική πλάκα.
Το μνημείο βρισκόταν ήδη στην πλατεία επί δεκαέξι χρόνια. Από τους απαγχονισμούς της 9ης Μαΐου 1944 είχαν περάσει πενήντα έξι.
Η προσθήκη καταγράφεται στην εργασία της Ειρήνης Χρήστου για τα μνημεία και τις επετείους του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Πάτρα, στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Δημόσια Ιστορία του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Η μελέτη δεν προσδιορίζει γιατί το συγκεκριμένο όνομα είχε αρχικά παραλειφθεί. Καταγράφει, ωστόσο, μια ευρύτερη διαδρομή: οι σημερινοί τόποι μνήμης διαμορφώθηκαν έπειτα από δεκαετίες συζητήσεων, αντιπαραθέσεων και συμπληρώσεων.
Διαβάστε επίσης: 82 χρόνια από την Απελευθέρωση της Πάτρας: Το χρονικό της 4ης Οκτωβρίου 1944
Οι στήλες τοποθετήθηκαν το 1984
Οι δύο λευκές μαρμάρινες στήλες στα Ψηλά Αλώνια τοποθετήθηκαν στις 9 Μαΐου 1984, ακριβώς σαράντα χρόνια μετά τους απαγχονισμούς, με πρωτοβουλία του Δήμου Πατρέων και της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης.
Το μνημείο συνδέθηκε με τον ίδιο τον τόπο της εκτέλεσης. Στη μία στήλη χαράχτηκαν τα ονόματα των θυμάτων, στην άλλη αναγράφονται οι Γερμανοί κατακτητές και οι ντόπιοι συνεργάτες τους ως υπαίτιοι των απαγχονισμών.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι νεκροί είχαν μεταφερθεί μετά την εκτέλεση στο κτήμα Μουρτζούχου και είχαν ταφεί ομαδικά. Η ονομαστική αναφορά τους στην πλατεία αποκτούσε έτσι ιδιαίτερη σημασία για τις οικογένειες και την πόλη.
Στα Προσφυγικά χρειάστηκε τρίτη στήλη
Ανάλογη ιστορία έχει το μνημείο στην πλατεία Ελευθερίας, γνωστή και ως πλατεία Μικράς Ασίας, στα Προσφυγικά. Τιμά τους εκτελεσμένους της 4ης Δεκεμβρίου 1943, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν συλληφθεί στο μπλόκο της συνοικίας.
Οι δύο πρώτες στήλες τοποθετήθηκαν επί δημαρχίας Θεόδωρου Άννινου. Το πρώτο μνημόσυνο στο ηρώο της πλατείας καταγράφεται το 1983, στην επέτειο των σαράντα χρόνων.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, τον Δεκέμβριο του 1987, προστέθηκε τρίτη στήλη με πρωτοβουλία του Παμμικρασιατικού Συνδέσμου, ώστε να συμπληρωθούν ονόματα εκτελεσμένων που έλειπαν. Και εδώ, όπως σημειώνει η Ειρήνη Χρήστου, οι οικογένειες δεν είχαν παραλάβει τις σορούς των δικών τους ανθρώπων.
Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Ανοικτό έως 11 Δεκεμβρίου το ιστορικό καταφύγιο των Υψηλών Αλωνίων
Το 1979 η τιμή στους νεκρούς παρέμενε αντικείμενο διαφωνίας
Η απόφαση για τα δύο μνημεία είχε ληφθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο στις 7 Μαρτίου 1979. Η συζήτηση που προηγήθηκε δείχνει πόσο δύσκολη παρέμενε, ακόμη και μετά τη Μεταπολίτευση, η δημόσια αναγνώριση της Αντίστασης.
Όπως καταγράφει η μελέτη από το πρακτικό της συνεδρίασης, ορισμένοι σύμβουλοι ζητούσαν να εξεταστούν ξεχωριστά τα πρόσωπα που θα τιμούνταν, ακόμη και όταν επρόκειτο για θύματα ομαδικών εκτελέσεων. Άλλοι υποστήριζαν ότι η πόλη είχε ήδη καθυστερήσει να αποδώσει την οφειλόμενη τιμή.
Παρά τις διαφωνίες, η απόφαση ήταν ομόφωνη. Μαζί με την ανέγερση των μνημείων εγκρίθηκε η καθιέρωση της 4ης Οκτωβρίου ως τοπικής γιορτής για την Απελευθέρωση της Πάτρας. Η θεσμική αναγνώριση και της εαμικής Αντίστασης το 1982 διευκόλυνε, σύμφωνα με την ερευνήτρια, την υλοποίηση των μνημείων.
Την επόμενη διετία οι αποφάσεις απέκτησαν μορφή στις δύο πλατείες. Η καταγραφή των ονομάτων, ωστόσο, συνεχίστηκε με προσθήκες που έφτασαν μέχρι το 2000.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
