Ακρίβεια στα τρόφιμα: Προειδοποίηση της ΕΚΤ για νέες αυξήσεις το 2027 – Ποια προϊόντα κινδυνεύουν
Ενέργεια και ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν να επιβαρύνουν ξανά το καλάθι του νοικοκυριού, με τις τιμές στην Ελλάδα ήδη έως 25% υψηλότερες από το τέλος του 2021
Νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τα νοικοκυριά της Ευρωζώνης μέσα στο 2027, παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού που καταγράφηκε τους προηγούμενους μήνες. Στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προειδοποιούν ότι η υποχώρηση των πιέσεων μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς το ενεργειακό κόστος και οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων απειλούν να οδηγήσουν σε νέες ανατιμήσεις.
Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους καταναλωτές, καθώς οι τιμές των τροφίμων στην Ευρωζώνη βρίσκονται ήδη περίπου 30% υψηλότερα από τα επίπεδα του τέλους του 2021, ενώ στην Ελλάδα η σωρευτική αύξηση υπολογίζεται σε 24% έως 25%.
Σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο blog της ΕΚΤ, τα στελέχη της Τράπεζας επισημαίνουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να θεωρηθεί πως οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν υποχωρήσει οριστικά.
Από το 1,1% στο 1,3%: Γιατί ανησυχεί η ΕΚΤ
Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα στην Ευρωζώνη υποχώρησε από 2,6% τον Ιανουάριο σε 1,1% τον Αύγουστο, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2021. Τον Σεπτέμβριο, ωστόσο, σημείωσε μικρή άνοδο στο 1,3%.
Η αποκλιμάκωση είχε προηγηθεί παρά τις σημαντικές ανατιμήσεις που καταγράφηκαν το 2025 σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως η σοκολάτα, τα φρούτα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Καθοριστικό ρόλο στη συγκράτηση του πληθωρισμού διαδραμάτισαν οι ευνοϊκές συνθήκες στην αγροτική παραγωγή κατά το προηγούμενο έτος. Οι ευρωπαϊκές σοδειές ήταν γενικά ικανοποιητικές, με καλλιέργειες όπως τα σιτηρά να καταγράφουν αποδόσεις υψηλότερες από τον μέσο όρο.
Παράλληλα, οι διεθνείς τιμές βασικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων ο καφές, το τσάι, το κακάο και η ζάχαρη, υποχώρησαν από τα προηγούμενα υψηλά τους.
Ο συνδυασμός των καλών σοδειών και των χαμηλότερων διεθνών τιμών οδήγησε σε μείωση των τιμών παραγωγού στην Ευρωζώνη, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των αυξήσεων που φτάνουν στον καταναλωτή.
Ψωμί, ζυμαρικά, γάλα και κρέας: Πού μπορεί να περάσει το αυξημένο ενεργειακό κόστος
Ένας από τους βασικούς κινδύνους που εντοπίζουν τα στελέχη της ΕΚΤ είναι η επίδραση της ενέργειας στο κόστος παραγωγής και διάθεσης των τροφίμων.
Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επηρεάζουν σταδιακά ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα λιπάσματα και τις μεταφορές έως την επεξεργασία και τη συσκευασία των προϊόντων.
Οι επιβαρύνσεις αυτές μπορεί να χρειαστούν αρκετούς μήνες μέχρι να αποτυπωθούν στις τελικές τιμές των καταστημάτων.
Η επίδραση, πάντως, δεν είναι ίδια για όλα τα τρόφιμα. Μεγαλύτερη έκθεση στο ενεργειακό κόστος έχουν οι γεωργικές δραστηριότητες που απαιτούν υψηλή κατανάλωση ενέργειας.
Στις κατηγορίες που ενδέχεται να δεχθούν σημαντικές πιέσεις περιλαμβάνονται:
- Σιτηρά: Σιτάρι, καλαμπόκι και κριθάρι
- Προϊόντα αρτοποιίας: Ψωμί και άλλα αρτοσκευάσματα
- Ζυμαρικά: Προϊόντα που παράγονται από σιτηρά
- Γαλακτοκομικά και κρέας: Προϊόντα που μπορεί να επηρεαστούν από την αύξηση του κόστους των ζωοτροφών
Ειδικά στην κτηνοτροφία, οι υψηλότερες τιμές των σιτηρών μπορούν να αυξήσουν το κόστος των ζωοτροφών, το οποίο στη συνέχεια μεταφέρεται στην παραγωγή γάλακτος, γαλακτοκομικών και κρέατος.
Ακραία ζέστη και ξηρασία: Έως 0,8 ποσοστιαίες μονάδες επιπλέον πληθωρισμός
Ο δεύτερος σημαντικός κίνδυνος προέρχεται από τις ακραίες καιρικές συνθήκες του 2026, οι οποίες έχουν επηρεάσει τις καλλιέργειες και την προσφορά τροφίμων.
Τα επεισόδια έντονης ζέστης και ξηρασίας ενδέχεται να προκαλέσουν νέες πιέσεις στις τιμές, με τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ να τοποθετούν την πιθανή πρόσθετη επίδραση στον πληθωρισμό των τροφίμων μεταξύ 0,3 και 0,8 ποσοστιαίων μονάδων μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Η ένταση των επιπτώσεων αναμένεται να διαφέρει ανάλογα με τη χώρα και το προϊόν.
Σε αντίθεση με το ενεργειακό κόστος, που μεταφέρεται σταδιακά στην παραγωγή και στην κατανάλωση, οι καιρικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν ταχύτερα τις τιμές, καθώς περιορίζουν άμεσα την προσφορά νωπών, μη επεξεργασμένων τροφίμων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εξέλιξη του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο.
Η αύξηση του συνολικού δείκτη τροφίμων από το 1,1% στο 1,3% προήλθε εξ ολοκλήρου από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, όπου ο πληθωρισμός έφτασε το 4%.
Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι τιμές των λαχανικών, που επηρεάζονται άμεσα από τις καιρικές συνθήκες και πιθανότατα είχαν ήδη αρχίσει να αποτυπώνουν τις συνέπειες των ακραίων φαινομένων του καλοκαιριού.
Αντίθετα, στα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του καλαθιού τροφίμων, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε μόλις στο 0,4%.
Η χαμηλή αυτή επίδοση συνδέεται με την προηγούμενη αποκλιμάκωση του κόστους, καθώς οι πρόσφατες αυξήσεις στην ενέργεια δεν έχουν ακόμη περάσει πλήρως στις τελικές τιμές.
Ελλάδα: Έως 25% ακριβότερα τα τρόφιμα από το τέλος του 2021
Η επιβάρυνση των νοικοκυριών αποτυπώνεται στη σωρευτική αύξηση των τιμών τα τελευταία χρόνια.
Στη ζώνη του ευρώ, τα τρόφιμα κοστίζουν κατά μέσο όρο περίπου 30% περισσότερο σε σχέση με το τέλος του 2021, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών.
Στη Φινλανδία, η αύξηση διαμορφώνεται περίπου στο 24%, ενώ στην Εσθονία φτάνει περίπου στο 48%.
Για την Ελλάδα, η αντίστοιχη επιβάρυνση υπολογίζεται μεταξύ 24% και 25%.
Τα στοιχεία αυτά εξηγούν γιατί, ακόμη και όταν ο ετήσιος πληθωρισμός υποχωρεί, οι καταναλωτές συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές στα καθημερινά τους ψώνια.
Η επιβράδυνση του ρυθμού των αυξήσεων δεν αναιρεί τις ανατιμήσεις που έχουν ήδη συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια.
Γιατί η ακρίβεια στα τρόφιμα παραμένει πρώτη ανησυχία
Παρά την ανάκαμψη των μισθών, το κόστος του καλαθιού τροφίμων εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.
Η επιβάρυνση γίνεται ιδιαίτερα αισθητή στα προϊόντα που αγοράζονται συχνότερα, όπως ο καφές, τα προϊόντα με ζάχαρη, οι σοκολάτες, το γάλα, τα γαλακτοκομικά και το κρέας.
Η ανησυχία των καταναλωτών αποτυπώνεται και σε νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, η οποία δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο.
Το 55% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η διατήρηση των τιμών των τροφίμων σε λογικά επίπεδα πρέπει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα να εντείνονται και μέρος των επιπτώσεων από τα ακραία καιρικά φαινόμενα του καλοκαιριού να μην έχει ακόμη φτάσει στις τιμές καταναλωτή, τα στελέχη της ΕΚΤ εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων μπορεί να επιταχυνθεί εκ νέου το επόμενο διάστημα, με τις πιέσεις να επεκτείνονται και στο 2027.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ανακαίνιση Κατοικίας: Έως 36.000 ευρώ και επιδότηση 95% – Ποιες εργασίες καλύπτονται
- Από τις βιτρίνες της Dior στις αγγελίες της Vinted: Πού καταλήγουν τα προϊόντα μετά το πλιάτσικο στη Γαλλία
- Τιμές πετρελαίου: Πάνω από τα 111 δολάρια το Brent – Προς τα 90 ευρώ το φυσικό αέριο
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
